{"book":"adl0009","page":575,"text":"(٥٤٥)\n( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعليحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواريخ )\n\nدستیاب نتوانسته بی‌نیل مقصود مراجعت نمودند و باقی مردم علی خیل و ترکی وبغاة هزارهٔ جاغوری همه از جنرال\nغلام حیدر خان استمالت یافته از براه اطاعت بما من خود باز گشته جابجا شدند وجنرال موصوف از کار طوایف\nمزبوره فراغت حاصل کرده مردم اباجاری افغان وهزارهٔ غزنین را که همراه داشت بباب مساکن ایشان رخصت\nداده خود باسپاه نظام و توپخانه از موضع ضابط ره گرای ناوهٔ ترکی شده روز بیست و نهم ماه رجب در موضع\nشنگی رسیده فروکش کرد\n\nذکر فتنهٔ نور محمد خان بن سردار ولی محمد خان\nوهم در خلال اختلال مذکورهٔ اینسال نور محمد خان بن سردار ولی محمد خان و یار محمد خان بن سردار\nفیض محمد خان مرحوم باچند تن دیگر از فتنه‌جویان افغانستان که فرار وادی ادبار بودند آوازهٔ شورش\nمردم غلجائی را شنیده از پشاور گریخته در ایام ماه رجب وارد علاقهٔ تیراه شدند که مردم سکنهٔ جبال سرحدیه را\nاغوا کرده آتشی غوغا در افغانستان برافروزند چنانچه نزد ملا ولی الله تیراهی شده باتفاق او کس نزد مردم\nمنگل فرستاده پیام دادند که از راه تمرد انجمن گشته خوست را بتازند و هم دو تن نین و میر نامان ساکنان بلند\nخیل قوم وزیری را که از راه شرارت نزد نور محمد حاضر شدند هرو احدی را یازده روپیه انعام داده در علاقهٔ\nتیراه آوازه انداخت که سردار ولی محمد خان پدر و شیر علیخان جاویش باتفاق نیاز محمد خان با بکر خیل اورا\nاز پشاور در آنجا گماشته اند که مردم سرحد را با خویش یکدل و یکجهت ساخته رخنه بکار سلطنت افغانستان\nاندازد چنانچه بر طبق مقالتی مکتوبات آنا و اینام بتمامت بزرگان مردم کوهستان بر آورده بپیکان نشان همیداد و هم\nافواه ساخت که هر قدر وجوه بکار شود پدرش سردار ولی محمد خان بلاد ريغ میفرستد و باین ترهات ملا ولی\nالله خارا فریفته توامهٔ اورا برای خود و دختر خودرا بتوامهٔ او نامزد زنا شویی کرد و هم از تیراه کس نزد\nملك دينام وحسن علی نام قوم غوری که از اقوام مادر سردار ولی محمد خان پدرش بودند در کرم فرستاده\nبامردم آنجا طرح مراوده انداخته با ایشان قرار داد که هر قدر از اسلحه و آلات حرب بکار شود از کرم\nدر تیراه برای او برسانند و پس از چند روز ملاولی الله نور محمد خان را از گفتار و کردار و رفتار ش حیل\nبسفاهت وجهالت کرده توامهٔ خودرا بطلاق ازوی بستد و او را با یارانش از علاقهٔ تیراه امر بیرون شدن کرد\nو او عرصه را تنك دیده با پسر سردار محمد شریف خان و یار محمد خان ومحمد شاه خان ملجائی و سعددی کرم خیل\nکه باوی همراه بودند وطريق عداوت دولت می پیمودند مشورت کرده با هم قرار دادند که بعضی در علاقهٔ\nوزیری و برخی در کهسار شنواری شده مردم را از دو سو بفتنه برانگیزند و عبدالواحد خان حاکم خوست که از ورود\nایشان در تیراه آگاه گشته و غرض پرداز پایهٔ سرپر سلطنت شده بود بامر حضرت والا که بنام او شرف صدور یافت\nملك امرالدين و ملك عظمت نامان ساکنان موضع اندر و صادق خوست را در تیراه و پیرزا محمد حسن نامی\nرا در بلند خیل از راه جاسوسی فرستاد که از عزم و ارادهٔ نور محمد خان و رفقایش خبر باز آرد چنانچه احوال\nمذکوره را بر طبق واقع ایشان آورده از عريضهٔ عبدالواحد خان حالی رای والا گشت و نور محمد خان با همراهانش\nاز تیراه جانب شنواری وعلاقهٔ وزیری راه غوایت برگرفتند چنانچه شرارت و فتنه انگیزی ایشان مذکور میشود\nانشاءالله تعالی و هم در خلال احوال مذکوره از حضور انور والا محمدا كبر خان مأمور فروش بادام مقیم پشاور\nرا فرمان رفت که در کابل آمده قطع محاسبات خویش نماید و از تغییر او عبد الخالق خان مأمور فروش بادام شده در پشاور\nرفت و محمدا کبر خان که پنجاه هزار روپیه را تلف کرده بود هراسناك گشته و در کابل نیامده فرار کرد ویکتن برادر زادهٔ\nخویش را از هول باز مانده در کلکته برفت و پیادهٔ پولیس یعنی کوتوالی شهر پشاور در حجرهٔ او شده دو زوج نمندان و چهار پایه\nکرسی که جوگی میگویند و يك میز چوبی و يك تخته قالین کهنه در اندرون منزلگاه او دیده در بها او طاقش را قفل زد\nو آنگاه که این امر از عريضهٔ کارکنان دولت افغانستان مقیمین پشاور بگوش حق نیوش حضرت والا رسید\nاین بیت را ارقام و برای کارکناران دولت خویش در پشاور ارسال فرمود \"اشک برای زاهدان ریخت نمانهٔ خدای\n\" خیمه بمسجد افکند طفل حرامزاده را \" واو در کلکته رفته بتوسط جنرال میر احمد خان سفیر عرض\n\nذکر فتنهٔ\nنور محمد خان\n\nذکر فرار\nکردن محمد\nاکبر خان\nبادامی","chars":3721,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00575.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/575","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/575","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}