{"book":"adl0009","page":886,"text":"( ٨٥٦ )\n( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواريخ )\nمذکور عریضه خویش را نگاشته ارسال داشته و بعد از دو روز بپایه سریر سلطنت رسیده بود در روز ششم\nایماء حضرت الاخص برای اجرای کاررعایا و باز پرس جورا قویا از ضعفا فرمان کرده برای حاکم وقاضی و کوتوال\nآنجا بکار داد که هر گاه در خانه نشستن و باب عرض و داد خواستن را روی رعایا بستن ایشان راست باشد و داد\nخواهان ناامید گردیده باز گشته باشند همانا بدانند و آگاه باشند که غیر از همان باز خواست سخت نیز از ایشان\nخواهد شد چه کخواه از بیت المال مسلمانان خوردن و دروازه اجرای امور ایشان را بستن خود فکر کنند\nکه حاکم و قاضی و کوتوال چیستند که عرض و داد رعایا را نشنوند پس ضرور اماده عتاب وعذاب باشند و از پر تو\nوصول افگندن این منشور که سه روز را از سبب عمومیت عرض صیغه ترك كرده در محاکم نشده بودند عریضه\nمشعر بر استدعای عفو تقصیر ارسال پیشگاه حضور داشته سپس از خوف سیاست بادشاهی روز جمعه را\nاطاعت ور نیز نا کم بر حال بودند در محکمه شده در شنیدن عرض رعایا و اجرای امور ایشان تعطیل نگردند و در خلال\nزیدن مردم اعمال کرنیل بهاءالدخان که راه تنبیه و تهدید اشرار مردم اصمری و دیوگل را چنانچه گذشت بر گرفته بود با فوج\nاصمری و دیو تحت را پتش وارد موضع بار کندی شده مردم هردو موضع و ساکنین بادیل از مشاهده ورود سپاه باد شاهی\nکل خویش را در تنگنای تباهی یافته ترك طریق گمراهی کردند و کرنیل بهاءالدین خان ایشانرا مطیع و منقاد دیده\nبیرون کردن هیچ نگفت ومترصد حدوث امری در آنجا فروکش کرد در اثنای اینحال کفار کاموز یکتن انگلیس را که\nکفارکاموز از يك سال در میان ایشان جای گزیده ایشانرا زبان تدلیس اغوا می کردو دل ایشانرا بسوی اطاعت دولت متبوعه\nجاسوس خود مایل مینمود با چهار تن از مردم خود ایشان که کاسه لیس او بودند از علاقه کاموز بیرون کردند که فتنه\nانگلیس را نماید روز کار کفار سکنه آن کهسار نکند واز آن سوی عمراخان باجوری که با صفدر خان ناوگی طرح مقاتله\nشرح حال انداخته و کسان صفدر خان قلعه پشدرا از تصرف تبعه او کشیده و او تصمیم عزم تاختن موضع با به قره کرده\nعمراخان وخالامان چنانچه گذشت طریق صلح جانبین بر گرفته بود ترک تاختن موضع بابه قره کرده باصفدر خان که برادرمهم\nو صفدر خان او را چنانچه گذشت پیش گرفته بود در آویخته صفدر خانرا مغلوب ساخته و قلعه پشدرا بقهر وقسر پس متصرف\nگشت و ازین دست برد عمرا خان كه تحريك كار گزاران دولت انگلیس بروی زور آورده و می آورد تمامت\nمردم ماموند روی از عمرا خان برتافته با صفدر خان متحد و متعهد و همداستان شده سوگند در میان\nنهادند که او را از میان بردارند اما او صفدر خانرا فرصت نداده روی حمله و یورش بسوی قوم سالار زائی از\nهوا خواهان صفدر خان نهاده قلعه بارورا هدف گلوله توپ ساخته و يك تن از کسان صفدر خان در اندرون\nقلعه کشته کشته مابقی تاب نیاورده از قلعه بیرون شده از راه اطاعت نزد عمراخان رفتند و او ایشان را تکلیف\nبر کشیدن کسان صفدر خان که در قلعه دیگر جای داشتند کرد چنانچه ایشان که تا اینوقت راه اتحاد صفدر خان\nمی پیمودند طریق عناد او برگرفته کسانش را پاس عمرا خان از قلعه دیگر کشیده هر دو قلعه را تسلیم عمرا خان\nکردند و روی بسوی قلعه از در که بتصرف تبعه صفدر خان بود نهادند و ایشان بقلعه داری و استواری پرداخته\nاز دخول قلعه مانع شدند و در اثنای این کش و کوشش چیزی از لشکر عمراخان روی تسخیر بسوی قلعه زاغه\nنهاده و کسان صفدر خان از قلعه برآمده تبعه عمراخان را مغلوب و منهزم ساختند و در عین فتح صفدر خانیان\nو شکست تبعه عمرا خان خود عمرا خان بالشکړ گران از راه معاونت هزيمتيان در رسیده با هم در آویختند و جانبین\nسر گرم کار زار بودند که از جانب صفدر خان نیز كمك رسيده و مردم شمو زائی و ممو خیل نیز بكمك\nصفدر خان برخاسته وجنك سخت در پیوسته صد تن از لشکر عمرا خان باشصت رأس اسپ از کسان\nاو مقتول ومجروح وسقط شدند وشصت ميل تفنك بنام برنيز بدست هواخواهان صفدر خان افتاده اخر الامر\nعمرا خان مغلوب گشته از راه هزیمت داخل ده چیر کوی واقع با به قره شده محصور گشت و مقارن\nاینحال محمد سعید خان صاحبزاده باجوری که همواره طریق خدمت دولت می پیمود با زوجه اش که دختر امان الملك\nمهتر چترار بود از موضع اقامتش راه اسپار برگرفته بوقت طلوع صبح در حدود ساو وغازی که خودش مشغول","chars":3645,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00886.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/886","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/886","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}