{"book":"adl0009","page":856,"text":"( ٨٢٦ )\n( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان ) ( سراج التواريخ )\nو حضرت والا برای او رقم فرمود که دولت افغانستان از يك وجب زمین خویش گذشتی نیست و پس از تعیین\nحدود و نقاط و خط فاصله هر كدام از جانبین موضع و مقام خودرا شناخته تر دولت انگلیسان نفعی برای ایشان\nنبخشیده اگر بمردم سرحد مسلمان و تابع قران باشند و بعمل بكريه ( لا تتخذوا اليهود و النصاراى\nاولياء) نمایند هر آینه پاداش خجلت و انفعال خواهند چید و مقارن ایصال عريضة الزبزركان سكنة كرم مشعر\nبررو برتافتن از دولت انگلیس و اطاعت و انقياد ایندولت بپذیرفتن ایشان به سایه سرير سلطنت رسیده و از مطالعه\nساطعة حضرت والا شرف گذارش یافته امر اقدس در جواب ایشان نفاذ یافت كه چون رشته دوستی در بین\nدولتين افغانستان و انگلیس مربوط و بانعقاد معاهده مضبوطست هرچند کار گذاران آن دولت همواره طریق\nاغوای رعایای سرحدية ایندولت را می پیمایند چون علاقة كرم را امير محمد يعقوب خان در معاهدة جويش بدولت\nانگلیس فرو گذاشته است ایندولت اغوای آنمردم را شایان حال بلكه سزاوار ملک شان خود نمیداند که مردم\nآنجارا بفتنه برانگیزد و چنابه کار گذاران دولت انگلیس رفتار ناهنجار اختیار کرده امور ناهنجار برا روی کار ارد\nو همچنین در جواب ملك ارسلا خان که شرحی از معاندتش با مردم طوری از سبب مخالفت مذهب ایشان معروض\nداشته خواهش اطاعت ایندولت كرده بود رقم فرموده اینرانگیز شکار داد که دولت افغانستان در باب مخالفت مذهب\nکه او با مردم طوری دارد مخالفت از قتل و غارت آنمردم ش نموده دعوت و دلالت بر اطاعت خویش نیز نمیکند\nو هم بدینموال جواب عريضة محمد سرور خان معروف بمچك را نكار داده از مال فرمود تا اطفای نائره فتنه شده\nمفسده روی روز نیابد\n\nذکر مذاکره هشتادان و گرفتار شدن محمد عظيم بيك\n\nذكر كفتكوی قنوات هشتادان و كرفتار شدن محمد عظيم بيك بدست محمد خان\nو از دیگر سوی در خلال احوال مذکوره دولت ایران تصمیم عزم معمور نمودن دشت هشتادان کرده کاریز کنان\nچنك دست مأمور کرد که قنوات حصه وسهم خودش را كه از سنك وخاك وخس وخاشاك انباشته شده از جریان باز\nمانده بودند پاك نموده معموریت انسرزمین را مبدل بمعموریت كنند و خالق داد خان حاكم غوريان راغيرت افغانيت\nگریبان كيرشده حكمران هرات خبر داده اجازت منع كردن ایرانیانرا از پاك كردن كاريزهای واقع انجا و پاك كردن\nچهاردهنه قنات حصه افغانستانرا حاصل کرده بامر او جهاداد نام تموری را با دو تن كاريز كن در انجافرستاده و ایرانیانرا\nاز پاك كردن كاريزها منع كرده و ایشان که قنوات خویش را کار میکردند دست از کار نكشیده كفتند که ایشان نیزاكر\nكاريزهای خودرا از خاك پاك ساخته جاری سازند کسی را محل چون و چرا و دعوائی نیست و جهاداد خان اینرا از ایرانیان\nشنید مصرف و خرج چهاردهنه قنات را که طاحونها در زمان سلف از آب آنها در گردش بوده جبیل و مجهزا از رویه\nقوان سنجیده بحکمران هرات آگهی داد و در پایان کار اثر عريضة او بحال رای والاشده حكم اقدس بپاك كردن\nکاریزهای موصوفه وتعمير اراضی تحت آب آنها بشرف نفاذ پیوست اما حکمران هرات بالفعل بكار نپرداخت\nومقارن اینحال محمد عظيم بيك سه پای كه صرحه پای فرار شده بود پارادر وغپال و منسوبانش که همه دو نفر پسر\nويك برادر و دو تن نوكر و پنج تن زن و دو تن طفلان او بودند در ناوه کشاپ بدست امين بيك و محمد شريف بيك\nو محمد حسن بيك نبركان حسن سردار دای کندی که طريق خدمت دولت میسپردند كرفتار گردیده و آقامحمد\nخان دولت یاری آگاه شده با چهار صد سوار خود را بحیران مذكوره هزاره رسانیده چون کزفتار\nكردن آن شریر را خدمتی نسبت بدولت می شمرد نزد هزار كان بقهير و عنف كرفته همه را در قلعة خویش\nرد و مقارن اینحال مولانا داد خان حکمران فراه با كرنیل محمد خان و مهر دل خان کپیتان و حیات خان\nکپتان و نائب نيك محمد خان و كمال خان بن تاج و خان اسحق زائی که با سواران نظام راه تعاقب آن شریر بر گرفته\nبودند از گردراه در رسیده اسیران را از دست آقا محمد خان همچنانکه او از دست هزار كان كرفته بود بقهر\nو قسر گرفته گسیل هرات نمودند و در آنجا که دیگر میران و بزركان بضاعة هزاره باد درمیان نهاده و عهد نامه\nبفاوث خد ماتی که آن شگار داده بودند با مکاتبیکه محمد شریف خان ميمنه و غيره مفسدین باو فرستاده پیامهما ضدت\nو مقاومت داده در تفاوت با او شرکت ورزیده بودند از نزد او كرفته در كابل ارسال داشتند و از کسانیکه در عهد","chars":3681,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00856.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/856","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/856","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}