{"book":"adl0009","page":846,"text":"( ۸١٦ )\n( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان ) ( سراج التواریخ )\nنظم ونسق آنولایت نکشیده محبعلی نام بلوچ را نامرداً عصمت الله نامی بحکومت کیراب كاشته درويشعلی نامی را\nاز مردم آنجا بزو د بقی اندوش مامور کدخدائی کرد و برادر او را با هشت تن از کدخدایان سابق آنجا در لشکر\nگاه برسم گروگان نگاهداشت واسلحه دولتی را که آنمردم بغارت برده بودند بر طبق منشور یکه از حضور انور\nشرح حال والا شرف صدور یافته بود با اسلحه خود آنمردم تمام گرفته تفویض مسلاح دار اردو نمود و مقارن این حال\nمستر دانلد مستر دانلد نام انگلیس که بروش بسرحد از پیش رقم گشت از راه مدعای خویش وارد نواحی قریه محافظ خانه واقع\nنام انگلیس کنار آب گومل شده و کردشی کرده باز گشت و در موضع نقطه فاصله که بنز گذاران دولت انگلیس قبل از\nتعیین حدود بخیال خویش حدفاصله قرار داده بودند رفته نظر دین نام پسر منی خان وزیری را که بدوش راه\nزنی در نزد کار کنان آن دولت می پیمود ظاهراً بنام رسالت نزد سردار گل محمد خان فرستاده در باطن تعلیم و\nتلقینش کرد که قوم مسعود را اغوا کرده با طاعت دولت انگلیس راغب و مایل کنند اما آنمردم بترهات و واهيات\nاو گوش نهاده مایوس و ناامیدش باز گردانیدند و بدوش که خود را در نزد کار کنان دولت انگلیس شخص بزرك\nنشان داده بود بسی خجل و منفعل گردیده مخزنش کاسته شد واز قفای این ذهاب و ایاب نظر الدین موصوف چنانچه\nمستردانلد از پیش گفته بود که اردو و توپخانه کوچکی از دولت انگلیس وارد سرحد میشود دوفوج سواره و دو\nفوج پیاده نظام با شش عراده توپ و سه صد تن از چاپلوسان وکاسه لیسان دین فروش مردم مسعود که در قید عدم\nووجود نیستند بسالاری میکاور نامی از افسران نظام انکلیسیه وارد موضع رزم شدند و از راه کوهل داخل\nحدود چندالی گردیده در اندرون دره که در انجاست فروکش کردند و بعزم تصفیه وتعيين حدود که پس از\nارسال و مرسول نامهای زیاد و یسراى كشور هند اجابت خواهش حضرت والا را بر ذمت نهاد چنانچه بیاید\nدرتك نمودند و همدرین حال از گرفتار شدن و حبس ابدال رجال اردوی سردار عبدالله خان بعرض اسپالکه\nآنعاً شرح حال ایشان گذشت هفتاد تن دیگر از اعداء سپاه نظام لشکر او گرفتار مرض مسطور گردیده از\nجمله دوازده تن فورأ هلاك شده تن بکفن پیچیده گشتند مابقی بعضی صحت یافته و برخی بمرای جاوید شتافتند فقط\nشرح حال \nخسارت مال\nهزارگان در \nشگال\nشرح محاربه شهر قلعه وفرار کردن محمد عظیم و غیره >\n( واردات هوادجات که بتائید خداوند روی داد )\nواز جانب حجرستان جنرال میرعطا خان که پس از فتح میرا دينه وزردلك وفتو لك در قلعة قاضی عسکر باز گفته\nبا اردو و توپخانه تحت رایتش فروکش کرده بود راه تدبیر محمد عظیم بيك شهر بر که با جمع کثیری در موضع قلعه شیر سنگر زده\nنشسته بود بر داشت و در اخیر ذی حجه بنباق فرود گفته عزم رزم کرد چنانچه بادلیوان سپاه روی بکشتن بسوی سنگر\nهزارگان د مدتی نهاده و جانبین داد مجیدی داده بسیار تن از آماد وافراد سپاه بخل رسیده آخر الامر پس از محار به یک ساعت\nو نیم محمد عظیم و لشکرش را از هیبت سپاه پادشاهی زهره جرات آب گشته و دلاوران عسکر فیروزی اثر یورش نموده\nسنگر او را بقهر و غلبه متصرف شدند و بیست و هشت تن از هزارهارا تیغ انتقام کشته شدگان خویش بکشتند و پنج نفر\nمرد و د وتن زن اسیر گرفته مال و متاع و دواب و مواشی زیاد بغنیمت حاصل نموده قلاعیرا که دران نواحی بودند\nتمام خراب ساختند وزراعت را تلف وعلف دواب وستور سپاه نموده با خاك يكسان كردند و محمد عظيم بيك راه\nفرار جانب وادی اسمار اختیار کرده دیگر توان فراهم نمودن لشکر نیافته چنانچه بیاید گرفتار دست هواخواهان\nدولت شد و مقارن اینحال که جنرال میرعطا خان از حجرستان ناموضع ناله تاخته فرو کش کرد و جنرال شیر محمد\nخان در اخیر زردك وابتدای خاك زاولى اقامت گزید شصت و پنج خانه وار از قوم بهادر سنگنه میر آدینه که بکهار\nاسمار پناه گزیده بودند اطراق و جوانب خود را از کثرت سپاه محصور دیدند راه اطاعت پیش گرفته بتوسط\nکپتان عبدالصمد خان ومحمد نبی خان مالستانی که هردوتن ایشانرا تسلیت داده دل بجای آوردند از کوه فرود\nآمده و بازگشته در خانهای خراب شده بی سقف و دیوار خود جای گزیدند بعد هر دو تن خادمان مذكورين دولت\nبزرگان ایشانرا نزد جنرال میرعطا خان فرستاده و او همه را تسلیت و خلعت داده از هر خانه چهار روپیه از ایشان","chars":3635,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00846.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/846","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/846","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}