{"book":"adl0009","page":952,"text":"(۹۲۲)\n( جلد سوم ) (شرح سلطنت اعليحضرت امیر عبد الرحمن خان ) ( سراج التواريخ )\nطلب در کابل آمده بواسطۀ رفاقت و مصاحبت میرزا امان الله خان که از دزدیدن افراد دفتر ترکستان چنانچه\nگذشت محبوس گردیده او نیز بامر حضرت والا نزد جنرال رستم خان محبوس شده بیدار عدم عصیان رها کشته\nبتحریری وزیر دستی دیوان کمال چند منشی حضور انور والا مأمور شد و در پایان کار چنانچه بیاید بترقیم مکاتیب\nخارجه دولتی بمحررى و زبر دستی میرزا میر محمد قاسم خان سرافرازی حاصل کرد و محمد دین ایام هفده هزار و هشتصد\nوسی و نه روپیه از درك وجوه ذمکی میرزا محمد اکبر خان بن میرزا عبد الرزاق خان مستوفی که محبوس شدنش\nبواسطه سر دفتران سنجش از پیش گذشت وغیره بتحصیل محمد علیخان کپتان واصل و ماید خزانه عامره گشت\nشرح حال مردم کیان و سرزنش کردن سردار شیرندلخان ایشانرا\nقتل مردم\nو از آنسوی در خلال وقایع مسطوره سردار شیرندلخان که مردم تبر را چنانچه گذشت تنبیه و تهدید و هدایت\nکیان و تنبیه\nواستمالت نموده در تحت فرمان آورد راه سرزنش و گوشمالی اشرار مردم کیان بر گرفته کرنیل محمد اکبر خان را\nو تهدید ایشان\nبایكضرب توپ و سه صد تن از فوج پیادۀ قرا باغي و صد تن از مردم جدران پسر کردگی بيرك خان امر کرد که\nاز راه دره زرد تنقطع مسافت کرده اسلحه مردم جدران را که سپر خط فرمان نهاده اند با هدا سپا هیان فوج جدید جدرانی\nفراهم نموده بعد کار مردم حسن خیل را راست کنند و کمیدان خدای نظر خانرا بانه تن سواره و پنجاه تن\nپیادۀ نظام و دوازده تن از مردم ملکی جهت مشاهدى راه عبور لشکر جانب مسکن و مقر اشرار کیان کاشت که پس\nاز علم حاصل کردن از مسبیل و صعب طریق کرنیل محمد اکبرخان از راهیکه کمیدان مذکور معین نماید داخل\nکوهستان کیان شود و آن مردم را در تحت فرمان کشند چنانچه كرنيل محمد اکبر خان بعد از انجام\nاموریکه باهتمام آن مأمور شده بود در روز نهم ماه محرم راه کیان بر گرفته و مردم آنجا از بیم ورود لشکر پادشاهی فرار\nاختیار کرده باعلیال و اطفال و مال و منال خود در جبال وزبری شده پناه گزیدند و سردار شیرندلخان\nاز قضیۀ آگاه کشته بسرعت هر چه تمامتر کمیدان على محمد خان را بالجم الفریقـان احمـدن\nو بكضرب توپ و صد تن سواره و سه صد تن پیادۀ نظام وسه صدتن پیاده ملکی از مردم تکی امر اقامت\nدر موضع بازی خان کرد تا راه چاره وفرار مردم کیان مسدود گردد و بیرون از اطاعت کاری نتوانند کرد چنانچه\nمردم کیان از دو جانب سپاه پادشاهی را متوجه جا و خود را در میان دیده ناچار چندتن از بزرگان ایشان در روز\nدوازدهم محرم نزد کرنیل محمد اکبرخان حاضر آمده ربقۀ اطاعت برقبۀ انقیاد نهادند و برذمت خویش گرفته باز\nگشتند که مردم کیان را از کهسار فرار فرود آورند چنانچه بتمامت آن قوم برشکان رابیش آورده فرمان پذیر\nمأمور شدن ساختند وازین سوی در روز هفدهم ماه محرم میرزا محمد حسن خان قزلباش قندهاری که بفرمان طلب از راه قطع\nمحاسبات كل مداری ترکستان نور محمد خان خسر خویش وفيصلۀ حساب کارداری خود در کابل آمده امور مذکور\nمیرزا محمد\nرا بپای برده بود از حضور انور بسر دفتری وجوهات بست و هفت کالۀ قندهار و خالصه و ضبطی آنجا مامور\nوسرافراز گشت و چنانچه بیاید افزون از چهل لك روپیه در کات خسارات و خیانات سردار عبد الله خان حکمران\nبجوزة\nقند هار\nودیوان سدالله سر دفتر تشخیص و دیوان لعل چند سردفتر سایر و میرزا غلام صدیق خان سر دفتر خالصه وضبطى\nو غيره عمال و ضباط و مستأجرين آنجا را بدمعۀ ظهور وجلوۀ روز آور ده وجوه سایر قندهار را در سالی تقریباً\nبهفتاد و پنج لك روپیه رسانید و پس از زمان کارداری اورفته رفته تخمیناً بچهل ك روپیه تنزل کرد تا اینزمان که\nایام تأليف وتحرير اين خجستـ تاریخت میرزا محمد حسین خان مستوفى الممالك بافزودن دولك روپیه پیش اكم\nبر چهل لك روپیه مذکور اجاره گرفته است و شاید که رفته رفته این کار از توجهات اعلیحضرت والا تكميل\nحسن خان\nقرین عفو پذیر فه بمان هفتاد و پنج لك روپيه رسيده ثبت تاریخ شود و مقارن اینحال از عریضه و استدهای محمد اسلم خان بن\nشدن محمد علی اصغر خان مقیم کراچی که از دربار بسبب معاندت دولت فرار بود قرین عفو پادشاهی گردیده بفرمان اجازت\nاستر خان از راه مراجعت باجده واهل وعيالش در کابل آمد و هم غماه وحشت نال از بزرگان فتنه جوی قوم مقبل که در بصحرای\nبغاوت نهاده و بساعی و تدابیر جميله ومستحسنه سردار شیرند لخان چنانچه گذشت بدیرای اطاعت شده و از","chars":3682,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00952.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/952","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/952","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}