{"book":"adl0009","page":80,"text":"(۷۳)\n( جلد اول )\n( ذکر سلطنت اعلیحضرت شاه شجاع )\n( سراج التواريخ )\n\nو خیانتی خواهند کرد مسئول آن عهده ساحه را قبول نفرموده از نادم بودن حضورش عفو نموده بحکومت\nکابل سرافرازش فرمود و هم درین حال محمد اکرم خان فوفل زائی وغیره خوانینکه شرف بار داشتند موقع یافته\nالتماس عفو وزیر فتح خان را نمودند و هم عریضه او را که مشتمل بر عفو خواستن تقصیر بخضور رسیده بود\nاز شرف مطالعه شاهی گذرانیده پذیرفته آمد ومحمد اکرم خان مأمور بآوردنش شده از كرشك او را آورده\nشرفیاب حضور کرد و شاه دوباره نوازشش فرموده بمنصب پدرش گرامی ساخت و شهزاده محمد یونس ایالت\nقندهار افتخار حاصل کرده مهر علی خان بقیابت شهزاده سرافراز گشت و خود شاه عزم آن جزم کرد که جانب\nشکار پور وسندره بورد شود و هنوز پدر رکاب ننهاده بود که از عرایض خوانین کابل بگوش داد نیوش شاه\nرسید که شاه محمود و دیگر شاهزادگان که در بالاحصار بالا زندانی بودند حافظانخان حارس بالاحصار\nرا بتعلم میر واعظ به بهانه امری نزد خودها خواسته بقتلش رسانیدند بعد دروازه بالاحصار را کشوده هر يك\nاز راه فرار بجائی خزیدند واز جمله شاه محمود به شبانه روز در کابل مخفیانه بسر برده بعد از راه\nهزاره جات جانب فراه شتافت و دیگر شهزادگان دستگیر گشته دوباره زندانی شدند و بقول صاحب تاریخ سلطانی\nشاه محمود و شهزاده کامر بواسطه علی محمد نام خیاط که در نزد شاه محمود رفت و آمد داشت شبی شاه و شهزادگان\nرا از محبس کشیده هريك برهسپار دیاری شده دیگران بدست افتاده وشاه محمود با آن خیاط راه فرار جانب فراه در\nپیمود بهر حال اعلیحضرت شاه شجاع از شنیدن این خبر محمد اعظم خان پشخدمت را از حضور بحراست بالاحصار\nو حفاظت شهزادگان مامور کابل نموده خود جانب شکار پوروسند طبل کوچ بکوفت و در حین ورود ببلوچستان\nمحمود خان ومصطفی خان پسران نصیر خان با ما در خودها ولشكر مستعمره مقرره بشرف تقبيل ركاب فيض انتساب\nشاهی مشرف شده تحایف وهدایای شایان پیشکشیدند و از الطاف شاهانه افتخار حاصل نموده بعد کوکبه شاهی\nاز بلوچستان مرحلته پیماننده وارد شکار پور گشت و بوصول مال دیوانی و پذیرفتن هدایا وتعارفات مستمره\nپرداخت و در نظم و نسق امورات مهمه آنجا صرف توجه نمود\n\nذكر شورش شهزاده قيصر وشیر محمد خان مختار الدوله\n\nذکر شورش\nشهزاده قیصر\nومختار الدوله\n\nچنانچه ایام روزین مختار الدوله از شرفیابی حضور و مأموریت شهزاده قیصر بحکومت کابل هريك در تلاش مذکور\nشده آمد در بنوقت که شاه در شکارپور بارگاه نظم و نسق آراسته بود مختار الدوله فرصت دیده عطا محمد خان پسر\nخود را بایالت کشمیر گماشته راه کابل در نوردید و از هوائی کادر سر و حسدیکه بسبب تقرب یافتن محمد اکرم خان\nامین الملك در دل داشت شهزاده قیصر را اغوا کرده بمخالفت اعلیحضرت شاه شجاع برداشت و خواجه محمد خان\nفوفل زائی را با بعضی از دیگر خوانین و عساکر پادشاهی که مقیم کابل بودند باتفاق شهزاده بتسخير پشاور مأمور\nنمودند و گلستان خان حاکم پشاور از توجه لشکر شهزاده و مختار الدوله خبریافته با نواب حرم محترم شاهی را که در پشاور\nاقامه داشتند بكوهستان خیبر فرستاد که از شعله آتش قتال بر کنار و آسوده حال باشند و هم صورت واقعه را بدیگر هوا\nخواهان معروض پیشگاه حضور شاه نموده وی در حینیکه از امور مهمه سند و شکار پور فارغ شده جاده پیمای\nدره غازیخان بود از وصول عرض گلستان خان و غیره بر مخالفت شهزاده و مختار الدوله آگاه کردید و از اغواء شدن\nاین خبر وزیر فتح خان که هم رکاب شاه و درین سفرسه لك روپیه از خزانه باو انعام واحسان شده بود روی\nاخلاص برتافته فرار کرد و با سواره طایفه بارکزائی که با اردوی شاهی راه می پیمودند در قندهار برفت و مهر علی خان نائب\nشهزاده محمد یونس والی قندهار او را بتسلی مطمئن خاطر ساخته نزد خویش نگاه داشت و شاه از\nگریختن او هیچ اکراه در دل راه نداده دو منزل یکی کوچ داده وارد کوت و از انجادر قریه تپی واقع فاصله دو گروهی\nشهر پشاور رسیده فرود آمد و خواجه محمد خان و يحيى خان با ميزائی و فیض محمد خان که از طریق خدمت شهزاده داخل\nمحال پشاور شده بودند از ورود کوکبه شاهی در موضع مذکور واقف گردیده روی فرار بسوی اردوی شهزاده","chars":3466,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00080.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/80","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/80","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}