{"book":"adl0009","page":739,"text":"(۷۱۹)\n( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواريخ )\nاز عطای خلعت های فاخره خرسند نموده وتحسین وافرین گفته رخصت باز گشتن فرمود چنانچه روز بیست و دوم ماه رجب بهمهء آن حاکم موصوف وارد غزنین گردیده از آنجا بمنزل خود رفته بشیوهء سامان لشکر واسباب سفر هزار جات پرداختند ومقارن اینحال از عرایض وقایع نگاران ماوراء النهر بسمع فیض مجمع حضرت والا رسید که علیطائوف نامی از مأموران دولتی آشام قدرء محت دولت روس باصس کار گذاران دولت موصوفهء وتغيير لباس از راه و سواس الخناس وارد کوهستان جلال آباد شده که علم بخالت سهل وصعب طرق ونيك وبد مردم آنجا آورده مراجعت کند وحضرت والا علی محمد خان حاکم کنر را ارقام واعلام فرموده امر کرد که نيك مواظب بوده جاسوس مذکور را اگر بانحاء آن نواحی وحدود شود دست گیر نموده بقید غل وزنجیرش اندازد اما دستیاب نشده گرفتار نگشت همچنان از راه خفا باز گشت و مقارن اینحال از عرایض وقایع نگاران علاقهء هزاره شیخعلی بگوش داد نیوش حضرت والا رسید که چون حکم اقدس در باب اشرار هزاره شیخعلی بنام افسران سپاه نظامیهء مأمور تنبیه وتهديد أقوام بوند شرف نفاذ یافته بود که مال ومتاع ومواشی ودواب آن گروه بدفرجام را ایران سپاه نظام دانسته اسیران مردان وزنان و پسران ودختران ایشانرا حق دولت وحصهء سلطنت شمارند و از شرف وصول افکندن این توقیع امداد و افراد سپاه نظام دواب ومواشی وجميع مايملك مفسد ومصلح ومجرم و متسالح آنمردم را تاراج کرده متصرف گردیده اند وحضرت والا ازین امر بر آشفته در روز نهم ماه شعبان تمامی اموال انمردم را بسپاه نظام تاوان حواله فرموده پس از حصول چون آنمردم از باز خواست اموال خود وزجر سپاهیانیکه ایشانرا آزار واذیت رسانیده بودند خرسند گشته همه را بدولت بخشیده پس نگرفتند تحویل کار کنان پادشاهی شدند ومطابق اینحال از عرایض وقایع نگاران ترکستان بگوش راست نیوش حضرت والا رسید که ضعفای رعایای ترکستان که از جور اقویا نزد سپه سالار غلام حیدر خان عرض نموده داد می طلبند او بآهنگ سررشته دار دفتر بلخ ومنزل امرایشانرا بهمان کسیکه از اربابان وکدخدایان وغیره هستند واز ستمش استغاثه نموده داد میخواهند راجع کرده مداعواب غوررسی و باز پرسی را بروی کار ورده تمامت متمدید نان جور کشید گانرا از عدالت وحکومت پادشاهی مأیوس و نا امید ساخته است وحضرت والا در روز سیز دهم ماه شعبان سپه سالار غلام حیدر خان را تنبیه آمیز ارقام واعلام فرمود که هنگامۀ عهد سلطنت اعلیحضرت امیر شیر علیخان مرحوم را بروی ساخته راه دادرسی را مسدود کرده چنانچه در زمان امارت امیر مغفور مذکور هرگاه ازستم میرزا حبیب الله خان مستوفی وسپه سالار حسین علیخان و جنرال داؤد شاه خان در نزد او عرض کرده طالب داد میشد وی دشنام و فحش و ناسزا گفته رجوع بآزارس عارض را بخود آنها می نمود واین قسم حکومت خلاف قانون شریعت و سلطنت است که از داد و فریاد آحاد و افراد رعیت چشم پوشیده و در خرابی بنیاد رعیت کوشیده از دست ارباب وکدخدا وغیره دیوار وجود ایشانرا بتيشهء ستم تراشیده خراب ویباب سازد آیا از ارباب و کدخدا می ترسی ویامالو در تلف کردن مال رعیت شراکت داری که چنین کردار ورفتار را پیشهء خویش ساخته ؟ کرنه چنین است پس چرا ارباب وکدخدا و عمال وضابطرا مطابق افعال کردانیهء فریاد وفغان رعایارا که ودیعت الهیست نشنیده حقیرا که بر من دارند ضایع می نمایید نمیدانم خام کاری و ناحق گذاری شما مردم تا کی خواهد بود دیروز بچشم خود دیده و بگوش خویش شنیدی که اربابان بلخ در هرگذر وممبر چه کردند همین اربابان وبزرگان نامهذب بودند که قرآن را شفیعانه بروی دست گرفته مردم را بامر دار محمود اسحق خان متفق ومتعهد ساخته فتنه بروی کار آوردند و چندی قبل ازین در هنگام مقابلهء سردار محمد ایوب خان کلانتران شهر و اطراف قندهار و حرفه وران بازار که فی الجمله در نزد امثال واقران خویش اعتباری داشتند با مصلایان صاحب زما ودستار که ما را کافر خواندند یار ومددکار شده خرقهای زرد و سرخ وسیاه و کبودی را از دکاکین صباغان ورنگ بریزان برداشته و بر سر چوبها بسته لوای غزا گفته راه مخالفت پیش گرفتند که بهیچ صورت ومعنى اينكونه اشخاص را معتمد نباید پنداشت وباعتبارش نباید گذاشت زیرا که بخود مغرور شده و باز خواست معدوم شمرده فسادها روی روز می آورند و باندك زمان رعیت را خراب و خودرا آتباه وسلطنت را بی مکنت\n\nشرح حال جاسوس دولت روس\nاسترداد مال ومواشی هزاره شیخعلی از سپاه نظام\nمعاتب گشتن سپه سالار غلام حیدر خان","chars":3758,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00739.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/739","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/739","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}