{"book":"adl0009","page":697,"text":"( ٦٦٧ )\n( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان ) ( سراج التواریخ\nو بمزار شریف تشریف داشت سند جوی و تعدی خویش ساخته و دام شر بدرجی اثر چارکان انداخته هر فقیری را\nگرفتار زندان عقاب نموده و اخراج المملکت و ضبط کرد و تا امروز که از جلوس میمنت مأنوس پادشاه ترقی خواه\nمعارف آگاه اعليحضرت سراج الملة والدين والا دوازده سال و ده ماه و پانزده روز بعشرت ومسرت و کامرانی\nوفرمان روائی و داددهی و خادم نوازی و عدالت طرازی بسر رفته است اکثر از خادمان سردار والا تبار (۱) مسکن\nمحمد ایوبخان وغیره که در ایران و پنجاب وهندوستان راه معاودت ایدولت سپرده روز بدخواهی ببر می برند اثر فصلی جائی\nمراحم واشفاق این پادشاه جرم بخش خطاپوش بمراجعت وطن اصلی ومسکن فعلی (۱) خود افتخار حاصل کرده که انسان\nهرکدام بمناصب ارجمند وخدمات برومند وتخواه وافر وبهره متکاثری متلذذ و کامیاب گشته اند چنانچه روز برای زیست\nبروز عزت واحترام یافته و مرام نایل گردیده براوج اکرام ارتقا می یابند که انشاالله شرح حال هريك و پايه خود در آنجا\nافتخار حاصل کرده اش از طرف دولت در جلد چهارم این کتاب استکتاب (۲) خواهد پذیرفت ومقارن احوال اقامت نماید\n(۲)استکتاب\nمذکوره ملا درويش محمد نام کابلی از حضور انور والا جهت فروش پوست قره کل مأمور بخارا شده یعنی نوشتن\nدر آنجا برفت و بامر مزبور مواظب گشت .\nو ذکر تمرد مردم چار صده و اموریکه\n( باعث طغیان آن نکوهیده جویان شد )\nوهمدرین هنگام سهراب بيك وملا عيسى بتمان از بزرگان مردم چارصده بی صدور امری از مزار شريف\nگریخته از حضور اقدس حکمران هرات را فرمان رفت که در دم بی را دست گیر کرده باغل وزنجیر ارسال\nحضور انور نماید واو محمد علم خان بارک زائی ومحمد امیر خان افشار را با سواران گشاده ایشان که یکصد و بیست\nسوار میشدند از راه گرفتن آبدوشن کندل کر ها ما قبل از وصول این سواران ملا عیسی را حاکم سرپل\nگرفتار ساخته سهراب بيك از گرفتار شدن او دل از دست داده با نوزد بيك كه خادم دولت بود از راه\nانابت وارد میمنه شده از آنجا بامید شفاعت او راه مزار شریف بر گرفته هنوز شرف بار و يمن دیدار حضرت\nوالا را حاصل نکرده بود که حاکم سرپل شانزده تن از سواران نظام را در چیچران نزد صد باشی عبدالعزیز\nخان فرستاده سیزده تن از یاران سهراب بيك مذكور را که رفقای ملا عیسی نیز بودند گرفتار نموده و در\nسرپل آورده در زندانیکه ملا عیسی بود جای داد و در اثنای این گرفت و گذار حسن بهادر هزاره قلعه نو\nبدرود جهان کرده حضرت والا طبل و علم وسوار گشاده اش را به پسر بزرگ او تفویض نموده از مرگ\nپدرش دل بجای آورد و او را نواخته محمد اسمعیل خان برادر سردار انبیاء خانرا از جهت فيصله حساب\nحکومتش که در موضع قایماره حاکم بود تغییر داده بامر کرد که در هرات رفته تداخل دیوان محاسباتش را بپای\nبرده از آنسوی حاکم سرپل که در گرفتار کردن بزرگان مردم چارصده چیره دست شده بود مکتوبی\nبسيد قاسم خان حاکم ماق وچار صده فرستاده پیام داد که شریف و فاضل ومخزن بتمان وغيره کسانپرا\nکه باملا عیسی وسهراب بيك درنيك وبد افعال انفاق و شركتند گرفتار ساخته در سر پل بفرستد\nتا رهسپار مزار شریف شوند واز قفای این مکتوب محمد اکبر خان پسر خود را نیز باچند سوار\nنظامی مأمور کرد که اسامی مذکوره را با اشرار طائفه رضا سر که باغوای ایشيك آقاسى حيت محمد و غنيمت بيك\nو ملا سهراب و شرف الدین وموسی و مخزن بيك بتكمان چار صده چندی قبل ازین باچهار تن از محصلان دولتی\nکه مشغول تحصيل وجوه ماليات وغيره بودند در آویخته هر چهار تن را گرفتار ساخته و سرطغیان افراشته\nمحبوس دست حاکم مذکور شده و از پتواسطه ملاعیسی وسهراب بيك كه از پیش بشرح رفت از مزار شریف\nگریخته بودند همه را با عیال و اطفال ایشان از آنجا کوچ داده جانب سرپل رهسپار سازد خلاصه پس از وصول\nفرستادگان حاکم سرپل و پدرش نزد سید قاسم خان حاکم ماق وچار صده خواستند که اسامی مزبوره را جانب\nسرپل حل ونقل دهند ازین معنی مردم طائفه زی هند و وزضا سر سر فتنه جنبانیده باسید قاسم خان حاكم وسواران\n\nذکر بغاوت\nمردم چار\nصده\n\nفوت حسن\nبهادر هزاره","chars":3415,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00697.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/697","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/697","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}