{"book":"adl0009","page":947,"text":"(۹۱۷)\n(جلد سوم)\n(شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان)\n(سراج التواریخ)\n\nاز حضور انور بکوچ داری رود کامه و داد محمد خان ببارکزیی رود خوگیانی و گلباز خان برود حصارك و مهمنددره\nو سکندر خان برود كاشکوت از رودات جلال آباد مأمور و سرافراز گشتند و هر کدام بمقام ماموره خویش شده ترمیم و تعمیر\nمواظب کار خویش گردیدند و هم درین ایام بمباهی سردار عبد القدوس خان ايشيك آقاسي که بعز عرض حضور زمینهای رود\nاقدس رسانید فرمانی بنام سر دفتر تشخیص مواجب خواران و راتبه داران بصدور پیوسته ده يك نخواه تمامت هن منزله و رود\nاولاد و احفاد سردار سلطان محمد خان را برای ترمیم قصر الغر حوم وضع کرده قيامدفن او كه در تپه میامستك سلطان\nواقعهت بهمان وضع اول که خراب شده بود از آجر و مجر ساخته و پرداخته گشت محمد خان\n\nوقایع سال هزار و سه صد و یازده هجری صفر\nوقایع سنه\nدر روز سوم ماه محرم قاضی عبد الشکور خان که از وقت مأمور شدن پدرش قاضی سعد الدینخان بتعيين خط ۱۳۱۱ هجری\nو نقاط سرحد هرات چنانچه در تضاعیف وقایع سال هزار و سه صدو سه گذشت بامر و فرمان حضرت والا بنیابت\nاجرای کار قضای محکمه شرعیه قندهار را تأشبوقات مینمود و در روز بیست و پنجم ماه شوال که بشرح رفت را مطواف\nكعبه حضور بر گرفته شرف تلایم سدة علیای سلطنت حاصل نمود مشمول عواطف خسروی شده بعطای دو\nهزار روپیه تنخواه سالیانه سر افراز و ممتاز گردید و هم وقایع نگاری خفیه قندهار که بپدرش در وقت قضای آنجا محول بود\nبوی مفوض گشته پس از حصول رخصت مراجعت در قندهار رفته بکار قضا پرداخت و چهار هزار روپیه تنخواه دو ساله\nخویش را بفرمانی که در دست داشت بمستوفی تشخیص آنجا کرده حواله گرفت و در روز چهارم ماه مذکور از شدت باران\nبی موسم و موقع در قصبه چاریکار و نواحی آن خسارت زیاد برعایا رخ داده عجایباب سرای از مردم رعیت بادواب دکان از مال شرح\nدولت که در بازار جدید بامر حضرت والا احداث و آباد گردیده بود همه را پامال و متاع و اسباب سیلاب برده\nخسارت\nو پلهای جداول انجا را با خرمنها وزراعات و باغها و بساتين ضایع و خراب ساخت و مقارن انحال صاحبزاده\nمحمد سعید خان که از دیر گاه خود را در نزد سپهسالار غلام حیدر خان دولتخواه صمیمی و با خلاص گیتی تقدیمی صاحبزاده\nبمرده و ابیطرف و آنطرف گردشی کرده همردم سکنه کهسار مهند و با چاور را دیده با سر و وضع وقایع نگاری محمد سعید\nخبری با و داده و او معروض پایه سر پر سلطنت داشته مبالغی را از خزانه دولت تنخواه می برد روی از سعادت برتافته خان\nباهل و عیال و مال و منالش از امان کوت برخاسته نزد همراخان با چاوری شتافت و او در موضع میان کلی مسکن و مقام\nداده اراضی و عقارش را که بواسطه خادم بودن ایندولت ضبط کرده بود تمام تفویضش نمود و حضرت والا\nاز عریضه سپهسالار غلام حیدر خان بر ماجرا آگاه گردیده ازین دیاتی بعض مردم افغانستان بسی متاسف شده بقلم\nخاص در روز ششم محرم بسپهسالار نگارداد باشند که این صاحبزادگان و سیدان برزرکان دور از طریق دین\nو ایمان و تابع نفس و پیرو شیطان چه حوادث و نوایب برحالت قوم افغان حادث کنند و خرابیها بروی روز آرند فرار کردن\nو همدرین ایام عبد الرشید خان بن عبد الحمید خان قلماق و شیر علی خان خانه سامان بمضمون (ان الانسان لیطغی ان\nرعاه استغنى) با چند تن از غلام بچگان که از وفور نعمت باراحت همعنان و از نقمت بر کران بودند با هم قرار دادند که عبد الرشيد\nاز راه فرار در مملکت قوی مکنت دولت علیه عثمانی شده روز خویش را بسیر و سیاحت بسر برده تحصیل صنایع فلماق و شیر\nعلی خانه سامان\nو کسب بدایع جدید الاختراع کنند چنانچه هر دوتن از راه کفران نعمت جانب پشاور گریخته مبالغی از مال دولت\nرا بجهة زاد سفر با خود بسرقت بردند و در آخر کار شیر علی در هندوستان مرد و عبد الرشید قلماق در ختن\nسالها بسر برده در سنه ۱۳۲۰ طلب کابل شد که با صنعت آموختن شان هندوستان و ختن رفتن بود و از قضای آندوتن\nاز عهده متعهدين غليجانخان بن کرنيل با بو جانخان عرض پرداز گردید. از حضرت والا خواهش آن کرد\nکه او را با چند تن از غلامان در گاه معلی رخصت رفتن در مملکت دولت عثمانی مرحمت شود تا در ان مرز و بوم بتحصيل\nعلوم جديده نموده بعد از راه مراجعت در افغانستان آیند و ازین عریضه او مکشوف افتاد که ایشان با آندوتن\nكفران نعمت ورزیدگان عهد و پیمان درمیان نهاده و قرار فرار داده بوده اند پس حضرت والا او را بامر که\nنامش درج عریضه بود از خدمت بازمحروم و معزول فرمود و در پای کار در وقت موجودی کردن اسباب و آلات","chars":3747,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00947.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/947","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/947","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}