{"book":"adl0009","page":518,"text":"( ٤٩٠ )\n\n( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواریخ )\n\nاقامت محافظین آندرو بنیاد نهاده آباد نمود واز دورا اردهن درة کلان کوچ داده در موضع سلطان غازی فرود آورد\nوجهت انتظام کار درة نجيل در آنجا درنگ کرد که از مردم آنجا نیز برسمانه گرفته و مالیات را حصول نموده بعد\nمراجعت کند چنانچه چهل هزار روپیه از درک فروش مال و مواشی فراریها با چیزی از طلا و نقره زیور زنانه\nو پنجاه و نه هزار روپیه از وجوه جزیه و مالیه مردم سرزلش یافته بآستان و نود و هفت جلد کتاب وقرآن ودوسد\nو سی میل تفنك و نه میل تفنکچه و شانزده قبضه شمشیر و شصت و شش قبضه سیلا به و غیره اشیاء محصول رسانیده\nهمه را ارسال حضور انور نمود بعد از موضع مذکور کوچ داده در موضع ده زیارت فرو کش کرد\nو خودش بفرمان طلب طریق کابل برگرفته سپهدار سرکردگی جنرال میر عطا خان مأمور باقعه چهار باغ لغمان نمود و چون\nوارد کابل گشت شرف باریابت فطر محتدمینکه گردیده مورد تحسین شد و چندی جهت بعض امور سرحديه وغيره\nکه از حضور اقدس دستور العمل داده شد در کابل متوقف گردید و مقارن ایجال در ماه رجب ١٣٠٣ ه السنة\nماجده اعلیحضرت والا بدرود جهان فانی کرد، رو بجنت النعيم جاودانی نهاد و در مزار شوهر تاجدارش نجيب\nالله خان مدفون شده چون حضور والا بپدرد چشم گرفتار بود شهزاده والا جاه سردار\nحبيب الله خان مهين فرزند ارجمندش را مامور فرموده او مراسم فاتحه خوانی و تعزیه داری ملوکانه\nاز قبیل صدقات و خیرات و ختم کلام الهی و غیره را بجای برد و حفاظ قرآن وقاریان فصیح زبان برسر تربتش\nمامور کرد و ازانسوی پس از رهسپار شدن سپهسالار غلام حیدر خان جانب کابل محمد خان برطبق مکتوب او\nدر روز سه شنبه غره ماه رجب با متابعان خویش راه علاقه ساپو پیش گرفت که بعضی از متمر دین را که با عیال\nواطفال در انجا پناه گزیده از آمدن در نزد سپهسالار سرباز زده بودند اسیر ودست گیر نماید چنانچه در شبزدهم بوده\nبوقت سپیده صبح وارد قلعه علوی شد و از گرد راه یورش برده یکصدو دو تن از صغیر و کبیر و برنا و پیر آن مردم\nشریر را دستگیر کرد و سه صدو بیست رأس بز و شصت و پنج فرد گاو غنیمت بدست آورده روانه عسکرگاه پادشاهی\nنمود و درین اثنا پسر حاجی ملك نثار مرواری که با مردمش از سبب زیادی حواله مالیه که زجراً و تنبیها اضافه\nبر مالیات مردم درة نور بالایشان حواله شده بود بنای شورش نهاده محمد یوسف خان حاکم خودها را با قبض\nطلب خان ضابط جزیه الینود وسه تن از نوکران ایشان در خانه بهمانگی دعوت کرده و محبوس نموده در موضع اودلام\nبردند و مردم اودلام را نیز با خود متفق ساخته بر سر قلعه شاهی تاختند و ملك عرب نام رعیتی را با پنج تن از\nپیادکان ساخلو پادشاهی مجروح ساختند و قلعه را متصرف شده خاصه دارانیرا که جهت حفاظت آن نواحی در\nاندرون قلعه مقام داشتند یکسر دستگیر کردند اما از ضرب کلوله افشانی سه تن خاصه دارانیکه در دو برج واقع\nدر پشته مشرف بر قلعه اقامت داشتند درنك را دشوار دانسته تمامت مواشی ودواب قلعه کیان را که در اندرون\nو بیرون قلعه بودند برداشته باستگیر شد گان با خود بردند و میرزا احمد علی خان سر دفتر کمتر از وقوع این واقعه\nعرض پرداز حضور انور شده مویها مردم سکنه کنر ودويست تن پیاده ساخلو که هفتاد تن از مردم خوگیانی و هفتاد تن از\nلغمانی و هفتادتن از مردم کنر و با صد داران خود در حدود مان منڈند راه تیراپ تهدید کرده بقائه ز گرفت و آنگاه که وارد\nعلاقه نور گل شد حکم حضرت والا که در جواب عریضه اش شرف صدور یافت بوی رسید که اگر دفع این فتنه\nبا مردمیکه همراه دارد دشوار باشد از حاکم جلال آباد كمك بخواهد و هم از حضور اقدس حکمران جلال آبادرا\nفرمان شد که او را معاونت نماید و ازا لسوی یاغیان نکوهیده خویان قبض طلب خانرا با وجه نقدیکه از جزیه\nاهل هنود حصول کرده و در نزدش بود بشفاعت هندوان سکنه مزار وا گذار شدند و محمد یوسف خان حا کم را\nبا خاصه دارانیکه اسیر کرده در اود لام برده بودند از انجا در مزار آورده بقللاع خود تقسیم کرده محبوس نگاه\nداشتند و میرزا احمد علیخان صدتن از مردم کاشکوت نزد خود خواسته مأمور باقامت بنادر و مواضع مستعده کرده\nدر بحال طائفه صافی متوطنه علاقه چو کی بامسدین پیام دادند که دل قوی دارند که در وقت پیکار با مردم دیو گل\nاز راه امداد بسروقت ایشان در رسند و مقارن اینحال چیی از بغاه در موضع سیاه سنك بر قلعه از مردم باجاور که\nعلوفه بارها شته تاخته و خاصه داران لغمانی و سر کانی با مردم الوسی آن نواحی خبریافته بی آنکه از میرزا احمد علیخان\nاجازت بخواهند و یا باو اطلاع بدهند بعزم مدافعه روی بسوی دشت سیاه سنك نهادند و هم میرزای مذکور\n\nسلطان غازی\nاندر موضعیست\nدر قاش کامه بر\nاعلیحضرت\nسراج الملة\nوالدین قلعة\nالسراج در\nآنجا احداث\nو آباد گردیده\nاست چنانچه\nدر موقعش\nمذکور میشود\nانشاء الله تعالى\n\nفوت والدة\nحضرت والا","chars":4049,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00518.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/518","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/518","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}