{"book":"adl0009","page":58,"text":"(٥١)\n(جلد اول) (ذکر سلطنت اعلیحضرت شاهزمان) (- اج التواريخ)\nبوده مجاب شدند که تبدیل لباس از بهر آنست که در حین پیکار از شناختن خصم برکنار باشم وتیادل از دست نداده\nمردانه بکار زار بکوشید چون سخن بدینجا رسید سپاه شهزاده یورش آورده لشکر پادشاهی را از پیش برداشتند\nواعلیحضرت شاهزمان زبان هل من ناصر ينصرنى (١) کشوده نواب خان ايشيك آقاسي قوم الکوزائی وتوكل خان (١) آیا باری\nوکشن خان سرداران قلماق از دسته غلامان که در عهد اعلیحضرت تیمور شاه مسلمان شده بودند از شنیدن دهند نصرت\nآواز شاه از راه یاری پیش آمده از میان توکل خان لب جسارت کشاده گفت که این مغلوبيه شدن نتيجه همان کلام که یاری\nدهد مرا\nبرداشتن شاهست و شاه جواب اولیرا پاسخ داده ایشان دعای تیغ و ظفر گرفته اسپ همت بتاختند و همراهان مجدد عظیم\nخار را باخودش چنان هزیمت داده در تشویش انداختن که مثلا تهی کشته راه هرات را فراموش کرده جانب\nقندهار طریق فرار اختیار کردند و در قریه ذا کرد واقع پنج کروهی شهر قندهار رسیده در خانه میان عبدالمجید\nدرویش پناه گزید چنانچه او پس از فیصله دعوی از راه شفاعت ملا جان محمد پسر خود را باوی نزد\nاعلیحضرت شاهزمان فرستاد و آنگاه که شرف وصول حضور یافت باشمشیریکه در دست و کفنیکه بگردن آویخته\nداشت عرض کرد که سزاوار آنم که بدین تیغ سر ببریده و بدین کفن تکفینیده آید و شاه عفو تقصیر فرموده بعطائی\nخلعت و اسپ و شمشیر بنواخت القصه شهزاده محمود پس از گریختن محمد عظیم خان شکست یافته متوهمانه با محمدخان\nهزاره که سردار با اقتداری بود بمشاوره پرداخته صلاح کار از وی جست و او تسلی داده باهم روانه هرات شدند\nو دیگر سران و سردارانیکه راه سازش با کارگذاران شاهی داشتند بپای خدمت ایستاده عنان از رفتن با شهزاده\nبازداشتند و پلنگ توش خان جمشیدی که از قرار داد ایشان آگاه نبود استفسار نمود که چرا از عقب شهزاده\nراه نه پيوندند در محال که هنوز جواب نگفته بودند نور محمد خان امین الملك باشاره اعلیحضرت شاهزمان\nاسپ جانب شان تاخته از حرکت دادن شان بدیشان فهمانید که آهنگ جنگ ندارد و خود را نزد ایشان رسانیده\nزمانخان و دیگر سرداران را با خود برداشته نزد شاه آورد و شاه همه را عفو فرموده عهد نامه مؤکد بسوگند\nاز ایشان گرفت که پس ازین مصدر خطا و خیانتی نسبت بسلطنت نشوند و از انجمله پلنگ توشخان سوگند\nبر توثیق عهد یاد نکرده بعرض رسانید که بدون سوگند بعهدیکه کرده ام راسخ دم و ثابت قدمم و دیگران که عهد\nخویش را بسوگند مبرم ساخته اند البته از در کذب خواهد بود و ایشان بجواب این سخن او معروض داشتند\nکه ما بعهد خویش استواریم و این برادر ما نیز خلاف پیمان ما را همی نخواهد نمود پس اعلیحضرت شاهزمان\nهمه را بعطای خلعت و رخصت مراجعت بمساكن شان خورسند فرموده قرار داد که پس از بازدید خویشان\nورفع خستگی و حصول استراحت بفرمان طلب حاضر خدمت آیند و ایشان دعای بقای سلطنت شاه را نموده\nنخست باهم احرام طواف مزار فیض آثار خواجگان چشت علیهم الرحمه والرضوان بربسته و از در آن مقام سعادت\nارتسام شدند و در شب وصول آن مضجع مغفرت موصول عرضه پررد ونقض عهد اعلیحضرت شاهزمان و قبول\nاطاعت شهزاده محمود در هرات نزد شهزاده فرستادند که عهدیکه باشاه منعقد نموده اند از راه فریب است نه از طریقه\nصدق و شکیب زیرا که چاکران شهزاده اند و از قید عهد آزادند و شهزاده از این رقیمه ایشان شادمان گشته بقبول نامه\nهمکنان را طلب نموده تجدید عهد سابق فرمود و درین جا نیز پلنگ توش خان سوگند بزبان نراند بعد هر کدام بمقامی\nکه داشت برفت و شهزاده محمود والده ماجده اش را با عریضه مشتمل بر عجز وانکسار والتماس عفو کردار ناهنجار\nخویش کبیل درگاه شاهذیجاه نموده معفو گردید و هم باستدعای آن عفیفه عالیه یگانه کوهر درج شاهی را به پسر شهزاده\nمحمود ودختر او را باختر برج سپهر سلطنت تزویج فرموده بامر والا شرف نفاذ یافت و بآن مخدره سفارش رفت\nکه نخست پسرعالی گهر شهزاده محمود حاضر پیشگاه شاه شده با سور و سرور عروسی او بپای برده شود و والده\nعفت وساده او انگشت قبول بردیده منت نهاده بعد با منشور عطای هرات بشهزاده محمود رخصت انصراف حاصل\nکرده مراجعت کرد و شهزاده محمود را اندرز نموده گفت که بهمین احسانی که از شاه نسبت بتو شده است قناعت\nورزیده اکتفانمائی و راه دیگر جز رضای خدا و اطاعت شاه نه پیمائی و او نصیحت مادرش را پذیرفته کار حکومت\nخویش پیش گرفت و اعلیحضرت شاه زمان که حرکات مخالفانه شهزاده محمود را از تحریص و ترغیب آقا محمد خان","chars":3732,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00058.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/58","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/58","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}