{"book":"adl0009","page":524,"text":"( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواريخ )\nآنمردم هريك قرآني بسر گرفته از راه انابت پیش آمده و قرآن را شفیع ساخته طالب امان وعفو گناهان خود\nشدند و او همروا تسلی و دلجوئی داده بایشان وارد غاری آباد گشت و در انجا قرآن ها را که نزداو آورده بودند\nپیرهن و غلاف ساخته و بزرگان را خلعت در بر کرده از انجا روی بسوی اریت نهاد و در مضرب توپ از انوائیکه جنرال\nمیرعطا خان بيك فوج پیاده از راه امداد نزدش فرستاده بود و عبدالکریم خان کرنیل فوج مذکور غراء کشل بر شده بچند\n(۱) ترعیب ضرب توپ برای ترعیب(۱) مردم سکنه آن جبال کشاد داده بمدداخل موضع یاده شده چون مردمش فرار کرده بودند سپاهیان\nبمعنی مهمله نظام در یادۀ آتش زده بسوختند وروی بسوی هشتاد خانه وار دیگر که مقرب فرودگاه لشکر مسکن وماوی داشتند\nترسانیدن نهاده یکتن مرد و نه فرد گاو بدست آوردند گاوان را ذبح کرده گوشت آنها را قسمت نمودند و همچنین تمامت\nآبادانی آنمردم را تااریت از صدمۀ آتش خراب ویباب ساخته چون هملشکر بقریۀ اریت رسیدند پیام جنرال\nمیرعطا خان بميرزا احمد علی خان رسید که مردم اریت از راه اطاعت نزد خادم دولت حاضر آمده اند لشکریرا که\nهمراه دارد از قتل و تاراج باز دارد و او بر طبق پیام جنرال میر عطا خان دلیران سپاه را از تاخت و تاز باز داشته\nو مواضع مستعده را بمردان کار استوار ساخته گوش بآواز جنرال میر عطا خان وسپاه ما تحتش اشت تا که او\nنظم و نسق بروی کار آورد همچنان پای تردد بدامن توقف پیچیده بعد بامر جنرال موصوف داخل غیاس شده\nتحصیل مالیات مردم جدید الاطاعت پرداخت و سر گرم انتظام مهام آنحدود بود که مردم قوم صافی و سکنه\nدهوكل وباويل از راه سرقت خلاع عهدی قاضیان و مفتیان آن ولایت را که مصحوب سواران نظام کوتوالی\n(۲) عریض از دار السلطنه کابل ارسال شده بودند از عرض(۲) راه غارت کرده یکتن از سواران کوتوالی را بکشتند ومقداری\nبضم عين از جو را که جهت علوفه اردو می بردند نیز تاراج کردند وازین حادثه لشکر پادشاهی که دران نواحی بود آگاه\nبمعنی کناره گشته از قفای دزدان راه بر گرفته در کوه غیاس با ایشان دو چار گردیده آتش جنك شعله ور گشت و بسیار تن\nو جانب از غنیم بقتل رسیده نه تن از اعداد سپاه پادشاهی را حالت تباهی رخ داده بیست و نه تن زخدار شد و در پایان کار\nچیزی نتوانسته در لشکر گاه باز گشتند و چون اینواقعه از عریضۀ جنرال میرعطا خان گوش خراش حضرت والا\nشد حکم اشرف بناواو اصدار یافت که باوجود مشاهدۀ حال همسایه کان ایشان که ضائع وتباء گشت عبرت حاصل\nنکردند ضرور افتاد که پس از انتظام امور مردم اریت وغیاس ومزار واودلام ومزی آباد بکفر بخط فرمان\nنهاده اند از راه چوکیده بدانوسو نهاده آنمردم را گوشمالی بسزا دهد چنانچه او ومیرزا احمدعلیخان بتمجیل هرچه\nتامت نظم و نسق در کار های مواضع مذکوره نهاده وسید غلام پادشاه را مأمور حکومت آنها کرده آهنگ تنبیه\nوتهدید آن مردم نمودند و چون موضع اودلام را مضرب خیام عساکر فیروزی فرجام ساختند مردم ایلجاری\nخوگیانی که هزار و دویست و بیست و شش تن بودند سه صد و بیست وشش تن بازمانده نهصد تن جانب مساکن خود\nرفتند و همچنین مردم کامه وقوم جبار خیل وغیره که هزار و نصد تن بودند همه خود سرانه راه اوطان خویش برداشته\nتنبیه و سرزنش آن مردم معطل ماند چنانچه بهايد انشاء الله تعالی و مردمیکه گریخته بودند خدمت ایشان به در رفته\nمورد دیگر سیاست نگشته باز خواستی از ایشان نشده عفو گردیدند\nذکر حرکت ذکر حرکت کردن کمشنرین دولتین روس وانكليس )\nکردن متعینین\nحدود\n( و قاضی سعد الدینخان وحکمران هرات از اقامتگاه خودها )\n( وبکار تعين حدود پرداختن ایشان )\nو از انسوی بقراریکه وعدۀ ذکر آن از پیش داده شده است جوابهای عرائض قاضی سعد الدینخان و کمشنر\nدولت روس وانكليس از طرف صاحبان دول سه گانه در باب منازعه که اتفاق افتاده و چنانچه مرقوم گشته آمد\nهريك رجوع آنرا بدولت خویش داده بود بایشان رسید کمشنرروس در روز سه شنبه هشتم ماه رجب سال ۱۳۰۳\nهزار و سه صد و سه هجری از موضعیکه اقامت داشت حرکت کرده احمال واثقال کشیشانش را بذریعۀ کشتی از آب مرغاب\nعبره (۳) داده در موضع ماروچق فرود شد و روز جمعه یازدهم ماه مذکور گوله برج نام رومی نیز از آب مزبور\n(۳) عبره گذشته وارد قراول خانه شد و کار گذاران افغانی اعزاز واحترامی که در مراسم ضیافت وعلاقات بتقديم رسانیده\nبمعنى عبور","chars":3652,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00524.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/524","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/524","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}