{"book":"adl0009","page":933,"text":"( ۹۰۳ )\n( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعليحضرت امیرعبدالرحمن خان ) ( سراج التواريخ )\nخان مقيم مکه در منزل لوارگی پذیره اش کرده مراسم استقبال بجای آورد و بامنزك پشاور طريق خدمت سپرده\nرخصت باز گشت حاصل کرد و آن بانوی مشکوی عزت واستراء در روز سیزد هم ماه ذیقعده با عزار و اکرام\nتام وارد جلال آباد شده از آنجا در کابل آمده در منزل ده‌قاضی که از پیش داشت جای گزید و همدرین ایام ولی محمد\nخان بن سردار مددخان که از دیر گاه اخراج پشاور شده و در آنجا از جسارت و بیباکی زیاد که در نهاد داشت روزگارش\nبغایت صعب و دشوار گردیده بود بدون حصول اجازت بمکتوب صاحبزاده محمدالمس که در پشاور اقامت وقایع\nنگاری داشت واکثر از فراریان و اخراجیان بواسطه او عریضه نگار پایه سرير سلطنت گردیده اجازت آمدن\nکابل حاصل نموده از راه التفات دولت روی مراجعت بسوی موطن اصلی خویش می نهادند وارد جلال آباد\nشد و از آنجا بفرمان طلب در کابل آمده محبوس زندان عتاب گشت وازا نسوی در اثنای سوانح مذ کوره غلام\nحيدر خان سپهسالار سوم که بفرمان حضرت والا در روز هشتم ماه شوال چنانچه گذشت از مزار شریف راه\nتدبیر گروه شیره هزاره بر گرفته و در عرض راه جهت تهیه آلات و ادوات سپاه درنك کرده بود ده نوره منزل\nمقصود شده در روز سیزد هم مذكور ماه ذیقعده وارد علاقه پکه اولنك گشته کرنیل محمد عمر خان نیز\nاز موضع فرخنه تو گهیمس از حصول فتحیکه از پیش بشرح رفت در انجابترصد ورود سپهسالار مذکور فروکش کرده\nبود برخاسته باردوی او پیوست بعد سپهسالار بعزم تدمیر گروه شیرو وارد بندامیر گردیده از وصول او در آنجا\nاشرار هزاره که در مواضع فروز بهار وسرقول وتبارك وكوهمرگين اقامت گزین پیکارشده بودند هراسبده واز خوف\nتاب اقامت را در خودندیده فرار اختیار کردند و سپهسالار لشکر را در فروزبهار جای فرودشدن قرارداده خود باجمعی\nاز سوار تا حدودۀ سرقول و کوهمرگین و پشت کوه بیرون از سلسلۀ کوه هندوکش که درزیر برف دایمی مستور است\nبراه رزم نوردیده و از هزارکان کمی را ندیده صد در بند ازقلاع اشرار را آتش زده بسوخت و بیست و یکتن\nمردوزن و پسرودختر را که از ناتوانی وفرومایگی فرار کرده نتوانسته بودند اسیر گرفت و گاو و گوسفند بسیاری\nغنیمت بدست آورده کرنیار بعسکرگاه باز گشت و درینوقت حا کم وقاضی وعامل پگه‌اولنك از محاصره اشرار\nهزاره نجات یافته در رکاب سپهسالارقرار گرفتند و اشرار هزاره که فرار کهسار ادبارشده بودند ازحدی کردار\nبعمل زار در موضع زاری واقع عقب کوه بیرون قرار گرفتند وسپہسالاردو فوج پیاده با چیزی از سوار قلظه،وسه\nضرب توپ کاشته و ایشان بآشاعت باشرار بازارگیرو داررا گرمساخته بسیار تن را طعمه هلاک انداخته بقیه السیف\nرا از پیش برداشنند و نجاهاً از مردان و زنان ایشان را اسیر گرفته مال و متاع زیاد بغنیمت متصرف گردیده مظفر\nو منصور بلشکر گاه باز گشتند و هزار کان که پشت بجنگ داده آهنگ فرار کرده بودند یکبار اد بار بر شدند\nوسپہسالار سه تن از توپچیانرا که هزاره و خیانت کرده خریطه با روت توپ را دروقت اشتعال بپاره زوو کوب\nدر آب انداخته بودند بشهادت بیادکان ساخلو درقرب عسکرگاه ازضرب سرنیزۀ افراد اعداد سپاه بکشت وسه\nروز تمامت دلیران لشکر را یکپنهار برگرده اکثراز اشرار را گرفتار ساخته فرود آورد و مابقی راه فرار جانب\nسرجنگل برگرفته چون در آنجا برکد عبدالاحدخان با سپاه کینه خواه فروکش کرده بودهر کدام خایب و خاسر\nجانب پناه کاهی شده پراکنده گردیدند و چون حدودپکه اولنك وسرجنگل وکوه بیرون ازلوث وجود اشرار\nپاك كشت دوصدو پنجاه میل تفنك وپنجاه وشش قبضه شمشیر را که عبدالکریم خانحاکم قبل ازین شورش و بعد\nاز بغاوت میرابادخانی از مردم هزاره فراهم کرده بود در کابل فرستاد وهم دو هزار تفنك جنرال شيرمحمد خان\nاز ارزگان روانه کابل کرد و ازینسوی برکد امیرمحمدخان که پس از فتح گتار پل رود هیر مند چنانچه گذشت\nوارد قلعه میرزا نجف شده فروکش کرده بود از آنجا برخاسته داخل علاقۀ عجب دای چوپان کردیده درنگ کرد\nو مقدارین ایحمال شصت و پنج تن از سپاهیان تحت رایت کپتان محمدحسن خان که شصت و پنج نفر\nاز دختران هزاره را باسیری گرفته واز باب مسلك بدین متصرف شده بودند بفرمان حضرت والا\nمحبوس شدن\nولی محمدخان\nبن سردار\nمددخان\nورود سپه\nسالار غلام\nحیدر خان\nدر پکه اولنك","chars":3557,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00933.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/933","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/933","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}