{"book":"adl0009","page":889,"text":"(۸۰۹)\n(جلد سوم)\n(شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان)\n(سراج التواریخ)\n\nپیشگاه حضور انور نمود و حضرت والا آن سرقت پیشه را بفرمان طالب محبوس در کابل خواسته داخل\nزندان سیاستش فرمود واز آنسوی پسر شیر افضل خان که در وقت گریختن پدرش از بدخشان جانب چترار سی\nراس از اسپان دولت را با خود برده بود و در پشوت که وارد زیباک شده چنانچه آنجا گذشت خرج و جای\nاقامت در قلعه زغی جی برایش معین گشت او خلاف امر والا کرده از زیباک در وخان رفته چون سد راس اسپ\nبا خود داشت و از جمله سی راس از ملك دولت بود و هم خلاف امر والا کرد و حضرت والا از عریضه عبد القادر\nنام نوکر ملا ادریس اندیجان قافله باشی برماجرا آگاه کشته جنرال سید شاه خان را فرمان کرد که اسپان او را\nاز خلاف ورزیدن خودش ضبط کرده و خود او را در کابل ارسال دارد که در آنحدود فتنه حادث نکرده با پدرش\nدر کابل باشد چنانچه در کابل آمده با پدرش یکجا گشت و مقارن اینحال عبد الله خان از حضور انور بحکومت شغنان مامور\nوسرافراز شد و هم بهاء الدین نام افغان که همواره از راه جاسوسی در بدخشان وغیره ولایات آمده واردات را بکار\nگذاران روس برده از حالت صدد و افغانستان خبر میداد در موضع وغمان گرفتار گردیده و بفرمان طلب محبوسا در کابل\nآمده بسیاسترسید و همدر ینوقت چهل و هشت خانه وار از مردم قرغیزا ور گنج که از جور و ستم کار گذاران دولت\nشرح حال\nروس در زحمت و رنج افتاده روی امید بسوی سایه حمایت ایندولت نهاده بورد وارد حضرت امام شد. و محمد اسلم خان\nمهاجرین\nحاکم آنجا بامر و فرمان حضرت والا ایشانرا در غوزی و بغلان فرستاده حاکم آنجا باندازه کفایت مؤنت ایشان علوفه\nاورگنج\nو مزرعه از جانب دولت داده آسوده حال ساخت و همدرین ایام شش تن و هلی مدد و قربان و زمان و استاد حسن\nو ارباب شریف والله ياربيك وسيد عظيم شاه نامان که از اخیار حاجی خان نام سرچشمه به تهمت اینکه مال و متاع\nشرح عدالت\nمحمد بيك سرهنگ هزاره هوا خواهان سردار محمد اسحق خان در نزد ایشانست محبوس شده بودند به ثبوت\nحضرت والا\nنرسیده همه ایشان بامر اقدس رها گردیده حاجی خان بمکافات اخبار دروغش محبوس گردید. اجوره ایام محبوسی\nهر هشت تن که از شش ماه در زندان بودند از وی گرفته بایشان داده شد و ازین قبیل هزاران تن محبوس ورها\nگردیده اجوره ایشان از روی عدالت داده شد و از جمله یکی ثبت تاریخ گردید که مصداق اجرای آئین عدالت\nاین پادشاه باشد و مقارن اینحال در روز بیست و هفتم ماه جمادی الثانی حضرت والا پسران حضرت علیخانرا\nمشمول\nکه در جلال آباد اقامت گزیده شرف اندوز عتبہ بوس علیا شده بودند مشمول عواطف شاهانه فرموده ده هزار\nمراحم ملو\nو چهل روپیه نقد و پانزده خروار گندم جهت امر معیشت سالیانه ایشان عنایت فرموده آسوده حال و فارغبال\nکانه شدن\nساخت و همدر روز مذکور جناب عصمت مآب حرم محترم اعلیحضرت امیر کبیر امیر محمد افضل خان\nپسران\nکه ملقب به بی بی صاحبه لنگانی بودند پدرود جهان کرده نعش او را برکد امیر محمد خان پسر حضرت والا\nحضرت علی\nخان اسپار\nبا چند تن از کسان و خدمه خویش حمل و نقل داده در رکاب قبرستان آبا و اجدادش دفن کرد و همدرین اوقات\nشرح\nدلك وهشت هزار و چهارصد و هشتاد و پنجروپیه از وجوه بقایا بنام عمال وضباط و رعایای سمت شمالی و مشرقی\nوجوهيكا از\nاسه صد و هفتاد و پنج خروار غله از دفتر سنجش تحصیل میر اسمعیل خان رساله دار حواله شده همچنین نوزده\nدفتر سنجش\nلك و دواز ده هزار و هجده روپیه نقد و هشت هزار و نود و دو خروار جنس در کابل و اطراف آن بتحصیل قلندر\nحواله و\nحصول شد\nخان رساله دار حواله گردیده بمحصول پیوست اما خلقی در تزلزل افتاده تاربخت وصول رقمها کشیده مشقتها\nدیدند و همدرین اوان منشی محمد نذیر خان هندی که بمواجب کافی و منصب مهتممی تعمیرات دولتی مفتخر ومباهی\nشرح طمع\nبود از غلو حرص و آز دهن طمع باز کرده شرحی از فوت پسر و دختر و بیماری زن وتنك دستی وقلت هستی\nمنشی محمد\nنذیر خان\nخویش معروض حضور انور نموده خواهش افزودن تنخواه و هزار روپیه قرض و بخشش وجوه رسوم تعمیرات\nهندی\nرا برای خود کرد و چون وجوه بسیاری را بمعامله ربود و پنه ترین داده بود و حضرت والا خبر داشت در عریضه\nاو بقلم خاص بر نگاشت که موشی نکشته و صاحبقران شده تنخواهش را داده ام اگر خوش نباشد هندوستان\nقدغن شدن\nدور نیست برود و او که در يك تنخواه ایندولت را در آنجا ندیده و نمی یافت مهر سکوت بردهن نهاده\nمصارف\nنوکر خود را بیاد نداد و همدرین هنگام از عریضه میرزا عبد الحسین خان سر دفتر میمنه بمسامع فيض مجامع\nگرفتن حکام\nاز رعیت","chars":3777,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00889.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/889","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/889","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}