{"book":"adl0009","page":620,"text":"( ٥٩٠ )\n\n( جلد شوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواريخ )\n\nدر روز سه شنبه سوم ماه رمضان بنام او شرق اصدار یافت در کابل آمده شرف دست بوس حاصل کرد او هم\nدرین ماه سپهسالار غلام حیدر خان بزرگان مردم سپهای وغیره مردم شینواری را که جدید از اغوای نور محمد\nخان بن سردار ولی محمد خان که غائبانه از میان ایشان بیرون رفت آرمیده باطاعت گرائیده بودند نزد خود\nبست مالیات خواسته درباب تعین مالیات مزارع و مسافات ایشان سخن در میان آورده ایشان در محل اظهار آمده جواب\nمردم شنوار گفتند که تخمت کشت زار و چشمه سار و رودبار را مشاهده کرده بعد مالیه هر يك از صاحبان زمین را بنام\nخودش ثبت دفتر و دیوان سلطنت نماید واو این گفتار شانرا مقرون بصواب دانسته چند تن از مساحان مهندس\nرا مأمور کرد که از املاك طائفه مندین رائی در پیمایش آغاز کرده همچنان پی هم همه را بانجام رسانند و خود\nبا بزرگان حاضر آمده و پنجاه سوار و چهار صد پیاده نظام راه موضع چل گزی بر گرفت و در انجا بقیه بزرگان\nمردم شنواری و پیشه که در وقت توقف حضرت والا بجلال آباد باریاب نشده بودند نزد سپهسالار ستوده کردار\nحاضر آمده هفده هزار روپیه کابلی باسم مالیه اراضی مردم حیدر خیل و پیشه ورحیمداد خیل بر ذمه قبول\nگرفتند که در هرسال بکار گذاران پادشاهی رسانند و در اثنای این مقال تعلقات پسر یار محمد خان مفسدو پسر\nتدبیر میرآخور که در موضع مامند اقامت گزیده و دوتن از ایشان فرار پشاور بودند و نور محمد خان بقیه ایشانرا برای\nقتل نور محمد اغوا نمودن مردم در درۀ نیازین کاشته بود چنانچه ایشان باین اقاویل کاذبه که دولت انگلیس سردار محمد ایوب\nخان و زنده خان را از ایران بعزت واحترام درهند آورده اند که با فغانستان بگذارند ترغیب بفتنه و تحریض بفساد مینمودند\nجستن و رفتن و خودش نیز که از بین مردم سه پای خائف و خاسر بیرون گردیده شب در جائی و روز در جائی راه شرارت می پیمود\nاو و سپهسالار غلام حیدر خان که در پی استیصال او و همراهانش افتاده بجستجوی اقامتگاه او که در کجاست روز\nبسر می برد شاعزیمان نامیرا از مردم سنگو خیل بوعده و نوید جائزه بر گاشت که بهر حيله وواسطۀ که جای نور\nمحمد خانرا بیابد و بتواند او را بقتل وهلاك رساند تا فتنه آرمیده گردد و یا از ان حدودش بیرون کند واوخودرا\nبجائیکه نور محمد خان در شب می خسپید رسانیده با كسانيكه همراه داشت هشت تفنك بجانب او کشاد داد و دست\nقضا کلوله ها را از وی رد کرده آسیبی بدو نرسید و متعاقب این امر سپهسالار غلام حیدر خان جیلان نامیرا\nنزد خود طلبیده و ده هزار روپیه باونیز بطریق جایزه و انعام وعده داد. و چهار صد روپیه نقد عطا کرده بصیاد\nقتل نور محمد خانش ساخت و او شب هنگامی در موضعیکه وی مقام داشت رسیده و بزیر دیوار خانه که شب را\nدران روز میرسانید نقب زده و از باروت پراکنده آتش زده دیوار و سقف آنرا از صدمه آتش باروت خراب\nشرح حال و پست کرد اما چون نور محمد خان دران شب بجای دیگر مهمان بود غریویکه میبایست بدو برسد نرسید وزوجه\nپیر محمد خان و مادر زنش که در ان خانه بودند بآتش سوخته هلاك كشتند و همچنین پیر محمد خان برادر زاده سردار ولی محمد\nبرادر زاده خان که در موضع مانده واقع قوم عادل خیل وارد گردیده و در کوه اقامت گزیده از راه شرارت مردم را دلالت\nسردار ولی برغوایت میکرد سپهسالار موصوف بزرگان عادل خیل را که جهت بست مالیات اراضی شان نزوش آمده بودند\nمحمد خان بزبان عتاب ایشانرا خطاب کرده گفت که شما مردم هرگز ره نورد جاده صداقت و اطاعت نمیشوید اگر چنین\nنیست پس پیر محمد خان را چرا گرفتار و قلعه سکندر را که او در ان سکنی و قرار دارد خراب و مسمار نمیکنید\nوایشان از راه ظهور راستی این امر را که سپهسالار زبان آورد برعهده همت گرفته رهسپار طریق دمار پیر محمد\nخان شدند و سپهسالار علیخان نام یشبلاغی را با مهر شاگل خان ازقفای آنان گذاشت که صدق و کذب ایشان را\nدر خدا معلوم نمایند و ایشان که از در صدق راه بر گرفته بودند باقامت مردم عادل خیل مرحله پیمای تدمیر پیر محمد\nخان گردیده باوی در آویختند و کشش و کوشش مردانه کرده روزرا بستیز و آویز بشب رسانیدند و پیر محمدخان\nچاره را حصر دیده در تاریکی شب بهزار گونه رنج و تعب بکوه بر شده بگریخت و دو میل تفنك ويكميل تفنگچه\nويك تخته پتوۍ کابلی با دو طاقه کلاه و یگزوج بوت وسه ثوب کوت از سر اسبابش بجای او مانده بدست مردم عادل\nشرح حال خیل افتاد و ایشان همه را نزد سپهسالار فرستاده مورد تحسين وتصدق قرین گشتند و مقارن اینحال از عريضه\nمردم باجاور محی الدین و جلات خانمان که بسرحفظ فرمان داشتند بگوش حق نیوش حضرت والا رسید که ملك موسی ومدير\nطغان باخان ناوک و عمرا خان جندول متفق و متحد گردیده با مردم ما بمحاربه گرائیده و در هشت جا باطراف","chars":3967,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00620.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/620","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/620","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}