{"book":"adl0009","page":88,"text":"(۸۱)\n\n( جهاول ) ( ذکر سلطنت اعلیحضرت شاه شجاع ) ( سراج التواريخ )\n\nشاه شجاع شدند و از رویداد این معامله شهزاده ایوب واسد خان را نیروی اقامت برشکسته راه هزیمت جانب کابل پیش گرفتند وشاه شجاع بقندهار درامده بتنبیه لشکر پرداخت و نقد و جنس از تاجران مسلمان و هنود قندهار باسم قرض گرفته بتجهیز سامان سه هزار سوار نموده مشغول فراهم آوردن سپاه بسیار بود که شاه محمود بشهزاده کامران پسرش باسردار پردل خان و وزیر فتح خان و شش هزار سوار راه قندهار بر گرفته وارد منزل چکان شدند و شاه شجاع بمدافعه برخواسته باهم بمحاربه گرائیده در دفعه لشکر شاه محمود را برشکست و چند تن از سران سپاهش را بکشت و گلستان خان اچکزائی از جانب داران شاه شجاع نیز بقتل رسید و در اثنای کارزار صالوخان اسحق زائی که از سبب قتل میر علم خان از شاه محمود رو برتافته نزد شاه شجاع رفته بمنصب هفتصد سواری وطبل وعلم سرافراز گشته بود با تیغسواره اش داخل سپاه شاه محمود شد و از مشاهده اینحال شاه شجاع اختر اقبالش را در حضیض وبال دیده راه هزیمت جانب ارغستان پیش گرفت و قندهار بتصرف شاه محمود در امده شهزاده کامران مأمور حکومت آندیار شده بخود شاه محمود بکابل مراجعت فرمود وشاه شجاع شب را در ارغستان بسر برده از راه غویه ی و وژیری وارد دیر جات شد و از آب اتك عبور كرده بكچي شمالي وليه از علاقه متعلقه محمد خان سدوزائی رسید و ازو محبت و احترام بسیار دید چنانچه يك زنجیر پیل سواری و خیمه ها و ظروف و فروش بسیار وزر سرخ وسیم سفید مسكوك واجناس زری وابريشمي وغيره برسم پیشکش حاصل نمود و هم از شاه التماس نمود که با نوان سرادق حرم محترم را که از اتك در راولپندی رفته اقامه گزیده بودند از انجا بدرۀ غازیخان نقل داده اقامت فرمایند و شاه شجاع این خواهش او را موقوف بوقت گذاشته روی بسوی راولپندی آورد و پانزده روز در آنجا درنگ کرده بعد آهنگ آن فرمود که با حرم عصمت توام در ملتان رفته منزل گزیند و هنوز براه نیفتاده بود که مکتوب رنجیت سنگهه از علاقه سافی وال بمطالعه اش رسید بدینموال که در حین مرور از حدود علاقه مذکور از ملاقات خویش مسرورش سازد و شاه شجاع بتبا خواهش اواز راولپندی جانب علاقه سافی وال راه برگرفت و رنجیت سنگهه مقدمش را گرامی داشته تعارف شایان پیش کشید وشاه بازای آن چند قطعه جواهر گران بهابوی عطا فرمود و از انجا که غرم ملتانرا در خاطر داشت رنجیت سنگهه عرض و التماس نمود که بملازمت رکاب تا آنجا رفته اگر حاکم آن از دخول و وصول شاه اباورزدوی به تنبیه وتهدیدش پرداخته ولایت را برای شاه مسخر سازد و شاه از اندیشه اینکه مبادا بواسطه و بهانه او داخل ملتان شده ملک را بتصرف خود آرد پاس عذر خواسته ترك رفتن ملتان کرد و با رنجیت سنگهه وداع نموده براولپندی مراجعت فرموده اقامه گزید\n\nذکر\n\nسلطنت ثانویه\n\nاعلیحضرت\n\nشاه محمود\n\n{ ذكر سلطنت ثانویه اعلیحضرت شاه محمود }\n\n( و بحکومت ولايات كاشتن وزیر فتح خان برادران خود را )\n\nچون شاه محمود باز بر اريكه سلطنت جلوس نموده با عروس مملکت داری دمساز گشت وزیر فتح خان که از فرط سخاوتش حاتم طی را دفتر نیکنامی طی شده بود مردم درانی و قزلباش را از کثرت جود و عطارهین احسان وثنا خوان خویش ساخت و از نجا بامور بزرك پرداخته طرح نیکونامی انداخت و هم شاه محمودش کافل هر کار و قابل اعلم و نسق هر دیار دیده زمام بست و گشود مهام مملکت را بکف کفایتش گذاشت ومختار كل امورش نمود واو کار وزارت را از فهم و کیاسـت خويش واستراحت جوئى و بی خبری شاه محمود بپایه امارت رسانید چنانچه هريك از برادران خود را بحكومت شهر ودياري مأمور نمود چنانچه سردار محمدعظم خانرا از تغییر سردار عطا محمد خان در پشاور و عبد الجبار خانرا بخطاب نوابی و ایالت دیرجات و همچنین در غزنین و قندهار و جلال آباد و لغمان و کوهستان كابل يك يك را بحكومت کاشت و بعضی خوانین که از شاه محمود و وزیر فتح خان خاطر گران بودند چون بلوچ خان اچکزائی ويحيى خان با میزانی و دلاسا خان اسحق زائی و غیره که جمعیت ایشان بهزار سوار میرسید از راه فرار براولپندی نزد شاه شجاع رفتند وشاه شجاع از پیوستن آنها نیرویی در بازوی خود دیده بعزم دیرجات کرد که آن محال را بتصرف آرد اما مقارن اینحال غلام احمد خان","chars":3516,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00088.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/88","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/88","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}