{"book":"adl0009","page":712,"text":"(٦٨٣)\n( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعليحضرت امير عبد الرحمن خان ) ( سراج التواريخ )\nپغيمران روی تصرف بسوی قلعۀ کوهی که باقی پیادگان ساخلو تحت راهنما و دران مقر داشتند نهاده وهنوز\nدر آنجا نرسیده بود که هزار و پشصد تن از اشرار نکوهیده کردار راه یورش جانب قلعۀ مذکوره بر گرفته\nبا پیادگان ساخلو که در اندرون قلعه بودند بمحاربه گرائیدند وقلعه را بغلبه متصرف شدند وملا گدای ومیرزاحسن\nنامان که ازان مردبوهواخواه دولت بودند بدانرا مانع گشته اشرار را از جنگ بازداشتند وصدباشی عبد العزیزخان\nدر موضع تکاب باق رسیده از دست رفتن قلعۀ کوهی خبریافته ازعرض راه جانب پوزه لیچ شتافت وخاصه داران\nمقیم قلعه که مغلوب شده بودند پراگنده گردیده هر کدام در مقامی پناه گزید و باغیان ملا گدای را دعوت\nبا تحاد خویش وعناد دولت کردند و او راه موافقت بپودلش را وعده بصلاح وصوابدید بزرگان قومش داده\nایشانرا ازین وعده خوشدل ساخت چنانچه ایشان بلادرنگ کس نزد بزرگان قوم او فرستاده نزدخود خواستند\nکه ملا گدای را درصلاح جستنش ازایشان دلالت برغوایت کنند وازین سوی ملا گدای که ایشانرا بوعدۀ\nمذکور خویش بفریفت چندتن از اقوام معتمدۀ خود را برانگیخت که از راه دوستی دربین اشرار درآمده\nبهر حیله که بدانند و بتوانند نفاق درمیان اهل شقاوت و شقاق انداخته جمعیت ایشانرا پراگنده سازند وخود\nباچندتن اززخم یافتگان خاصه داران مقیمۀ قلعۀ کوهی رهسپرقلعۀ خویش شده مترصد حال اشرار نشست ومقارن\nاینحال دیگر هواخواهان دولت چون محمدامیرخان وغیره که در آخندود طریق خدمت می پودند وزیرنام قریچه را\nنزد باغیان فرستاده استمالت اطاعت کردند اما اشرار نکوهیده کردار برسر محمدقدیزخان افشار که بفرمان حضرت\nوالا که بنامش اصدار یافت مشغول نفوس شماری مردم سکنۀ موضع باغ بود ریخته میرزا خدای قل و اقامحمد\nنامان را که با اوهمراه بودند باسواران نظام هریک را دست گیر ساخته وچندتن ازجایین محال هلاک افتاده\nمال واسباب محمد قدیرخان افشار باجریدۀ سیاهه نفوس بتاراج رفت وخوداوروژده بروزلیچ شده بحکمران هرات\nآگهی داد واز جانب دیگر وزیرنام قریچه که باستمالت آن قوم شریر رفته بود در روز هشتم ماه رمضان\nبا نامۀ مشتمل بر التماس عفو تقصیر ازنزد آن مردم شریر نزد محمد امیر خان افشار که از همه پیشتر با محمد علم خان\nويكصد و پنجاه سوار وارد آن کهسار شده بود باز گشت و او ازین امر مکتوب فرستاده بقاضی سعد الدینخان\nحکمران هرات آگهی داد و وی مشارالیه را ارقام نموده اعلام فرمود که زنهار از حیله و کید آن اهل کینه\nوشنید ایمن نبوده تانزر کان خود را که بانی فتنه وفساد ومبانی مفسده وعنادند بدست چاکران دولت وخادمان\nسلطنت برسم گروگان ندهند اکتفا بارسال عذرنامه و پیام وسلام ایشان نکرده دست ازسرزنش بازندارد وهم\nمطابق این مضمون مکتوبی بعبدالاحد خان که با اردوی تحت رایتش در موضع چشت رسیده بود ارسال داشته\nواقف حالش نمود وازآنسوی محمدامیرخان افشار که ازحقیقت حال مکیدت مآل آن قوم خسارت آمال حکمران\nهرات را خبرداد هنوز دستورالعمل مذکور حکمران مزبور بدو نرسیده بود که بکنش دیگر نامه مشتمل براظهار\nاطاعت ومتضمن برکفتار ضراعت وطلب شفاعت باخود آورده باوداد که باسوارانیکه همراه دارد وارد قلعۀ\nحاجی چارصده شده و با ایشان ازشرایط اطاعت سخن رانده قطع رشتۀ مجادله ومقاتله کنند واو این نامه و پیام\nگروه لئام را اول حمل بر فریب کرده ازرفتن درقلعۀ مذکوره سرباز زد ودر ثانی باصرار ورهنمونی ملاگدای\nومیرزا حسن نامان قوم چارصده که ظاهراً در سلك هوا خواهان دولت مینمودند و در باطن پس از محاربه که\nدر قلعه کوهی رو داد با اشرار یارشده بودند راه قلعه حاجی بر گرفته و یکشب را با آن دوتن وسواران خویش\nدر اندرون وب بیرون قلعه بسر برده و هر دوتن بداندیش مکیدت کیش علوفه و آزوقه بار وهمۀ سوارانش برسم\nمهمانی داده در شب دوم هزارو پنجصدتن ازاهل شرورشروی یورش بسوی قلعه نهاده و کسانیکه از همراهان\nمحمدامیرخان در بیرون قلعه بودند ازخوف جان در اندرون قلعه شده باهم محمدامیرخان در روی اعدا بربسته وگروه\nاشرار اطراف قلعه را استوار گرفته محمدامیرخان وسوارانش را در تنگنای محاصره انداخته ایشان ازدرون و آنان\nازبیرون بگشاددادن تفنگ پرداخته شب را بجنگ صبح ساختند وبامدادان دیگرکارزاریش بم دماسیدوآگه ازهمراهان\nمحمد امیرخان و در بیرون قلعه بودند تمام بیغما بردند و محمدامیرخان با مصطفی خان ورسوله دادبيك که باهم درخدمت","chars":3678,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00712.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/712","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/712","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}