{"book":"adl0009","page":976,"text":"(٩٤٦)\n( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعليحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواريخ )\nوشفاعت رد الوجهین بصرف مبالغ خطيره از ممالك خارجه در کابل دعوت می نمود استاد محمد نام چرمگر همدانی\nبا عباس و محمود نامان شما گر دانش که از همدان راه طواف مرقد مطهر و مضجع منور علی بن موسی\nرضی الله عنهما برگرفته وارد مشهد مقدس شده بودند بمژده احسانات وافره این دولت امید وار\nساخت وزاد راه و راحله داده از مشهد کعبه کابل کرد و هر سه تن پس از وصول در کابل روز\nبیست و هفتم ماه ربیع الثانی شرف بار حاصل نموده بامر حضرت والا دست بکار چرم سازی زدند\nو پس از چندی از جلود گاو و گوسپند واسپ واشتر چرمها ساخته تقدیم حضور اقدس کردند و همه مطبوع طبع\nدشوار پسند والا گردیده هر سه تن مشمول عواطف پادشاهی شده از حضور انور علاوه بر مصارف شبانه روز ایشان\nکه از دولت میبردند در سال یکصد و بیست تومان ایران معادل ششصد روپیه کابلی برای مشهدی محمد و یکصد\nبیست تومان موصوفی برای مشهدی عباس و شصت تومان که مساوی از سه صد روپیه کابلی باشد برای مشهدی محمود\nتنخواه معین گشت و در پایان کار عباس و محمود رخصت بازگشت حاصل کرده در همدان رفتند و استاد محمد ترك\nاحسان ایندولت نکرده از خوان نوال پادشاهی مالك سرای و زمین وباغ و صاحب زن و فرزند و کالسکه و سامان\nآمدن عیال و برك مختار گشت و در همدان نرفته بعد از سالیان چند در کابل ودیعت حیات سپرد و همدرین ایام اهل وعیال واطفال\nو اطفال سردار محمد حسن خان نبیره وزیر فتح خان مرحوم که خودش چنانچه گذشت بفرمان امارت در کابل آمده بود\nسردار محمد از سیستان راه افغانستان بر گرفته چون وارد فراه شدند مولاداد خان حاکم آنجا بامر و فرمان حضرت والا\nحسن خان بکیه حمل ودوباب خیمه وزادراه و راحله از دولت بایشان داده تا قلعه سعادت که ملك پدر وجد ایشان بود\nدر کابل رسانیده ازانجا در کابل آمدند و از جانب دولت سرای و برج واقع گوشه ضلع مغربی قلعه هزاراهای نجفداول\nرا برای نشیمن ایشان تعمیر کرده دران جای داده شدند و روزگاری درانجا بسر بردند\nذکر در پیغابله نمودن حضرت والا واظهار کردن مذاکرات دیورند را\nذکر ( که در خلوت بیای رفته بود )\nمذاکراتی و آنگاه که مذاکرات دولتی در باب تعیین خط ونقاط فاصله سرحد دولتین افغانستان وانگلیس وغیره از روز\nکه در بین ورود دیورند در بین او وحضرت والا تا اینوقت بیپای رفته وامضا و مستحفظ جانین بران شده بود حضرت والا\nو دیورند در روز دوشنبه سوم ماه جمادی الاول در سلام خانه عام بر کرسی زرین مقام گزیده و بزرگان اقوام وافسران بزرك بیای رفته افواج قاهره نظام و اعیان واشراف از خواص و عوام سکنه شهر و اطراف قریبه را دعوت بار فرموده چون بود همه بکدام بمقام خویش جای گزیدند دیورند و رفقایش نیز بکرسی برنشستند حضرت والا بحواشیه ایشان زبان گفتار در صدق پیرا را بگفتار سخنانیکه با دیورند در محفل خلوت گفته شده و امضا پذیرفته بود گشوده خواص وعوام حاضره بار حضرت مجلس بار را چنین آگاه نمود که نخست لازم و متحتم است که ما وشما اقوام سکنه مملکت افغانستان بخوشی وخرمی والا شکر اینوقت را بدرگاه باری تعالی گذاریده ممنون نعمها وآلای نامتناهی الهی باشیم چه تمامت اقوام و ملل بمالك\nودول خارجه انتظام مهام خویش را آماده واستوار کرده اند الا افغانستان که تا کنون آلات و ادوات لازمه را بر طبق\nاسباب زمانه حال رو براه و دلخواه نداشت والحمدلله عرصه چارده سال یعنی سیزده سال و هشت ماه و دو روز منصرم\nو منقضی گردیده که من بار اورنك امارت نهاده شغل خطير جهان بانی را بزدمت همت خود قرار داده ام وآسئك\nفرمان فرمای شما و حاضرم وشما را بهتر و نیکوتر معلوم و مفهوم خواهد بود که بقدر طاقت وسعى بشرى فعلا\nوقولا\" جد وجهد کافی در تربیت حال و اصلاح احوال شما نموده صرف نظر نکردم تا که بتائید خداوند جا شد\nکار را بمقامی رسانیدم که برای شما قوم دوست شایسته و شريك سود وزیان باشم و چون درین هنگام صاحبان\nدولت هر مخدوت بخلاف دشمنان خویش راه اتصال با دوستانش پیش گرفته یکدل و یکجهت شده اند لاجرم شما\nمردم افغانستان را نیز لازم و متحتم بود که چنین دوستیکه بواسطه من بشما رشته مودت واتحاد را ارتباط داده اساس\nموالات را در بین نهاد دریافت می نمودید زیرا که در عالم وجود بدون دوستان یکدل و یکجهت ایمن بودن از فشار","chars":3575,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00976.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/976","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/976","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}