{"book":"adl0012","page":158,"text":"مبحث نظامنامۀ اساسی ۱۵۷ لویه جرگه ۱۳۰۳\n\nپابندی و پاس شریعت را اعلحضرت میفرمایند از یک و دو واقعۀ دیگر ثابت میشود که آنرا بسبب اطلاع حضار بطور مثال بیان میکنم در افغانستان پنچایاتها از وقتهای قدیم مروج بوده همه برخاشها را فیصله میکردند ـ و معامله و منازعه بمحکمۀ شرعی رجوع کرده نمیشد ـ سوداگر دروہی خود هر چیزیکه مینوشت اگرچه رقم بهزارها بالغ می بود نزد پنچات مقبول بود و هیچ شاهد و سند دیگر خواسته نمیشد یعنی بلاتشبیه وحی نبود وحی بود که متصف بکذب شده نمیتوانست ـ اگر یکی از فریقین مسلمان بود بازم از محکمۀ پنچات بشریعت رخ نمی آوردند ـ با وجود مصارف گزافها که بر پنچاتیخانه ها خرج میشد ـ اینها علی الرغم شریعت محمدی قایم بودند تا اعلحضرت غازی بیهودگی و لغویت این موسسه را محسوس کرده یکقلم از قلم رو خود الغا فرمودند و حسب امر الهی (شهیدین من رجالکم را اقسط عند الله) دانسته ترمیم دراندر اجات ہی نمودند دیگر مثال این است که از صدها سال در قرآن مجید تلاوت میشد (انما المومنین اخوة فاصلحوا بین اخویکم) و ذهن کسی منتقل نشد که از اصلاحات انفرادی گذشته از روی قوانین حکومت در میان مردم مصالحه کرده شود در ممالک اسلامی بعضی مسلمانان مصلح بودند که فرداً فرداً از مساعی خود در بین مسلمانان اتفاق و اتحاد انداختند ـ و از نفاق\n\n[marginalia]\nچون یکی بدست خود نوشتی\nمفد ملی را این حضرت\nرئیس صاحب در قمع\nقرائت نظامنامۀ\nتجاریه بقرار یادداشت\nاندریون مطالب\nبدردیگرا نگهدارند\nو انجا مکرر تحریر\nنشد، و تقریباً در نظرم\nعینا تحریر شد جهت\nبیان الیون کلکیلی","chars":1334,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0012/00158.jpg","first_page":1,"last_page":455,"title":"Rūydād-i lūyah jirgah-i Dār al-Salṭanah, 1303 ‏رويداد لويه جرگۀ دار الساطنه ١٣٠٣ :‏‏رويداد لويه جرگۀ دار الساطنه ١٣٠٣ :‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0012/158","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0012/canvas/158","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0012/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0012_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}