{"book":"adl0009","page":513,"text":"(٤٨٥)\n( جلد سوم )\n( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان )\n( سراج التواريخ )\n\nذكر منع فرمودن آصف الدوله والی خراسان \n\n( مردم مشهد را از امور شنیعه ایشان ونقل نامه او ومنشور مواحدت دستور اعلیحضرت والا )\nو همدر اثنای وقایع مذكوره آصف الدوله والی خراسان بعزم انعقاد رشته اتحاد فرق متفرقه ومتضاده ملت ستوده\nعقیدت اسلام مردم سكنة مشهد را از ارتكاب بعضی افعال ذمیمه وبرخی اعمال قبیحه كه در اواخر عشرة اولای ماه\nربیع الاول از قوه بفعل میآوردند قدغن بلیغ نموده مانع از اصدار جميع اموريكه خلاف مذهب حقة حنفیه است\nگردیده بدرب مساجد ومعابر اشتهارات عدیده آویخت ومیرزا یوسف خان خادم دولت افغانستان كه در مشهد اقامت\nداشت در ذیل اخبارات خویش از صدور اینحكم والی خراسان بحكمران هرات نوشت واو نامة میمنی\nبر محاسن سیرت ومشعر بمحامد بصیرت والی خجسته عقیدت نگار وارسال داشته بتوسط میرزا یوسف مذکور از مطالعه\nاو گذشته بجواب حکمران هرات بعد از القاب مرسوم بعینه این عبارات وكامات را نگار داد امروز در تمام ایران\nمسلم است كه دوستدار یكی از علمای خیلی با علم این مملكت شمرده میشوم بعلاوه آنكه از تمام رسوم دولتی\nوقواعد ملکی بصیرت واستحضار تامه دارم و تمام کتب از اول اسلام را از تاریخ و ادب و حدیث وتفسير و آنچه\nتعلق بعلم دين ومذهب است تا کنون همه را دیده و دارم كه هيچيك از علمای مذهب ما آنها را ندیده و ندارد\nوهنوز هم هر وقت که از انجام مهام مملکتی فراغت حاصل میکنم اهم از شب باروز بمطالعة كتب می پردازم و ماداميكه\nدر دارالخلافة طهران بودم در مجلسیکه دوستدار می بود هر يك از علما با بودن دوستدار در ان مجلس قدرت تنطق\nوتنفس نداشت و در خراسان نیز بهمین طریق وسیره پیش رفته از خیلی چیزها مطلع ومتبوع ذاتم انه كه كسی قدرت\nنفس كشيدن ندارد زیرا كه حضرات علماء جزئيات ورذالت وعوام فریبی ومطلع نبودن از خیلی علوم هنری\nندارند و از همین جهت است که این اختلافات در میان مذهب سنه و شیعه دست داده و نمیدانند که اصل ومنشا\nیكیست واصول این بواسطه عدم بصیرت و نداشتن علم وكتاب حاصل آمده است دوستدار هیچ وقت معتقد به سب\nاصحاب رضی الله عنهم نبوده و پدرم نیز نبوده معلمی داشتم خیلی با علم و سواد که همه را ممنوع ازین عمل شنیع میداشت آنهم\nنبود أئمه عليهم الصلوة والسلام هيچ وقت سب نكرده بلكه راضی نبوده و نیستند در هیجا كه بوده ام منع از سب اصحاب\nکرده و ساب اصحاب را مردود بلكه واجب القتل میدانسته ام ومیتوانم بگويم این اختلافات كه بالفعل در میانه ماها\nحاصل شده همین علت عمده است لا غیر والا اگر غیر ازین می بود چرا مسیحیین اینطور با ما غلبه میکردند مکرر همین فقرات\nرا بخاکپای مهر (١) اعلای اعلیحضرت اقدس همایون روحنا فداه عرض کرده ام و همه در اتصدیق فرموده اندهر از لعنت خدا\nبر کسیكه سب اصحاب کند و بر كسیكه این مردم عوام را ازین عمل شنیع منع ندارد دوستدار بحول الله تعالی در خراسان این فقره\nرا طوری بدلایل عقلیه و نقلیه ممنوع داشته ام كه هر گاه خدای نا کرده بشنوم از احدی چیزی بروز کرده اورا\nبانواع تنبيهات متنبه میدارم و امید وارم كه هر وقت در هیجا باشم این سیره مطلوبه را که میدانم خدا و رسول\nو ائمه دین ما راضی اند از دست ندهم انشاء الله همین رویه را خدمت با رفعت حضرت قدرمان فرمای افغانستان\nدامت شوکته خواهید نگاشت بایقین همین رویه دوستدار را خواهید فرستاد که خوب حالت وعقیدت دوستدار\nبرایشان مكشوف گردد فقط وحكمران هرات اینمكتوبرا با نوشته میرزا یوسف وقایع نگار بپایه سریر سلطنت فرستاده\nچون از مطالعه ساطعه مهر لامعة اعليحضرت والا شرف گذارش یافت در روز جمعه سلخ ماه ربیع الثانی سال ١٣٠٣\nهزار وسه صدوسه هجری نامه که عباراتش دقایق معانی را بیان وكاماتش رموز و غوامض (١) مختلفه فروع واصولرا\nحجت وبرهان و نیكو تبیانیست از حضور وافر السرور اقدس بخط میرزا محمد نبی خان دبیر نگارش یافته بتوسط\nحكمران هرات که بنامش مرقوم ومرسول گشت در مشهد فرستاده شد و آن اینست بالنجاه میرزا یوسف خان\nدر ذیل اخبار خود نوشته بود كه جناب جلالت مآب آصف الدوله والی خراسان از حسن دیانت و نقدینی و خوش\nاعتقادى ورفع ودفع بدعات و انتظا میكه در امور ملك وملت دارند و میخواهند ملت اسلام باهم متحد باشند قدغن\nبلیغ و نافذ فرموده اند كه مردم عوام وجهال كالانعام آنچه در ارض مقدسه در ایام اوایل ماه ربیع الاول بكار سجن\n\nذكر\nنقل نامه والی\nخراسان\nوحكم والا\n\nخراسان\n\n(١)\nمهر درین جا\nبمعنی آفتاب\nاست\n\n(١) غوامض\nتاريكيها\n\nنقل منشور\nموحدت\nاعلیحضرت\nوالا","chars":3775,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00513.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/513","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/513","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}