{"book":"adl0009","page":756,"text":"( ۷۴۶ )\n(جلد سوم) (شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان) (سراج التواریخ)\n(۱) لحن قول كنت بر لحن (۱) قول وسوء تاویل اعتماد مکن و چون عهدی بتو لازم افتاده بكر وسع ومقاطعت از بستن آن\nیعنی ترجمه يفتك آيد نقض آنرا مجوی وبدان تنكی و فروماند کی پایداری و استواری کن و کشود آن عقده وخلاص شدن\nغلط برای ازان ورطه را از خدای تعالی بطلب زیرا که نفس را در بند بار مکروه صبرداشتن وامیدکشایش آنرا از خدای\nقول کردن سبحانه کردن فایقتر بود از غدری که از پی آن همبایان باشی وخداوند از تو چیزی را بخواهد که درین جهان\nو آن جهان اوتعالی را جواب نتوانی گفت وپرهیز از ریختن خونی که بخلاف آئین حق ریخته شود که هیچ\nباعث عذاب فرمودن خدای نشود و گناه را بزرك نكند وزوال نعمت نیارد وروز کثرت را سپری نکند\nچنانکه ریختن خون بندگان خدای بی روا کند وخدای درروز جزا اول حکمی که بربنده کانش راند واول\nپرسشی که آغاز کند از ریختن خون بود پس بامید قوام ملک خویش ببناروا خونی کسی را مریز که همین کناه\nریختن خون ملك ترا بيمجان کند ودراساس حکم توسستی پیش آرد وباشد که زایل کند ونیست گرداند و چون\nکسی را عمداً بکشی ترا نزد خدا واولی الامر عذری نماند در انکه قصاص بود واکر بخطا رفته باشد و بدست\nو تازیانه زیاد زدن روی داده باشد پس ترا نخوت سلطنت و حشمت حکومت از ادای دیه مقتول وطلب رضای\nورثه آن باز نیاید داشت وحقش را باید رسانید و بترس از آنکه شیفته خود شوی وبدانچه ترا شیفته کند\nاعتماد کنی و مبالغه ثنای خود را دوستدار شوی که بدین صفات شیطان را اسان دست یافته بحیله و دمش را\nبیاید واکر توانی کرده باشد زایل کرده خویش را باطل کند وپرهیز از آنکه چون برعیت نیکوئی کنی منت\nگذاری ویا انچه که کرده فزونتر نهاری و با خلاف وعده کنی زیرا که منت نیکوئی را باطل کند وفزون\nشماری روشنی حق را دور کند وخلف وعده سبب ناخوشنودی خدا وخلق شود واصبر را پیش از وصول\n(۲) طپش وقتش اختیار نکرده در انجام آن تعجیل مکن که نشان طپش (۲) بود وچون وقتش برسد خودرا بآن گرفتار\nنا آرامی مکن که علامت شره (۳) باشد وچون بنا کهان امری روی دهد لجاجت را در ان مپسند وچون روی بکشاید\nو بیقراری آساینش مگیر و هر امبرا در موضعش بگذار و هر عمل را درموقع آن بجای آر وا نچه که همه خلق را دران حد\n(۳) شره مساوات وحق مواسات باشد تنها ازان خود مدان واز چیزی که ترا برنج افکند بچشم مبین که بسا باشد که\nیعنی حرص پرده ای غفلت برداشته شود و پیش چشمت واضح و روشن کشوده گردد وداد مظلوم از تو بستانند وانصاف خلایقرا\nاز تو بخواهند حمیت خودرا بدست خود داشته باش وازجور وتعدى ودست درازی وتیزی زبان خویش بپرهیز\nواز مبادرت غضب خودرا اندکی بازدار تا که خشمت فرو نشیند و بسرداسشت بازآئی ومالك اختیار خویش شوی\nو تو ایمنی را ندانی وبدین فضیلت دست نیابی مگر انکه از بازگشت بسوی خدایتعالی بیاد آوری و اندوه باطن تو بسیار\nشود وهم وغم فراوان تر افروکرد و هر آن رسم وواجب بود که همواره ازسیر وسلوك مرضية ملوك گذشته یاد آوری\nو آثار محموده که بزبان رسول(ص) جاری شده و یا در قر آن ازان یادگشته است بخاطر سپرده بکار بری و بدانچه در اجرای\n(٤) امور از قبیل گفتار ورفتار و کردار ازاولی الامر دیده وشنیده باشی اقتدا باو کرده اقتدایش را واجب شناسی\nماخوذ یعنی وهمۀ اموری که مسطور گشت مرعی داشته بتعمیل آنها پرداخته مساعی خودرا فرونگذاشته سیل از سر هيچيك\nبرداشته شده نگذری فقط واين دستور العمل که معلم همه سلاطین و دو نفر الامر بتغیر وتبديل بعضي عبارات واقتصار\n(۵) و اختصار برخی کلمات ماخوذ(٤) ومقتبس(٥)از عهد نامه است که امیر المومنین علی کرم الله وجهه بمالك بن الحارث\nمقتبس یعنی النخعی(٦) دروقت گسیل داشتنش بحکومت مصر داده و این پادشاه اقتفای آن حضرت را نموده كويامات فرماندهان\nکسب نور\nکرده شده و والیان را از قوانین سیاست و حکومت وعدالت و راه و روش بالصداق رعیت نیکو دستور العمل نهاد ورفتن\n(۶) نخع سردار محمد علیخان از کابل در قندهار پس ازین درموقعش رقم میشود انشاالله تعالی ومقارن اعمال از عرض\nنام قبیله واستدعای سردار نور محمد خان حکمران سابق قندهار که عریضۀ استعفای خودرا از حکومت آنجا مصحوب\nاز قبائل یمن محمد هاشم خان پسرش که اکنون در جمله منشیان حضوریت وغلامان پایه سرير سلطنت اعلیحضرت سراج الملة\n(۷) السلاك والدين شرف اختصاص وعز انسلاک (۷)دارد فرستاده بود واز حضور اقدس بتبة منظوری یافته بسردار محمد علی\nدر رشته\nخان بحکومت قندهار چنانچه رقم کشت مامور گردید در روز سوم ماه ذی الحجه فرمان طلب بنام او صادر شد\nکشیده شدن","chars":3805,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00756.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/756","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/756","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}