{"book":"adl0009","page":805,"text":"( ٧٧٥ )\n( مجلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواریخ )\nواشیای خریداری دولت افغانستان حضرت والا را اطلاع دست داده در روز بیست و هفتم ماه رمضان عکض\nمذکور را فرمان کرد که طریقهٔ فرستادن توپهارا برفقتی بجهرت معروض حضور داشته بعد برطبق سررشتهٔ\nکه شرف نفاذ بیابد روانهٔ مملکت افغانستان بدارد چنانچه در موقعش رقم خواهد گشت ان شاء الله تعالی و همدرین\nوقت پنج راس اسب ویلهٔ قوی هیکل بزرگ جثه که یکی از انگلیسان بامر حضرت والا خریده و بکپشاور رسیده\nبودند از عریضه و وصف محمد اعظم خان ومحمد غوث خان دلالان فروش اسپان که دربارهٔ اسپان مذکوره\nعرض پرداز بپایسریر سلطنت شده و وصف آنها را نگار داده بودند منظور رای جهان آرا گردیده و پس از چندی\nکه بکابل رسیدند مطبوع طبع دشوار پسند اقدس گشته هر یکی را بقیمت چهار الی پنج و شش هزار روپیه خریده\nوبهایش داددشد و همدر روز بیست و هفتم مذکور مامور پور فرمان طلب بنام کرنیل ولی احمد خان نائب سفارت\nدولت افغانستان شرف صدور یافته از نقیراو غلام رسول خان اجنت تجارت دولت را بمنصب کرنیل اعزازی مامور شدن\nدر غیابش سرافرازی بخشوده فرمان سفارت بنامش اصدار یافته پس از پرتو وصول افگندن این منشور غلام غلام رسول\nرسول خان از بمبئی در کلکته شده بیکارسفارت مواظب گشت و کرنیل ولی احمد خان در کابل آمد و درین اثنا خان بسفارت\nهلال ماه شوال از گوشهٔ افق چهره نموده شليك توپ تبريك شب عید بعادت مستمره بتقدیم رسیده در روز این شب سعید هند\nکه هم جمعه و هم عید بود جشن و مراسم عشرت بپای رفته خلقی از انواع اطعمه و اقسام حلویات متلذذ و شیرین کام\nگشت و از انسوی کبدان عبدالصمد خان و محمد نبی خان مالستانی با غلام حسین خان بن گلستان خان و دو صد تن پیاده محاربهٔ\nو صد سواره از سپاه نظام که با یکضرب توپ در زیر رایت کپدان مذکور قیام داشت و لشکر ملکی هزارهٔ مالستان موضع\nو محمد خواجه و چهار دسته و جیغتو و وردك و تاجکیهٔ غزنین در شب پنجم ماه شوال عزم شبیخون کرده بر اشرار قشونك\nمردم زاولی و غیره که در موضع قشونك واقع سرحد علاقهٔ دایه اقامت بجعیت کرده با هتك پيكار استوار نشسته بودند\nتاخته و هزار نان را در هزیمت انداخته و شب را تا روز و روز را تا شام مصاف داده سه تن از مردم تاجکیهٔ غزنین\nو يك تن از مردم مالستان کشته گشته و سه تن دیگر از مردم تاجکیهٔ موصوفه با یکتن از شیعه محمد نبی خان\nزخم برداشته موضع قشونك را متصرف شدند و هزار گان داخل تاوهٔ چقماق و علاقهٔ زاولی شده از میرض\nوبا وهیبت سپاه که از هر طرف روی سرزنش بسوی بغاة هزاره بدمنش نهاده بود قرین یاس و هراس گشتند\nو از یانسوی در اثنای این هیاهوی کریه و واویلامی گروه هزارهٔ شقاوت نمای در روز هشتم ماه شوال حاجی\nفیروزالدین وقایع نگار خفیه پشاور که در ماه صد روپیهٔ انگلیسی مواجب داشت و حسن نام واقعه نگار کلکته\nکه در ماهی سی روپیه موصوفه و پیر بخش نام مخبر خفیهٔ کراچی بندر که در ماهی بیست روپیهٔ کلدار تنخواه\nمی برد از سبب اخبار کاذبهٔ خلاف واقع که نگار داده وجه دولت را بحرام میخوردند فرمان عزل هر سه تن\nاز حضور اقدس شرف صدور یافته برای ایشان ارسال شده موقوف گشتند و مقارن اینحال میرزا محمد نبی خان\nدبیر را از تقدیر حی قدیر جام اجل لبریز گردیده در روز پنجشنبه چهار دهم ماه مذکوز بدرود جهان کرد و نعشش فوت میرزا\nحسب الامر حضرت والا از پغمان حمل و نقل یافته در جنب جنوب غربی دیوار باغ آقا جان موسوم بعهد السرای محمد نبی خان\nدبیر\nدولتی مدفون گشت و در روز جمعه پانزدهم ماه مزبور اعلیحضرت والا که همواره چشم مرحمتش بسوی چاکران\nدر گاه و دست موهبتش بجانب خدام بارگاه کردن پایگاه دراز بود و همیشه جراحات قلوب هواخواهان دولت\nو منسوبان ایشانرا از مراحم ملوکانه مرهم نهاده التیام میفرمود تعزیت نامهٔ بخط خاص بوالدهٔ او نگار داده\nارسال فرمود که رخت بران مادر باد که چنین پسر بکشابر آورده از شیر پاکش تربیت نمود من از وی راضیم\nخدا و رسول از او راضی باد و منصب جلیلهٔ که او از دولت داشت نظر بحسن خدمت و صداقتش بمیرزا غلام حسین\nخان پسر آن مرحوم عنایت و مرحمت شده بکسی دیگر داده نمیشود اما بعد از اندك مدتی میرزا محمد داؤد خان که\nکه محرر دارالانشای حضور اقدس و زبر دست دبیر مرحوم بود و هم با او قرابت قومی و خویشی و در سرهوای\nسبقت و پیشی از میرزا غلام حسین خان داشت از راه ادعای بزرگی که در سر داشت امری را از قوه بفعل آورده چنانچه","chars":3700,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00805.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/805","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/805","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}