{"book":"adl0009","page":824,"text":"( ٧٩٤ )\n( حصه سوم ) ( شرح سلطنت اعليحضرت امير عبدالرحمن خان ) ( سراج التواريخ )\nآمدن مستر پاين از هند در كابل\nصاحب مواجب و تنخواه بسيار شد و مقارن اينحال مستر پاين انگليس كه ملازم ايندولت بود و خدمت كارخانه بخار توپ و تفنك وفشنك واسلحه سازی وغيره باو محول بود از راه حصول رخصت در هند رفته در روز بيستم ماه ذیقعده با شش تن دیگر از صنعت كاران انگليسیه كه بامر حضرت والا برای خدمت ايندولت نوكر گرفته بود وارد منزل ده كده كرنيل محمد عليخان پست و چهار تن از سواران نظام مقيم شنوار را با شصت و چهار تن پياده و شانزده تن سواره ديگر از راه بدرقه او و وجه مستمری دولت انگليس فرستاده همه را محافظت در كابل رسانيد، از راه مرا جعت در شنوار رفتند\nمحاربه سپهسالار با اشرار موضع شبرن\nمحاربه سپهسالار غلام حيدر خان با اشرار موضع شبرن\nو همدرين هنگام سپهسالار غلام حيدر خان بامه فوج پياده نظام و سه صد تن پياده ساخلو ولشكر مليكی و توپخانه راه محاربه اشرار شبرن باجاور برگرفته وساز مقابله نواخته بسيار تن از اشرار را بخاك هلاك انداخته و هم بسيار تن را زخمدار ساخته فتحياب كشت و از سپاه دولت كرنيل عبدالكريم خان زخم برداشته دو تن از سپاهيان بقتل رسيدند و جسد شش تن از كشته شدگان اشرار در ميدان كارزار مانده دیگر مقتولين و مجروحين را برداشته با خود \n(١) سلب تفنگچيان مال ومتاع وجامه مقتول \nبردند و دليران سپاه سلاح و سلب (١) كشتگانرا تمام بسوخته مال و متاع هزيمتيانرا كه بجا مانده گريخته بودند بغنيمت متصرف شدند و آنمردم از راه فرار داخل باجاور گرديده دحل جمعيت بگوفتند ولشكر بزرگی فراهم كشته از خوف حمله افواج پادشاهی مترصد تباهی نشستند و سپهسالار بفرمان حضرت والا ترك يورش كرده بديگر امور التمر حمد ونغور كوشش ورزيده كار آندودو را چنانچه ببايد راست نمودن آغاز نهاد و مقارن اينحال نوره عبدالملك \nبپذيرفته نگاشتن عريضه پسر پادشاه بخارا\nخان پسر امير بخارا كه از پدرش چنانچه گذشت رنجيده و از راه فرار وارد پشاور گرديده مقام گزيده بود و ششهزار روپيه از يندولت بنام شهزادگی وظيفه داشت بيست هزار روپيه قرض دار شده بذريعه عريضه خواستار ادای آن آمد و حضرت والا در روز بیست و يكم ذیقعده عريضه او را توقيع فرموده از مواجب ششهزار روپيه وعطای مصارف خنته پسرش بياد آور ده نگار داد كه خرج خود را افزون از دخل نميكرد تاوام دار نميشد و این بيت را نيز رقم كرد كه . بحال خود آن كس ببايد گريست . كه دخلش بود نوزده خرج بيست . و چیزی عطا نكرد تا خرجش را باندازه كرده شيوه تبذير واسراف را ترك نمايد و همچنين مسمات عذری بیگم دختر\nپذيرفته نگاشتن عريضه زوجه سردار مدد خان مرحوم\nسردار سلطان محمد خان مرحوم كه در پشاور اقامت داشت و پس از فوت سردار مدد خان شوهرش دو چار ذلت وعسرت شده برادران و پسران شوهر مرحومش نيز از راه ترك صله اقاربى و قطع صهره رحم خود را از وی كنار كرده در تنگنای ادبارش فرو گذاشتند و آن عفيفه بايك تن پسر هجده ساله و دختر خواهر خويش كه آنهم يتيمه وكايم بود و پسر هفت ساله داشت بكنج غربت وزاويه مشقت خزيده روز زحمت بسر همی برد تا كه زيست روز كارش از جیهوی سپهر كجرفتار بغايت صعب ودشوار گشته از درالتجا عريضه نگار پايه سرير سلطنت گرديده خواهش اجازت آمدن در كابل كرد كه شايد پس از وصول خويش بدارالسلطنه برادرش سردار عبدالقدوس خان وغيره كفايت \nمؤنت و كفالت معيشتش كنند اما حضرت والا كه هواخواهان دولت را از بد خواهان سلطنت نيك ميشناخت و در نوازش و سرزنش هريك از ينده طائفه بمناسبت حالش می پرداخت در روز بيست و پنجم ماه ذیقعده برای او ارقام فرمود كه عسرت و ذلت او بدولت چه تعلق خودش در امور زيست خویش بهتر وخوبتر ميداند و اگر چنانچه تصور كرده باشد كه دولت كفايت مؤنت او را كند محالست زيرا كه مجال آن نيست كه وجه بيت المال مسلمانان بيرون از حفاظت مملكت وحمايت ناموس ملك وحراست سرحد بيهوده و رايگان صرف دیگر امور شود و مصرفش\nشرح حال بعضی از مردم سرحد\nموجب سخط حى غفور گردد چه همه امور مذكور ه در شريعت واجب وتر كش حرام است فقط\n( شرح حال مردم سكنه جبال سرحد )\nواز آنسوی مردم سكنه جبال واوديه وقفار سرحديه از اندرز ونصيحت سردار كل محمد خان ووصول","chars":3511,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00824.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/824","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/824","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}