{"book":"adl0009","page":674,"text":"(٦٤٤)\n\n( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواریخ )\n\nرا پیشنهاد خاطر خویش داشته دیگر راهی در باب امیر و پادشاه اسلام پیش نگیریم که لاتذلوا رقابكم بترك طاعة\nسلطانكم لان السلطان العادل بمنزلة الوالد الرحيم فاحبوا له ماتحبون لانفسكم وا كرهوا له ماتكرهون لانفسكم\nفان كان عادلاً فاسئلوا الله ابقاءه وان كان ظالماً فاسئلوا الله اصلاحه لان صلاح حالكم في صلاح سلطانكم ) (۱)\nواو که دلش از زین و کینه آگنده بود در جواب این گفتار دیگران گفت که عجائب خانه در کابل بنیاد نهاده\nبت پرستی میکند چه اسلامیت دارد که پادشاه اسلامش خوانده شود و علاوه بران سران غازیانرا که باللکر انگلیس\nمصاف داده بودند تمام را سر برید و ایشان در جواب گفتند که غازیانرا بقتل نرسانیده بلکه بهر جا سر فتنه جوئیکه دید\nببرید و در رخته ملك چید و حضرت والا در روز سیزدهم ماه شوال شهزاده سپهر وساده سردار حبیب الله\nخان را فرمان کرد که این طالب هواجس نفسانی و راغب وساوس شیطانی را بدست آورده محبوس زندان اراده\nگدارش و عقوبت خودش سازد تا دیگری ازینگونه ساز مخالف ننوازد و مقارن اینحال میرزا ربیع نام تاجر قاینی که قالینهای\nحال فرستاده فرمایشی حضرت والا را در قاین و برجند بر طبق امر و خواهش اقدس ساخته و پرداخته با یکفیل تفنك دوميله\nامیر علم خان شکاری و یکدست فرش قالین تسع برجند و خمسد مثقال زعفران و دویست روپیه قرآن از طرف امیر علم خان\nقاینی قاینی برسم تحفه و هدیه وصدقه رد کلوله تفنك که از ذات معدلت صفات حضرت والا بیکسوی جسته سمندر\nنام غلام بچه را خسته بود آورده از شرف پیشگاه حضور فیض گنجور گذارش داده تمام مطبوع و مقبول\nطبع جهان آرا گردیده بهای قالینهای خود اورا نقد داده در روز چهاردهم ماه شوال رخصت مراجعتش\nفرمود و دو توپ ايره کشمیری و دو تخته خز طلائی و دو توپ کخواب بنارسی و دو توپ الوان کشمیری\nمصحوب او برای امیر علم خان عطا و ارسال نمود و همدر خصوص میرزا زینل نام که بصد هاشم نامی چنانچه\nاز پیش گذشت در سرحد شهر طبر اقو آمده و گردشی کرده بازگشته و بامیر علم خان وا نموده بودند که شهر مذکور\nحق دولت ایرانست آخند زاده فقیر محمد خانرا از حضور انور امر و احکام رفت که از جانب خود بسردیپ محلی\nاکبر خان بن امیر علم خان مكتوب فرستاده پیام دهد که موضع طبر اقوو نهر آن بقرار تحديد و تعیینیکه کله سمت\nانکلس با سید نور محمد شاه خان صدر اعظم عهد امارت اعلیحضرت امیر شیر علی خان مرحوم وو کیل دولت ایران\nنموده اند حق وتعلق افغانسانست و او بر طبق امر والا نامه نگار داده مصحوب موسی خان نامی نزد علی اکبر خان\nفرستاد و علی اکبر خان بی آنکه جوابی بگوید یا بنویسد فرستاده آخند زاده فقیر محمد خان را از راه مراجعت\nمحبوس شدن باز گردانید و فیصله این امر معطل بوقت دیگر ماند چنانچه بيايد انشاء الله تعالى وهمدرين هنگام محمد اسمعیل\nمیرزا عبد خان بن محمد تقی خان جوانشیر حاکم سابق جمریکار شبی میرزا عبد الحسین خان بن میرزا محمد زمانخان را در خانه\nالحسين خان خویش دعوت کرده طومار سیاهه او و میرزا عبدالرحمن خان نویسنده اش را که از زمان حکومت خویش\nدر دست داشت جهت قطع حسابش باهل دیوان نقل کرد که اصل آنرا نزد اهل دیوان برده فیصله حساب نماید\nو نقل آنرا نزد خویش نگاهدارد و این امر از عریضه وقایع نگار کابل بگوش راست نیوش حضرت والا رسیده\nبعینه نقل در روز بیست و چهارم ماه شوال بدستخط خاص قضا اختصاص فرزند ارجمند جان پیوندش شهزاده\nدستخط خاص حبیب الله خان را ارقام و اعلام فرمود که اورا محبوس نموده طومار دستخطی اورا که نقل نموده با اصل\nحضرت والا آن مقابل کند اگر تغییر و غبنی ظاهر گردد بسریختی هرچه تمامتر بحضور آگهی دهد که این میرزایان قوم\nقزلباش بسیار چشم سفید شده اند باید که برادر میرزا محمد طاهر خان در دهن توپ بسته و پرانیده شود که ازحد\nگذرانیده اند هوش کنید که این میرزایان قزلباشیه شمارا بازی ندهد فقط اما در میان کار بیرون از نقل نمودن\nطوماری از روی دیگر طومار غدر و خیانتی ظاهر نگردیده از حبس رهاشد و بدسرشته داری دفتر میمنه مأمور\n\n(۱) ترجمه مقوله عربی در ورطه خزی و خواری میندازید خود را بسبب اطاعت نکردن پادشاه خود از برای\nآنکه تحقیق پادشاه عادل بمنزله پدر مهربان است پس دوست بدارید از برای او آنچه را که دوست میدارید برای خود\nو بددانید از برای او آنچه را که برای خود بدی پندارید پس اگر عادل باشد سوال کنید از خدا بقای اورا\nواکر ظالم باشد بخواهید از خدا اصلاح او را زیرا که بدرستی صلاح خود شما منوط بصلاح پادشاه شماست","chars":3793,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00674.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/674","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/674","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}