{"book":"adl0009","page":878,"text":"( ٨٤٨ )\n( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواریخ )\nسه شنبه غرة جمادی الاول او را بفرمان فرستاده ارقام فرمودند که عجب است از شیعان هرات که خود را مسلمان\nمیدانند و ادعای اسلامیت دارند و از شنیدن اذان و خواندن نماز و اجرای حدود الهی متوهم میشوند اگر\nچنانچه خود را مسلمان نمیدانند باید نماز را بجماعت نخوانند و براه ورسم مسلمانی درینت شوند و خیاطیکه\nرجم شده همانا حد شرعیست که جاری گشته هر که سبب یاران بی غمی کند خونش سنگسار است و آنانیکه از\nقزلباشیه در مشهد رفته و باز پس آمده اند حکمیست که ایشانرا از آنجا خارج کنند و نگذارند که در انجا باشند\nزیرا که چنین اشخاصیکه از تکالیف شرعیه خائف شده بروند و باز پس بیایند هر آینه خالی از مفسدت نیستند\nبلکه اقارب و خویشان ایشانرا که رفته باشند نیز با ایشان از ملک کشیده مزاحم دیگری نشود و از صدور این\nحكم مجدد قزلباشية هرات نیز سر بکار داده آگاه فرمود و از صدور این منشور فرار کردگان قزلباشیه هرات\nقرین پاس و هراس گردیده در پایان کار عزم فروختن اراضی و عقار خود را بدولت روس کرده و کار کنان قونسل\nخانه مقیم مشهد دولت موصوفه نیز در کوشش افتادند که املاک هرات آنهار اخریده قباله حاصل کنند و قونسل دولت\nانگلیس ازین امر آگاه گردیده حکمران هرات آگهی داد و آنگاه که از عریضه او حال رای والا شد حکمران هرات\nرا فرمان کرده رقم فرمود که جواب این مقال را میبایست که خود حکین جنرال قونسل انگلیس میگفت و حالا که\nحکمران هرات خبر داده است از در جوابش از طرف خود بنگارد که اخراجیان قزلباشیه هرات در حقیقت و نفس الامر\nفراریان مملکت ایرانند که بجز وزی از راه غربت و مسافرت در مملکت افغانستان آمده و پناه گزیده بعضی بحرفت و\nبرخی زراعت و فلاحت اراضی خالصة دولت روز بسر برده تا که اوضاع امنیتي از ناصية حال ایشان بظهور پیوسته\nدر مملکت خویشتن بازگشتند و اراضی خالصه پس گرفته شد که گویا دائما در مملکت افغانستان هیچ حق مداخلت\nو مشاركت نبود پس بکدام دلیل و برهان زمین مردم افغانرا خریده و فروخته میتوانند و حال اینکه هیچ دهقان\nو زراعت کاری مالک زمین دیگری نشده و نمیشود اگر چنانچه این رسم رواج پذیر گردد و فراریان و اخراج\nشده گان هر مملکت بدیگر مملکت رفته ملك غير را بفروشند اشخاص خوقندی و سمرقندی وغیره که در افغانستانند\nو در ظاهر ملك اصلى و زمین موروثی ایشان در آنولایاتست باید از ایشان خریده شود و چون این گونه معاملات\nومذاکرات خلاف قواعد و مراسم عالست و کاهی از قوه بفعل نیامده و هرگز صاحبان دولت و مالکان مملکت\nمرتکب این نوع معاملات نگشته و نمیشه و شعار خود ساخته اند پس کار گذاران دولت روس چرا بخیال محال\nاین گونه افعال افتاده ملک غیری را از غیری بخرند و هم چند کثرت ثروت ومكنت داشته باشند هم میباید ترك\nافسانه کنند و الا مردم افغان نیز میتوانند که نصف خوقند و ثلث سمرقند و ربع تاشکند را از فراریان آنولایت\nکه در افغانستانند بخرند و حال آنکه فراریان هم بشوق وشعف پول گرفته میفروشند وازنوشتن این کلمات در\nظاهر کار گذاران دولت روس در یاب اظهاری نکرده اگر در باطن کاری کرده باشند مکشوف نگشت که\nشرح حال درج کتاب میشد و مطابق این ایام برکد عبدالاحمد خان که اثر ارسکنة گرزوان و جراص وغیره را چنانچه گذشت\nگوشمالی بسزا داده در موضع هشتمین اقامت گزیده بود بنامه و پیام سپهسالار فرامرز خان از انجا برخاسته پس\nاز طی دو منزل وارد کوهستان چهار صده شده بعزم گرفتن گردنکان چار صده که از قندز فرار کرده در آن\nکوهسار رفته و با چند تن از اشرار هزاره دایزنگی یار گشته بسرقت ورهزنی اقدام نموده بودند فرو کش کرد و\nهمچنین گیلان نظام الدینخان با فوجیکه همراه داشت در قیصار شده اقامت گزید تا سدراه شورش مردم مندر شده\nباعث امن رعايا شد و مقارن اینحال قاضی سعد الدینخان حکمران هرات صدتن از پیادگان ساخلو را با چیزی از سوار\nکشاده مامور اقامت بندر کرده نظام الدینخان گیلما نرا از قیصار در میمنه طلبیده خود با چار صد تن پیاده نظام\nاز انجا بروی بازگشت بسوی هرات نهاده وارد المار وازانجا داخل قيصار شده با پازده تن از افسر وافراد سپاه که\nدر وقت فتنه مردم میمنه مصدر عناد و کینه شده بودند و جنرال غوث الدینخان از هر دو فوج مقیم میمنه\nجدا ساخته و در غل و زنجیر انداخته بدو سپرده بود وارد مرغاب گشت و عمال وضباط آنجا را از\nبر کد عبد\nالاحمدخان\nمراجعت\nحکمران\nهرات از\nمیمنه","chars":3685,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00878.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/878","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/878","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}