{"book":"adl0009","page":858,"text":"(۸۲۸)\n(جلد سوم) (شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان) (سراج التواریخ)\nورود سپه سالار غلام حیدر خان در ارزگان\nواقع جنب جنوب موطن هزاره دای چوپان با هم ملاقی گردیده در روز سوم ماه ربیع الاول داخل ارزگان شدند و همچنین سپه سالار غلام حیدر خان که وارد سملق کشته بود از راه چقماق و زادلی طی مراحل و منازل کرده در روز چهارم ماه مذکور وارد ارزگان گردیده افواج مقیمه آنجا مراسم استقبال بتقدیم رسانیده بیست ضرب توپ جهت تبريك ورود او گشاد دادند و همر وز بناس او مشغول خدمت شدند و از آنسوی سردار عبدالقدوس خان در روز ششم ماه مزبور وارد منازل اولنك رباط شده عریضه فرمانیکه از پیشگاه حضور اقدس بنامش شرف اصدار و عز ارسال یافته بود پرتو وصول افگند که پس از رسیدن در غزنین چند روز درنك کرده بعد حصول افاقت از انجازه کرای کابل شود و از جانب دیگر مطابق این ایام که ارزگان مفتوح و تمامت اشرار هزاره چنانچه نگاشت مغلوب و منهوب شده بودند دو هزار تن پیاده و سوار از مردم کوهستان و کوهدامن کابل که بسر کردگی فقیر محمد خان و تیمور شاه خان و عبدالکریم خان و امیر محمد خان با مروفرمان پادشاهی بمدد جو گروه شریر هزاره بر گرفته بودند وارد بامیان شده با هفتصد تن سواره و پیاده مردم قطغن که از پیش در آنجا رسیده بود پیوسته در زیر رایت کرنیل محمد عمر خان قرار گرفتند و همدرینوقت برگد محمد صادق خان و فتح محمد خان کپتان و محمد یوسف خان برادر سردار عبدالله خان با جمعی از سپاه نظام و سوار کشاده و لشکر ملکی با سردار عبدالله خان و جنرال میرعطا خان و جنرال شیر محمد خان راه سرتراش مردم دره پهلوان که هنوز سر بر خط فرمان ننهاده بودند بر گرفته و از کرد راه داخل دره موصوفه شده هزار تارا از ورد ایشان دل از دست رفته با سروپای برهنه قرآن شریف را بروی دست ضراعت نهاده از راه انابت حاضر فرود گاه لشکر پادشاهی شده عفو تقصیر و امان جان خواستند و افسران سپاه ایشانرا تسلیت داده اموال کشتن مصادره منزل ایشان کردند چنانچه بعضی باطمینان خاطر از کوه فرود آمده در خانهای خود جای گرفتند و برخی از واهمه پیش نیامده از عدم اعتماد بگفتار افسران سپاه تا روز هفتم ماه ربیع الاول بلیت و لعل خویش را از حمايه معطل داشته روز شرارت بسر بردند تا که هوا خواهان دولت از افسر و سپاهی از وعده اطاعت دادن امروز و فردای آنگروه حق ناشناس بر آشفته راه مدعای ایشان بر گرفتند و هزارگان که نظر بشرارت خود گمان امان دادن جان نداشتند تن بمرك داده از خارچاپ روی یورش جانب اردوی پادشاهی نهاده جنك سخت روی داده سه صد تن از افسر و سپاهی جراحت یافته و از جمله دوست محمد خان کپتان توپخانه و موسی خان کپتان فوج فوفلزائی باسی و شش تن از اعداد سپاهیان که زخم منکر داشتند هلاك كشته مابقی در پایان کار صحت یافتند و از هزارگان نیز بسیار تن مقتول و مجروح گردیده و پای ثبات بقية السيف ايشان لغزیده از راه هزیمت بکهسار ادبار خزیدند و چار صد تن از مردان و زنان و پسران و دختران ایشان اسیره دست گیر شدند و پس ازین محاربه هزارگان که از شدت جوع و حمله سپاه دولت قریب بهلاکت و دادن جان رسیده بودند در شب یکشنبه دهم ماه ربیع الاول یکتن آهنگر را قران برسر نهاده از راه انابت و در استکانت نزد افسران لشکر فرستاده پیام اطاعت دادند و از بسکه زار و زبون شده بودند بی آنکه از افسران سپاه تسلیت یافته اطمینان خاطر حاصل کنند در روز شب مذکور دوصد خانوار از مردم سلطان احمد و ارزگان و دره پهلوان که پناه گزین کوه جهالت و طغیان بودند از کوه فرود گردیده و کلام مجید پروردگار حمید را برسم شفیع با خود برداشته از راه انابت نزد عبدالله خان فوشنجی و محمد یوسف خان برادر سردار عبدالله خان حاضر آمده اظهار اطاعت و انقیاد کردند و آردون ایشانرا تسلیت داده و بسوگند مطمئن خاطر ساختند و اسلحه همه را گرفته بمنازل و مساكن ایشان جای کردند و از جمله مفسدین میرزا اصیل نامی را که برگد محمد صادق خان دست گیر کرده بود در غل و زنجیر انداخته در لشکر کاماز کشته او را با خود آوردند و مطابق این ایام سردار عبدالقدوس خان که وارد اولنك رباط شده بود از آنجا پس از حصول افاقت برخاسته چون در منزل مقر فرود گشت در روز سیزده هم ماه ربیع الاول عریضه نگار پایه سریر سلطنت گردیده شرحی از نیکوئی حالش معوش پیشگاه حضور اقدس نموده فرمان مرحمت عنوان بنامش شرف اصدار یافت که چند روز در غزنین توقف گزیده بعد از حصول صحت کامل جانب کابل راه ورزیده شرف بار و عمده بدان حاصل کند و مقارن اینحال برگد عبدالسرحان خان هندی که بامر حضرت والا برای نمایش اراضی حجرستان و نقشه کشیدن آنجا و غیره مواضع چنانچه گذشت در آنجا رفته و از آنجا در ارزگان\nورود لشکر کوهستان و د رامیان\nمحاربه دره پهلوان که بعد از فتح ارزگان رو داد\nصحت یافتن سردار عبدالقدوس خان\nباز گشتن بر گد عبدالسرحان خان هندی","chars":4034,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00858.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/858","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/858","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}