{"book":"adl0009","page":556,"text":"(٥٢٦)\n(جلد سوم) (شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان) (سراج التواریخ)\nملا نجیب قاضی علاقه هوتك نمودند و بعرض اظهار رسانیدند که او مبانی از وجه نكاحانه را اول تحویل کار گذاران\nپادشاهی کرده بعد از شنیدن آوای شور وغوغای مردم اندری وجه را پس گرفته داخل علاقه مرغه شد\nو با محمد شاه خان هموتکی دمساز وانباز گشته فتنه آغاز کرد و مبلغی را از وجه دولت باو داده بگرد آوردن\nمردم مرغه گماشت وخود در سوری رفته مردم آنجا را بمخالفت دولت بر انگیخت و بر هر خانه یکمن گندم\nجهت علوفه بغاة انداز کرد وفتنه بزرك بروی کار آورد و او ماجرا را خدمت حکمران قندهار نگار داده وی\nعرض پرداز پایه سریر سلطنت شد چنانچه حکمی که از حضور اقدس بشرف صدور پیوست در بخش ذکر میشود\nورود محمد انشاء الله تعالى وبصدر خلال احوال مذکوره ماه صفر حکمران هرات که راه زیارت عتبة علیا بر گرفته بود\nسرور خان وارد کابل شده با علماء وفضلاء وسادات دار النصرت هرات و اطراف آن که بعضی بفرمان طلب و برخی بعزم تقرر وظیفه\nحکمران هرات وامتحان پایه علم وكمال ایشان با او همراه آمده بودند شرف بار حاصل کرده میان عمر جان صاحبزاده و حاجی حوض\nدر کابل کرباسی و محمد یوسف خان پارك زائی و محمد جان خان بن زرداد خان سرهنك وفيض محمد خان بن تاجو خان اسحق زائی\nوحاجی میر یوسف ولاله یعقوب بادوئی وادراکش و نورالله خواجه چشتی ومیر سید محمود میر مستوفی و میر عبدالرسول\nخواجه زادگان میر حامد و مقصود بيك وكريم داد بيك پسران فتح الله بيك فيروز كوهی که شرح افعال ناراستی ایشان\nاز عرایض واقعه نگاران آنجا بگوش دادنیوش حضرت والا رسیده بود لنظربند محکمه کوتوالی گردیده روزی\nسه دفعه حاضری دادن برای ایشان حکم شد که پس از تحقیقات ومكشوف شدن صدق وكذب واقعه نگاران جزا\nداده شوند و با مورد احسان ملوکانه آیند و پس از صدور الحکم در روز سه شنبه چهارم ماه ربیع الاول سال ١٣٠٤\nهزار و سه صدو چهار هجری جنرال غلام حیدر خان را که مأمور شد دك در مرغه افزونی اشارت رفت از حضور\nوالا فرمان شد که از غزنین رهسپار علاقه هوتك ومرغه گشته مکافات کردار اشرار آن نواحی را بکنار\nروزگار ایشان نهد و از جمله محمد اسلم خان توخی ونواسة مشك عالم وشير عثمان پسر میراحمد خان ترکی وغیره که\nمردم مرغه را اغوا نموده اند تا بتواند همه را دست گیر نماید وهم مردم ناوه را که گوش بآواز شرارت آنها\nنهاده اند سزاد هد و هم از احوال سکندر خان پدر خویش که بعزم تدمير مفسدین بداشری راه الصوب پیش\nگرفته است خودرا آگاه ساخته باتفاق وصوابديد همدیگر قلع مادة فساد کنند چنانچه جنرال غلام حیدر خان\nاز غزنین براه افتاده و با افواج قاهره در ناوۀ گیلان رسیده رحل اقامت انداخت و از انسوی بزرگان مردم مرغه که\nنزد حکمران قندهار شده چنانچه آنفاً بشرح رفت عفو تقصیر خواسته و او عرض پرداز حضور انور شده بود\nنامه دیگر مشتمل برمضمون اطاعت نزد سکندر خان سرهنك فرستاده اظهار هواخواهی کردند واو پذیرفتن\nاستدعای ایشان را مشروط بأن داشته نگار داد که اگر از در صدق مطیع ومنقاد دولتند بزرگان شرارت بنیان\nمردم اندری و ترکی را که در مرغه پناه گزیده اند گرفتار ساخته بکار گذاران پادشاهی بپارند والا خود را\nدر ورطه هلاک پندارند و بزرگان اشرار ازین نامه و پیام سکندر خان و طریق اطاعت اختیار کردن مرغئیان\nآگاه گشته دوباره روی فرار بسوی علاقه کاکری نهادند و با عیال و تعلقات محمد شاه خان که از راه فرار در علاقه\nتوخی رسیده بودند و مردم ناوۀ توخی سر راه آنها را گرفته خواستند که دست گیر نمایند مجادله دست داده یکی\nاز نوکران محمد شاه خان مقتول و چهار تن مجروح گشتند وسه تن از مردم توخی زخم دار شدند و مردم\nبا وزائی طرف دار عیال های محمد شاه خان شده از چنگ دلبزان توخی خلاص کردند و همدر خلال این احوال\nنیاز محمد خان انابگز خیل که از کردار ناهنجار خودش فرار دولت بهية انگلیس شده بود از شنیدن شورش مردم\nاندری وترکی و علی خیل وهوتك وغيره که بشرح رفت هوای فتنه بباغ دماغش جا گرفته در هری پور نزدسردار\nولی محمد خان رفته مطالبه وجه معاونت کرد که از وجه او داخل افغانستان شده شورش در مملکت انداخته\nسلطنت را برای او حاصل نماید و او بنابر آن که کوه موش را ازین برکندن آسان تر است از خلل در دولت پادشاه\nموقف انداختن تمنای او را واهی دانسته نپذیرفت وازرد وی مأیوس گشته در پشاور نزد سردار عبدالخالق خان\nمعروف بجلئوخان شد تا از وی بر مرام خویش فایق شود او نیز استدعا و تمنای او را شاق دانسته با نجاح مأمولش\nنپرداخت و این امر از عرایض واقعه نگاران آنجا بگوش صدق نیوش حضرت والا رسیده در باب عموم فراریان","chars":3831,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00556.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/556","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/556","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}