{"book":"adl0009","page":727,"text":"(٦٩٧)\n(جلد سوم) (شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان) (سراج التواریخ)\nدر قعر جهنم آویخته است که از ملاحظهٔ آن کتاب که صواب اعیاد و اعتیاد از اهل هنود برداشته شد پس چگونه\nو بکدام قرینه هزارتن ازین کفر را داخل فوج اسلام سعادت فرجام کنم تا در وقتی از اوقات از مخالفت و مخاصمتیکه\nبا اسلامیان دارند فتنه بروی روز آورده خود را بآتش قهر چنانکه مرده میسوزند زنده بسوزند و آزار واذیت\nدیده دولت اسلام را بدنام کنند و از چنین قوم متعصب مخالف ملت دولت سپاه بکار ندارد فقط و از سبب کتاب\nمذکور که بحضور اقدس رسیده بود بژو کلان اهل هنود سکنهٔ کابل را طالب حضور فیض دستور فرموده امر\nکرد که بمردم هنود سکنهٔ اهرت سر از خود بنگارند که اگر کتاب مزبور را از میان برنداشته در عمل ابراز\nآورند چون باعث فتنه در بین ملت اسلام و هنود میگردد و هرچند اهل دین هنود منوط بافغانستان جزیه میدهند\nو در شریعت اسلام پیروان ذمهٔ خلاف را که مطیع و جزیه ده پادشاه اسلام باشند زجر و ایذا روا نمیدارد بلکه در\nهمهٔ امور شرعیه که با مسلمانان دعوی و خصمی نمایند مطابق نص الهی و شریعت نبوی اجرا نموده بیرون از امر\nکتاب الله دیگر ایذا نمیکنند مردمهنود سکنهٔ مملکت افغانستان در خوف و خطر دمارگرفتار خواهند بود و پس از\nوصول این نامهٔ هندوان کابل بهندوان اهرت سر و ذکر لسانی حضرت والا بعطاء الله خان سفیر چنانچه ذکر شد دیگر مذاکره\nو مشاجرهٔ ازان کتاب در محفل سوال و جواب نیامده ازینجاست که اعلیحضرت عدالت سیرت نیکو دخلت سراج الملة و الدین محبت\nدر سفر سعادت اثر کشور هند اهل اسلام آنمملکت را احکام فرمود که در عید اضحی بحض دفع مخاصمت بمعنی خوبی\nو مخالفت گاو که اهل هنودش می ستایند ذبح و قربانی نکرده گوسفند و اشتر ذبح نمایند تا مخالفت اصلی و معاندت\nحقیقی و معنوی از راه تعصب بصورت ظهور نکراید و از مناقضت جانین فتنه حادث نگردد و ازین امر\nاعلیحضرت باطنت است که اهل دین هنود هندوستان کونش بر فرمانند که انشاء الله تعالی شرح این خبر که\nجهان جهان معنی را در بردارد بجلد چهارم مفصل رقمزد کلک بیان خواهد گشت و هم در خلال این احوال از عریضة وجه عطاء و\nکرنیل ولی احمد خان سفیر بسمع فیض مجمع حضرت والا رسید که هجده هزار روپیهٔ چهرهٔ شاهی انگلیسی تنخواه داکتر\nبفرمان مهر لمانی که باسم انعام و احسان بداکتر جانکره به منش شرف اصدار یافته بود با چهل هزار و هشتصد جان کره\nروپیه از روپیهٔ موصوفه تنخواه سالیانهٔ داکتر مذکور و دوهزار روپیه انعام یحیی نام ترجمان او که هر دوتن\nبجهت علاج مرض نقرس که بعارض ذات قدسی صفات معرقت سمات والا بود بشرفیاب حضور اقدس شده\nرخصت بازگشت حاصل کرده بودند رسانیده و حضرت والا مجموم وجه مذکور را که شصت هزار و هشتصد\nروپیه انگلیسی و یکصد و بیست هزار روپیه کابلی میشد در روز بیست و دوم ماه محرم بفرمان مجرانی بسفیر صدور امر\nموصوف بنگار و ارسال فرمود و هم در خصوص غارت و تاراج طائفهٔ طوری سکنهٔ کرم که نسبت برعایای منوطه شرف در باب\nتاراج مردم سر حد افغانستان از قوه بفعل آورده بودند سفیر مذکور را ارقام و اعلام فرموده امرکرد که با ارباب گورنمنت\nطوری علیهٔ هند ابواب سوال و جواب را کشوده باز پرس نماید که مردم علی خیل و میشوخیل طوری یکهزار و چار\nصد و بیست راس بز و گوسفند از طائفهٔ کریم خیل کوچی را از موضع و ندکتیر بغارت برده و تاج خان و گل دین\nو نور محمد و شاه محمد نامان را مقتول و شالی نامی را مجروح ساخته اند و هم بارنام قوم طوطی خیل را در کتل\nشایگه بقتل رسانیده اند باوجه دیهٔ مقتولین و مواشی منهوبه را بصاحبانش رد کنند و هم دویست فرد گاو مردم\nجاجی را که از موضع گرنده چراگاه قوم داود زائی غارت نموده پسر عمر شاه نامی را کشته اند مال و دیهٔ قتل را\nادا نمایند و هم نوشت که اگر اغماض کرده از دادن دیه و مواشی ببرناوردند سورت مذاکره را با جواب انگلیسان\nمعروض دارد که بر طبق قرارداد دولتی بازخواست فرموده آید فقط و مقارن اینحال محمد شاه خان غلجائی که شرح حال محمد\nدر کرم اقامت ورزیده بود و از دیرگاه چنانچه گذشت راه معاندت و مخالفت بادولت می پیمود نامهٔ مشتمل براغوا شاه خان\nکردن و فتنه و شورش انداختن مردم جاجی وغیره متوطنین سرحد بنام بزرگان ایشان و ملك پيردوست احمد غلجائی و\nزائی که معتمد او و معاند دولت بودند فرستاد که مردم سکنهٔ جبال را بفتنه بر انگیزند و از راه بغاوت بادولت ملک پیر\nبستیزند و این نامه بدست چاکران دولت دره بوردان طریق خدمت افتاده بحضور لامع النور اقدس رسید دوست\nو حضرت والا این رقیمهٔ محمد شاه خان مذکور را نیز بکرنیل ولی احمد خان سفیر فرستاده نگار داد که از","chars":3849,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00727.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/727","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/727","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}