{"book":"adl0009","page":61,"text":"( ٥٤ )\n( جلد اول ) ( ذكر سلطنت اعلیحضرت شاهزمان ) ( سراج التواريخ )\nکه میان دو آبه راوی و چناب را منظم ساخته و قلعه پند داور خان واقع کنار نهر جیلم را نیز مسخر کرده\nبعد شرفیاب حضور شود و خود علم سعادت بمرج برافشته کشا فرموده روز بیست و هفتم شعبان وارد پشاور گشت\nواز انجا حرکت کرده روز هجدهم ماه رمضان داخل کابل شد و بترتیب لشکر و سامان سفر قندهار پرداخته ساز\nو برگ خویش ساز میکرد که باز کار گذاران قندهار عرض پرداز شده از توجه عطا محمد خان بجانب قندهار خبر\n(۱) کیفر دادند و اعلیحضرت شاهزمان محمد زمان خانرا امر کرد که کسی را از راه خفا فرستاده کیفر(۱)کار عطا محمد خانرا\nبمعنی مکافات در کنارش نهاده هلاکش سازد و او ملك نام افغان را مأمور این مذكور كرده از عقبش شاه با سپاه رو بسوی\nقندهار آورده وارد آبدبار شد و ملك با چند تن از افغانان خود را در اردوی عطا محمد خان رسانیده مسافر آسا روز\nرا بشب برده شب هنگام در مقامیکه عطا محمد خان خفته بود خویش را نزدیک کرده بضرب تیغ دمار از\nروز کارش برآورد و از سنوح این سانحه شهزاده محمود با لشکرش که قلعه داری هرات را قلیچ خان تیموری\nسپرده خودش راه قندهار پیش گرفته بود هراسیده عریضه مبنی بر عجز و انکسار نگار داده ضمناً خواستار آن\nشد که در سالی مبلغ دو لك روپیه از زمان اعلیحضرت تیمور شاه مرحوم برای کفایت مؤنت وی مقرر بود\nو پس از ان وظیفه مستمره مذکوره قطع گردیده است میباید در صورت انقیاد و انشر ا د فتنـه و فساد مبلغ مذکور\nاز روز معطلی عنایت ابدی شود و شاه مسئول او را از روز وصول عریضه اش قبول نموده قبل از آن را عطا نفرمود\nو شهزاده محمود باینعطیه قناعت نورزیده طریق خلاف شریعت سلطنت گزید و با مید اینکه اکثری از مردم درانی\nباوی مودت و مواحدت نهانی داشتند و او را بفتنه انگیزی ترغیب و تحریص مینمودند رایت مجادله افراشت\nو اعلیحضرت شاهزمان ناچار مرحبه جای جاده پیکار شده شهزاده قیصر پسر خودرا با سردار احمد خان میرآخور\nو چند تن دیگر از اعیان و فوج گران پیش روی لشکر خویش قرار داده فرمود که در فراه رفته اقامه نمایند\nو ازان سو شهزاده محمود نیز فوجی را بمقدمه الجيش مأمور كرده تلاقی جانین در عرض راه اتفاق افتاده محار به رخ\nداد و تا زمان ورود کوکبه شاهی در فراه غالب و مغلوب هيچيك از طرفين معلوم نشد مگر از قلت علوفه و ترسیدن\nتخواه بسپاه شاه روز اردوی شاهی بصدرت و ذلت بسر میبرفت\nذکر هزیمت ( ذکر هزیمت شهزاده و پناه بردنش بکوهستان )\nیافتن شهزاده\nمحمود اشگاه که منزل فراه فرودگاه سپاه شاه شد والده ماجده شهزاده محمود از راه عذر خواهی حاضر محفل حضور شاهی گشته\nخواست که باز التماس عفو تقصیر پسرش را نموده آبی بروی کارش آرد اما از سبب مخالفت قلیچ خان تیموری\nکه نسبت باشهزاده داشت و هم از جانب او بقلعه داری هرات مأمور بود و باشاه طریقه عهد پیشین می پیمود\nبنی نیل مرام مراجعت کرد و شهزاده که بعد از فرستادن مادرش بنزد شاه راه معاودت بجانب شهر هرات\nبر گرفته بود قلعه دارش نخست از دخول شهر مانع آمده در برویش بر بست و بعد باتفاق صادق خان سپهسالار\nلشکر شهزاده و میرزا ابراهیم خان مختار شهزاده را بفریب در شهر در آورده محبوس کرد و سپاه وی که بیرون\nشهر هرات بودند از حقیقت حال شهزاده آگاه گشته هر کدام راه مسکن و مقام خویشتن بر گرفت و شهزاده\nبوسایط و وسایل از زندان برآمده باشهزاده فیروز الدین برادر اعیانی و اهل وعيال خویش و دویست سوار براه\n(۲) جبال فرار پیش گرفته بجبال باذخه(۲) پناه گزید و اعلیحضرت شاهزمان از فراه کوچیده چون داخل شهر هرات شد\nباذخه کوههای\nبلند حافظ شير محمد خان مختار الدوله را بتعاقب شهزاده کاشت که دستگیرش نماید و اورفته شهزاده را نیافته معاودت\nنمود و شهزاده قیصر که ولیعهد پدرش بود بایالت هرات مأمور گردیده مشکی خان خواجه سرا بسر کردگی کارخانه جات\nاو سر افراز گشت و سردار احمد خان نورزائی و زمان خان بالشکری شایان باقامت و حراست هرات مقرر شده کلید\nقلعه داری آن بقلیچ خان مفوض آمد و دیگر اعیان و اشراف از عطای خلاع فاخره امتیاز یافته کسوت مباهات\nبدوش انداختند و مقارن اینحال کدو خان که بسفارت نزد آقا محمد خان حکمران ایران رفته بود مراجعت کرده","chars":3493,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00061.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/61","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/61","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}