{"book":"adl0009","page":74,"text":"( ٦٧ )\n( جلد اول ) ( ذکر سلطنت اعلیحضرت شاه محمود ) ( سراج التواريخ )\nسلطنتش بود جهت وصول مالیات دیوانی مأمور هزاره و بامیان نمود وچون او در انجا رفت مردم کابل که منتظر\nفرصت بودند لوای بلوا بر افراشته اعلیحضرت شاه محمود را از تخت سلطنت برداشته در بالاحصار محصور ساختند\nوشهزاده شجاع الملك كه در ژومت رسیده مترصد انه عنان کشیده بود ازین واقعه خبر گشته راه کابل بر گرفت\nودر موضع اللور وارد شده حاجی رحمت الله خان فوفل زائی واز عقب آن کل محمد خان وعطا محمد خان بامیزائی\nکه از اعیان حضرت شاه محمود رخ بر تافته بودند برکاب شهزاده شجاع الملك پيوستند وهمچنین شیر محمد خان\nمختار الدوله پدر عطا محمد خان مذکور وغیره خوانین که از اعلیحضرت شاه محمود خاطر حزین گردیده بودند\nمخفیانه نزد شهزاده شدند بعد از اللور حرکت کرده بنواحی قریۀ لهو گرد فرود آمد و در انجا سه هزار سوار\nباوی همراه شده بودند واعلیحضرت شاه محمود که در بالا حصار حصاری بود از ورود شهزاده بتقرب جایگای\nلهو گرد واقف گشته زیاده تر متزلزل شد وچون هنوز مکنت سلطنت داشت خود را از دست نداده بدستیاری\nطایفۀ عرب بالاحصار از بروج وبارۀ حصار شهر کابل را هدف گلوله انواب آتشبار ساخته شهریان را در ششدر\nحیرت و تنگنای حسرت انداخت چنانچه ایشان عرض پرداز حضور شهزاده شجاع الملك شده باستعجال طلب\nکابلش نمودند و شهزاده از در لهو گرد شده شبا در انجا بسر برده بامدادان راه برگرفته در منزل اعلیحضرت\nبابر شاه فرودکش گردیدو از پنجا ١٥٠٠٠٠ یکصد و پنجاه هزار پیاده وسوار در تحت رایتش فراهم آمده قرار\nداشتند چنانچه از انبوهی لشکر که در انجا میگنجید هر روزه حرکت فرموده درباغ سردار مدد خان فرود آمد\nومردم کوهستان کابل را امر کرد که در اطراف بالاحصار جای گزیده نگذارند که کسی از عسرتنگه انحصار\nبیرون شده فرار شوند وخود هر روز سوار گشته بدور بالاحصار گردش نموده گماشتگان خویش را تاکید\nبر حفاظت اطراف حصار کرده بعسکرگاه معاودت میفرمود تا که ثقوب (١) ثقوب (٢) در بنگاه شاه برج برسید (١)\nآنگاه قصد آتش زدن ورخنه انداختن کرد وهنوز بکار نپرداخته بودکه خبر ورود وزیر فتح خان بالشکری بسیار ثقوب جمع\nاز مردم هزاره و بامیان در منزل میدان بگوش شهزاده رسیده بعزم مدافعه وی کرد واز باغ سردار مدد خان ثقبه بمعنی\nسوراخ\nپا برکاب نهاده در قلعۀ قاضی فرود آمد واز آنسوی لشکر وزیر فتح خان پیش آمده جنگ در پیوست وتاعصر\nهنگامۀ کارزار استوار مانده جمعی از طرفین مقتول ومجروح گشت و آخر الامر وزیر فتح خان شکست یافته روی (٢) ثقوب\nجمع ثقب\nفرار جانب قندهار آورده نزد شهزاده کامران والی آندیار رفت و شهزاده شجاع الملك مظفر ومنصور بكابل\nمراجعت نمود واز حصول این فتح اعلیحضرت شاه محمود که حصاری و چشم براه یاری و مدد کاری وزیرفتحخان\nبود آفتاب اقبالش را رو بزوال دیده بکلام پادشاه علام توسل جسته از در معذرت با عریضۀ مشتمل برعفو جرایم\nخویش نزد شهزاده شجاع الملك فرستاد واو بپاس احترام قرآن مجید عفوش فرموده از خونش در گذشت\nوکار پردازان رکاب ظفر انتساب خویش را امر کرد که دروازه های بالا حصار را گشوده اعلیحضرت\nشاه محمود را بدون اخلاق وتحقیر در بالا حصار بالا برده محبوس وپا بزنجیرش نمایند وبقرار بیان صاحب تاریخ\nسلطانی بقصاص چشم اعلیحضرت شاهزمان امر کور کردنش نیز کرد ولیکن بشفاعت شیر محمد خان مختار الدوله\nذکر سلطنت\nمیل کشیده نشده مقید گشت وروز دیگر شهزاده با خاطر از غم آزاده داخل بالا حصار شد\nاعلیحضرت\nذکر سلطنت اعلیحضرت شاه شجاع الملک\nشاه شجاع\nچون شهزاده داخل بالا حصار شد براریکه سلطنت جلوس فرموده بعد از ادای مراسم جلوس ابوالحسن خان\nرا که در درۀ خیبر بخدمتش رسیده بود بخزانه داری جواهر ونقد وجنس سر افرازی داد وشهزاده حیدر پسر\nوالا گهر خود را بحکومت قندهار که هنوز شهزاده کامران با یالت آن قایم واستوار بود نامزد فرمود وسردار\nاحمد خان نور زائی را با عطا محمد خان بن شیر محمد خان مختارالدوله وسیدال خان بخلعت پیش کاری شهزاده\nمفتخر ساخته از جهت بودن شهزاده قیصر در قندهار پنجهزار سوار نیز از مردم درانی وغلجائی با شهزاده\nهمراه کرده مبلغی از خزانه برای انعام اعیان انام(٣) آلمقام بایشان سپرده روانه قندهار نمود وچون وارد منزل (٣) انام\nبمعنی مخلوقات","chars":3546,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00074.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/74","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/74","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}