{"book":"adl0009","page":584,"text":"(٥٥٤)\n(جلد سوم) (شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان) (سراج التواریخ)\n\nخیل قوم احمدزائی باهم فرود شدند و از آنجا چون روی بسوی منگل نهادند چهار هزار مرد بیکار مسلح\nبسلاح کار زار از مردم سکنهٔ زرمت برکاب ایشان پیوستند و از آنسوی نور محمد خان بمردم منگل پیام داد\nکه عبدالواحد خانرا بدست و پای بسته بدوسپارند و منگلیان برای وی جواب فرستادند که تنها دزد خسارت مزدی\nهستید و ما تا کنون از تنگ آنکه درین ما آمدید طریق مخالفت دولت پیش گرفته بروی سپاه پادشاهی ایستاده\nشمارا بخانمان سلطنت ندادیم پس چگونه عبدالواحد خانرا که رهسپار خدمت دین و دولتست بتو خواهیم سپرد\nو مقارن این سوال و جواب عبدالواحد خان نیز سه هزار مرد جرار آماده کرده عزم کرد که بالای نور محمد\nخان و همراهانش تاخته وجود ایشانرا نابود سازد اما اواز نزديك شدن سپاه کابل و مردم ایلجاری زرمت\nخوفناک گردیده قلعهٔ خوست را که از راه هزیمت داخل صبری شده و از آنجا دوباره بقلعهٔ مذکور باز گشته\nبود درشب آتش زده بسوخت و مال و متالیکه در قلعه بود همه را با خود برداشته با همراهانش راه تیراه\nبر گرفت و مردم تیراهی و وزیری که بعزم خلاص کردن بکدن ملای مردم مقبل که در خوست محبوس بود با او\nهمراه آمده گرفتار پیکار شده بودند از موضع سندی منگل از ووهمراهانش جدا گشته راه موطن خویش\nپیش گرفته پراکنده شدند و شانزده راس قاطر که سعد و از مال تاراجی قلعهٔ خوست بار کرده جانب تیراه\nرهسپار ساخته بود از عرض راه بدست گل نور و حضرت نور و محمد اکبر نامان افتاده بدربار شیرین دل خان\nسپردند و او ایشانرا تحسین کرده افزائید اینکه مبادا نور محمد خان و همراهانش از راه مقاطعه در تیراه نرفته\nمردم منگل را دوباره اغوا کنند نامهٔ از طرف بزرگان زرمت که باچهار هزار تن مرد خونخوار دررکابش بود\nبعموم مردم منگل نگار داده و طایفهای ایشانرا بران نهاده ارسال داشت که بایشان از در صدق جواب بفرستند\nکه چه اندیشه دارند و از راه اطاعت و غوایت کدام يك را میسپارند و پس از وصول این نامه هفده تن\nاز بزرگان طوایف خجودی و ایوب خیل و میاکی و جانی خیل منگل جواب فرستادند که ما مردم مطیع امر و نهی\nپادشاه اسلام و یاغیهای دولت در صدد انتقامیم فقط و همدر خلال احوال مذکوره نامهٔ مورخهٔ بیست و سوم\nماه می مطابق روز سیزدهم ماه رمضان از علیجا نواب حاکم مرو بقاضی سعد الدین خان حکمران از شکایت مردم\nیهودیهٔ آنجا رسید که یهودان سکنهٔ مرو از نوشتهٔ مردم یهودیهٔ هرات که بایشان رسیده دریافته‌اند که حکمران\nهرات حکم نموده است که از مردم یهودیهٔ هرات را هر قدر که در مملکت دولت روس باشد خبر بدهند که اگر\nتا دو ماه از راه باز گشت بخانه و جای خود رسیدند فهو المطلوب والا تمامت هستی و مملوکات ایشان ضبط و عیال\nو اطفال ایشان اخراج و مساکن ایشان خراب و تاراج میشود و هرگاه این امر راست و مطابق واقع باشد پس\nدر طریقهٔ مملکت داری و فرمان گذاری بغایت قبیح و فضیح است و حکمران هرات بنابر آنکه این امر بواسطهٔ\nسگت یعنی رقعهٔ راهداری که میباید طبع و نشر شده و مردم مملکت افغانستان که تاکنون آزادانه هر طرف\nکه میخواستند میرفتند این امر را دشوار خصوص یهودیهٔ هرات ناگوار پنداشته بودند در جواب او نگار داد\nکه این گفتار و اظهار سراسر دروغ و مانند چراغ کذب بی فروغست و امریکه از طرف دولت صادر گردیده\nاست اینست که تاجران و مسافر انیکه در مملکت روس و ایران وغیره میروند از محکمهٔ کوتوالی سند دولتی حاصل\nکرده روند تا اگر آسیب و ضرری در ممالک خارجه یا داخله بایشان رسد دولت در صدد باز خواست شده ایذا\nو آزار ایشانرا بپرسد که ایمن باشند دیگر چیزی امر نشده و نه چشم طمع دولت بسوی مال کسی باز است\nو نه دست اذیتش جانب احدی دراز فقط و مقارن ایحال کرنیل حاجی گل خان از قندهار با فوج پیاده درانی\nکه جدید بطریق انداز قومی ملازمت اختیار کرده بودند و مبلغ يكلک و هشت هزار روپیه کابلی که حکمران\nقندهار برای مواجب سپاه نظام تحت رایت جنرال غلام حیدر خان بدو سپرده بود از قندهار رهسپار شده روز\nهجدهم ماه رمضان وارد کلات گردید و هم کمال الدینخان رساله دار که با صدتن سواره نظام جهت آنکه این وجه\nرا در اردو برساند بامر جنرال غلام حیدر خان از لشکرگاه راه بر گرفته بود در روز مذکور وارد کلات شده\nبحاجی گل خان مکشوف داشت که اگر وجه را تا هنگام شام در عسکرگاه می توان رسانید خوب والا در کلات\nنگاهدارد که مبادا در شب از دست اشرار که تازه فساد را در اشتعال آورده اند حادثهٔ بروی کار آید و او از اظهار","chars":3750,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00584.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/584","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/584","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}