{"book":"adl0009","page":796,"text":"( ٧٦٦ )\n( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعليحضرت امير عبدالرحمن خان ) ( سراج التواريخ )\nخود آماده دزدیدن دیده و بگیرد لازمست که فوراً همسایگان خود را اطلاع داده فردایش بحاکم بسپرد و چون بقرار امر\nشرع قطع ید کسی بغیر از برداشتن مال لازم نمیشود آنچه از حبس وتعزیر که از حضور در بارۀ او از راه مصلحت\nمقرر گردد البته حاکم معمول خواهد داشت این قاعده را نیز اعلیحضرت موصوف از جزای مطلق بدستخط\nخاص مقید فرمود که آنچه دارندکی داشته باشد حبس آنرا جریمه گرفته سه ماه خود او در محبس انداخته شود\n( قاعدۀ بیست وهفتم ) شخصیکه بردیکری ادعا نماید که مال مرا همین شخص دزدیده و یا بعضی از اموال دزدیده\nشدۀ خود را در تصرف آن شخص بیابد بر حاکم لازمست که طرفین را در محکمه شرعیه نزد قاضی بفرستد پس اگر\nبموجب احکام شرع دزدی بر او ثابت شد وقاضی حکم کرد بران که دزد است وقطع یداو لازمست میباید که قاضی\nازین حکم سجلی نوشته بحاکم بسپارد بعد ازان حاکم اجازت آنرا دار دکه دست او را مقطوع سازد ( قاعدهٔ بیست\nوهشتم ) شخصی را که بقرار قاعدۀ گذشته در شرع دزدی برو ثابت شود ودزد معروف ومشهور نبود ودر\nمدة العمر ديگر بار بدزدی گرفتار نشده باشد وازین عمل توبه کند ومبلغ يك هزار وهفتصد و چهل روپیه\nنجند کابلی که در شرع قیمت بریدن يك دست است برذمهٔ خود قبول کند بحاکم اجازت است که بعد از استرداد\nمال مسروقه بمالکش وپس از داخل کردن وجه فوق بخزانه ضامن ازان شخص گرفته رها دهد اما اگر دزد\nمعروف بود و بدزدی مشهور بقرار حکم شرع مطهر بریدن دست او لازمست ( قاعدۀ بیست ونهم ) شخصیکه\n(١) غلام غلام (١) و كنيز يا پسر کسیرا حیلۀ بازی بقرار کردن راضی نموده بگریزاند و یا بتر سانیدن وزدن مجبور کرده با خود\nبلفظ عربی ببرد چون حاکم آگاه گردد فوراً مردم قریه جاترا که در سر راه و قُریب آن واقعند از حقیقت حال واقف نموده\nپسر را گویند در حفاظت گذرگاهها کوشش بلیغ نماید و حکام علاقه جات اطراف علاقهٔ متعلقهٔ خود را نیز برای حفاظت راهها خبر\nوا كنون دار نماید ( قاعدۀ سی ام ) چون بسعی و کوشش حاکم یکی ازین اشخاص که ذکرش در قاعدهٔ بیست ونهم گذشت\nدر فار سی گرفتار آید كنيز وغلام و پسر بدست آمده را لازمست که بمالك وپدرش بسپارد و تأديب آنها بتازیانه و چوب باندازۀ\nبجای بنده و\nبرده مستعمل مناسبۀ كه منجر بهلاکت نشود مفوض بمالك و پدر آنهاست وتعزير شخصی که آنان را گریزانده چون بامر\nاست شرع شریف مفوض برای سلطان عصر است که آنچه حضرت ظل اللهی مصلحت وقت را دانسته حکم کند\nمعمول دارد واین قاعده را نیز اعلیحضرت سراج الملة والدين بقلم خاص دوصد روپيه جريمه ودوماه حبس وزدن\nشصت چوب یا چوبی که کلفتی ولکی آن بقدر شصت دست انسان وطولش يك كز شاه باشد رقم وتعين فرمود\n(قاعدۀ سی ویكم) شخصیکه منکوحهٔ غیری یا دختر کسی را بحیله و دغا یا بتخویف وتهدید بگریزاند و بساعی حاکم در عالم\nگرفتار آید بر حاکم لازمست که آن فساد پیشه را مقید و محبوس کرده روانهٔ دارالسلطنه نماید و شرح حالش را بمهر قاضی\nومفتى ومعتبرين قوم عرضۀ حضور اقدس بدارد تا بموجب احکام الهی وسیاسات پادشاهی بجزائیکه لایقش باشد\nبرسد تا عبرت دیگران گردد ( قاعدۀ سی ودوم ) اشخاصیکه دیگرانرا بدغا وحیله از چیزهائیکه مزیل عقل هستند\nبخورانند یا بچشانند و بدان سبب بخواهند که اموال مدهوشان را بغشارت و دزدی ببرند یادیکر خیال فاسدی\nدر بارهٔ ایشان داشته باشند واین معامله در نزد قاضی وحاکم مدلل شود لازمست که اینچنین اشخاص را فوراً\nتعزیر کرده و محبوس نموده بدار السلطنه بفرستند ( قاعدۀ سی وسوم ) برحکام اطراف لازمست که از همۀ ملکان\nورئیسان قریههای متعلقهٔ خود ها التزامها بگیرند که جمعیت دزدان ورهزنان را در قریهای خودها\nنگذارند که بیایند وهم اموال دزدی ورهزنی ایشان را درخانهای خودها نگه ندارند واگر جمعی از دزدان\nتقدیراً در قریهٔ ایشان داخل شوند و یا مالی را برای حفاظت در آنجا بیاورند باید فوراً آنها را گرفتار نموده\nبهمر ایشان را بحاکم وقاضی برسانند ( قاعدۀ سی و چهارم ) کسانیکه بعد از اشتهار و گرفتن التزام جمعیت دزدان\nورهزنان را شب درخانهٔ خود نگهدارند و یا مالهای دزدی شده را در حفظ خویش در آرند واین امر بر آنها\nثابت شود لازمست که در وقت بازخواست همان دزد و قطاع الطریق را با مال مسروقه بدست حاكم بدهند والا\nخود ایشان بمانند دزدان بسزا وعقوبت خواهند رسید زیرا که در کتب شرع یاری دادن بدزدی بعینه مثل","chars":3674,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00796.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/796","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/796","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}