{"book":"adl0009","page":55,"text":"( ٤٨ )\n( جلد اول ) ( ذکر سلطنت اعلیحضرت شاهزمان ) ( سراج التواریخ )\n\nبا وجود شکست یافتن لشکرش دل از دست نداده جنگ کنان خودرا نزدیک شهزاده قیصر رسانید و کسانیکه\nبدور اوقیام داشتند شهزاده همایون را نشناخته بنظر بشهزاده گی از قتل ومنعش دست باز داشته عنان عزیمت\nافراشته شهزاده قیصر را تنها گذاشتند و آن سنگدل رحم گسل بشهزاده قیصر رسیده شمشیر حواله تارکش\nنموده سرش را با انگشتان دستش جراحت رسانید درینوقت شهزاده احمد فرزند شهزاده همایون را گریه رخ\nداده با چشم اشکبار بپدرش عرض واظهار کرد که زخم زدن باین طفل كوچك كه برادر زاده و بمثابه فرزند\nشما است دور از طریقه مروت وحیا است شهزاده همایون استیلای غضب خویش را عذر نهاده از اسپ فرود\nآمده او را در بغل گرفت و رویش را بوسیده جراح را امر کرد که بمرهم گذاری والتام زخم او پردازد واز\nمجروح و دستگیر شدن شهزاده قیصر سردارانیکه سر گرم غارت مال واسباب وتعاقب نمودن شکستیان بودند\nشنیده عنان فتح از دست داده رو بفرار نهادند واز جمله سران لشکر سردار پاینده خان بارك زائی وفتح خان\nپسر او وعبد الله خان نور زائی ویحیی خان نسقچی باشی وکدوخان بارك زائی راه پشاور پیش گرفتند وشرفیاب\nحضور شاه شدند دیگر سرداران وافواج شاهی همه رشته اطاعت شهزاده همایون را بگردن نهاده همرکاب او\nداخل شهر قندهار گردیدند وشهزاده همایون پس از ورود در قندهار خودرا پادشاه خوانده سکه زر وخطبه\nزیر منبر را بنامش جاری ساخت مقارن اینحال سردار احمد خان نور زائی که احرام بند طواف بارگاه شاهی\nومرحلة پیمای پشاور گردیده در وسط راه هرات وقندهار رسیده بود از فتنه انگیختن شهزاده همایون ودستگیر\nشدن شهزاده قیصر خبر گشته با هدف جنگ شهزاده همایون راه قندهار بر گرفت وشهزاده نیز از راه مدافعه\nبا لشکر از شهر بیرون شده احمد خان طریق تدبیر پیش گرفته از راه دیگر وارد قندهار شد که شهر را تصرف\nنماید وليكن عبد الکریم خان بن رحیمداد خان بارکزائی که از طرف شهزاده بمحافظت شهر و حراست ابواب\nآن قیام واقدام داشت مانع گردیده نگذاشت که داخل شهر شود وشهزاده همایون از كاهي حال آگاهی یافته از\nموضعیکه رسیده بود بجانب قندهار مراجعت کرد و در موضع کوهکران با احمد خان ولشکرش که روی بامید از\nدخول شهر بر گردانیده بودند ملاقی گشته آتش حرب شعله ورشد وجنگ سخت رویداده کار بکار دوخنجر\nرسید وسید خداداد فوشنجی با ملا خداداد از همراهان شهزاده ويوسف خان مهماندار باشی از پیروان احمد\nخان زخم برداشته یوسف خان دستگیر شد چنانچه شهزاده همایون قصد هلاك او کرده باستشفاع سرداران جانب\nدار شهزاده امان جان یافت وخود سردار احمد خان ایضاً دو زخم از ضرب تفنگچه و تفنگ برداشته از حربگاه\nفرار کرد و این گریختن او از سبب آن بود که اکثر از همراهانش از قبیلۀ طوایف درانی و یا متابعان شهزاده\nهم قبیله بودند مخوف اینکه مبادا او را بدست شهزاده دهند طریق فرار اختیار کرد ومسافت شش کروه اسپ\nرانده از کثرت خون که از جراحتش ریخته بود مدهوش شده از زین زمین سرنگون گشت وملا حسن نام\nدرویش او را برداشته بخانه خویش بردوشهزاده همایون مسافت دوکروه از عقب او اسپ تاخته بی نیل مرام\nمراجعت کرده داخل قندهار شده رحل اقامت وطرح حکومت انداخت و روز دیگری از بودن سردار احمد\nخان در خانۀ ملای مذکور واقف گردیده طلب حضورش کرده تحت حکم قتلش نموده بعد بشفاعت سادات\nوعلماء وفقراء قندهار امان جان داد واو ظاهراً بپاداش این احسان وباطناً ازبیم جان رشته اطاعت شهزاده را\nبگردن نهاده پیمان مؤکد بایمان در بین قرار داد که بدون از یاری واجلاس شعاری او راه دیگر نپوید وبجز در\nراستی سختی ازباب خلاف در حق شهزاده نگوید\n\nذکر توجه\nاعلیحضرت\nشاه زمان\nبجانب قندهار\n\nذکر توجه اعلیحضرت شاه زمان\nاز پشاور بجانب قندهار برای دفع فتنه شهزاده همایون\nاعلیحضرت شاه زمان از کردار برادرش آشفته خاطر شده بعزم تنبیه و سزایش او از پشاور برخواسته وارد\nکابل شد ودرخلال این احوال بعضی از مردم قندهار از راه خفاء بشرف حضور اعلیحضرت شاه زمان می پیوستند","chars":3346,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00055.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/55","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/55","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}