{"book":"adl0009","page":950,"text":"(۹۳۰)\n\n(جلد سوم) (شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان) (سراج التواریخ)\n\nظن بیارایشی سخت بر آشفته نفری فوت کشته و رها داده شده همه را حل رشوت خوردن و رها دادن خود او کرده بخامه خاص\nحضرت والا معاتبت اختصاص حکمران قندهار را نگار داده تنبیه و تهدیدش فرمود که در هزار جان خود اورفته و کار آنجا را\nبحکمران بی رونق و ناتمام گذاشته و گرفتاران اشرار هزاره را بدون صدور حکم پادشاهی بخیال خویش بیگناه گفته و ضامن\nقندهاریان گرفته رها میدهد عجب تلون مزاج و اختلاف خیال پیدا کرده است و میبایست که بکش را بدون حصول اجازت\nو صدور حکم از پیشگاه سلطنت اگر مصلح و اگر مفسد می بود رها نمیداد و اکنون که همه را رشوت گرفته ایشانرا رها\nداد اینگونه معروض میدارد و خود را از کثرت رشوت گرفتن بدنام میسازد و عجب تر اینکه نادر حضورند آمده\nو چون دور میشوند بلای ناگهان گردیده در همه امور دولت چشم از حق و احسان سلطنت پوشیده مال دولت\nرا برباد داده و مال رعیت را بر آتش حرص خود نهاده میسوزند و مقال اینحال بزرگان قوم وردك وهوتك چون\nعبد الغیاث خان و غلام نبی خان و علی گل خان و گل محمد خان و با یزید خان و میرعلم خان و غلام علیخان و سعید جانخان\nو غلام محمد خان که بانهصد تن سواره و پیاده از طایفه وردك در هزار جات خدمت کرده تصدیق نامه بمواهیر افسران\nبزرك و كوچك سپاه نظام حاصل کرده بودند از نقیم سده علیا مستسعد گشته رقم صداقت در خدمت دولت بایشان\nخریدن مرحمت گشت که باولاد و احفاد ایشان یادکار بوده در بین خویش و تبار سرافراز و ممتاز باشند و هم درینوقت از\nدولت اراضی جهة اراضی قنات سر کی تریلی واقع سرحد قندهار که بی و هشت سهم آنرا دولت به بیست هزار روپیه از\nو قنات سرگی پیش خریده بود دوازده سهم باقی آنرا که حق و ملك لعل بيك و برادرانش بود بهزار و دو صد روپیه از مالكالش\nتریلی بنام دولت خریده شد و قباله آن در محکمه شرعیه قندهار باسم حضرت والا سمت نگارش یافت و هم در خلال\nوقایع این ایام فضل احمد خان حاکم اندراب از ضرب دغه و استقامت رعایای آنجا بفرمان طالب در کابل\nآمده محبوس زندان عتاب گشت و از حضور انور فتح محمد خان حاکم خنجان را فرمان رفت\nکه تا مأمور شدن حاکم جدید امور آنجا را نیز او نظم و نسق دهد و هم از تغیر سید عبدالکریم خان\nخزانه دار بدخشان و میرزا هدایت الله خان نویسنده آن غلام محی الدین خان و میرزا یار محمد خان از حضور انور\nمأمور کار مذ کور شدند و همدرین هنگام شاه قلی نام ایل بیگی دوصد و پنجاه توپ کجاواب از مال بعضی از تجار\nخیانت کار را که بدون محصول از بنادر گذرانیده بودند بامر پادشاهی که در ممانعت تمليك مال خارج و داخل\nرا بدون محصول فروختن قدغن بود ضبط نموده در کابل فرستاد و تحویل صندوقخانه جنسی دولت شد\n\nمشمول شرح حال محمد عیسی خان بن سردار سعید محمد خان و محمد اسمعیل خان\nعواطف و هم در تضاعیف وقایع مذ کوره از عریضه محمد عیسی خان و محمد اسمعیل خان بمسمع فیض مجمع حضرت والا\nخسروانه\nشدن محمد رسید که ایشان از وخامت نفس سر کش خویش گرفتار غصه و تشویش گردیده از کابل بامر حضرت والا\nعیسی خان اخراج کشور هند شدند و زوجه محمد عیسی خان با پسرش که در مزار شریف ترکستان نزد سردار محمد اسحق خان\nو محمد اسمعیل بودند محتمل با و فرار ماوراء النهر شده خواهند بود همی دوتن از کشور هند راه بخارا بر گرفته که پسر را\nخان با مادرش از ماوراء النهر در هند ببرند اما بعد از وصول ایشان در بخارا مکشوف گردیده است که ناسردار محمد\nاسحق خان فرار نکرده همچنان در مزارند پس از بخارا عزم مراجعت جانب هند کرده کار گذاران دولت روس\nاز رفتن در هند مانع گردیده اندوزن و فرزندش بحالت او آگاه گشته از مزار شریف راه بخارا بر داشته باهم\nیکجا شده اند و از سبب آنکه دیگر عیال و اطفال او در هند اند و کار کنان دولت روس از رفتن در آنجا مانع\nشده اند لاجرم استدعای عفو تقصیر و اجازت مراجعت بموطن اصلی خود کرده اند و حضرت والا در روز ششم\nمذ کور ماه محرم عفو زلات ایشانرا نموده و اجازت آمدن در کابل مرحمت فرموده بخامه ملاطفت نگار داد که\nطغیان نفس سردار محمد اسحق خان را بجای رسانید که طفل دامن گیر نزد خصم گریبان گیر شده چون از اکثر\nمردم افغانستان بسی ناشکری و بینمکی بمشاهده پیوست ایشانرا هم بجرم اینکه حقیقت معلوم شان گردد و قدر","chars":3575,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00950.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/950","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/950","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}