{"book":"adl0009","page":494,"text":"(٤٦٦)\n( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان ) ( سراج التواريخ )\nرا بحکمران هرات داده پس از دوروز جانب تیریل مراجعت کردند و در وقت خراب کردن منار مصلی وعمارات آن\nچون رواقها و کتیبه های آن تمام از سوره آیات بینات کلام مجید وفرقان حمید بود و از برائیدن عمله ها فرو ریخته هتك حرمت\nقرآن میشد مردم شهر هرات را در طبیعت نا گوار بلکه مشاهده فرو ریختن کلمات آیات بینات سخت و دشوار می\nنمود بخیل وقال افتاده زبان بنفرین دولت انگلیس کشود. سخنها راندند که دولت مذکور ما دوست خودما کتابیرا\nکه بآن ایمان آورده ایم استخفاف میکنند و تاجاییم که بپاس حرمت آن جان میبازیم نه اینکه بگذاریم که هتك\nحرمتش شود و حکمران هرات از خوف آنکه مبادا فتنه حادث گردد علمای شهر چون میان محمد عمر صاحبزاده\nو قاضی شهر و میر کلان نام و حاجی حوض کرباسی و خلیفه نام و غیره چندین را انجمن ساخته فتوای خراب کردن\nمصلا را از ایشان خواست و ایشان از ریب مشرف بودن منار مذکور برشہر هرات و پناه جای خصم بودن عمارات\nآن و وصول ضرر ازان بمرده سکنه شهر در وقت تصرف کردن دشمن فتوی بتخریب آن دادند و مردم را خاموش\nساختند و این امر هنوز بگوثر داد نیوش اعلیحضرت والا نرسیده و دست تخریب آن نه برده بودند که شهریار دین پرور\nحق شناس فرمان کرد که تا زمان ساخته و کلمات آیات بینات را بگرمی از کتیبه ها بردارند که بزمین نریزد و بخادر\nو غیره بر گرفته بدریا اندازند که پامال نشوند چنانچه بر طبق امر والا کار را نیای بردند و هم بیست هزار خروار\nجو و گندم از بخزانه آنجا بوجه نقد از نواحی و توابع هرات بامر حضرت والا خریده برای علوفه لشکر آماده\nگشت که در وقت احتیاج بآذوقه محتاج نشوند و هم درین وقت خاصه داران متعلقه بيرق محمود خان سرهنگ که از\nمردم ترکستان بودند و از محاربه نجده هزیمت یافته جانب مساکن خویش راه بر گرفته بودند سرحد داران میمنه\nایشانرا بر گردانیده با میرسید الارقرامرز خان مأمور باقامه هریاب شدند و از هرات صدباشی عبد الوهاب خان بسر\nکرد کی آلیمان سر افراز گردید\n\nذكر مصالحه\nدولت روس\n\n( ذکر مصالحه دولت روس )\nور هسپار شدن جنرال لمسدن بجانب هند وغيره وقایع\nپس از ورود موافقمه عهده کار گذاران دولت انگلیس از لندن با کار پردازان مقیمه پطرز بورغ دولت روس راه گفتگو باز\nکرده دولت روس از حرکت خلاف دبی اداله خویش ملزم گردیده کار از منازعه بمصالحه و تعیین حدود قرار یافت چنانچه\nباید انشاء الله تعالی و در ماه رجب ایدسال جنرال لمسدن بفرمان طلب و پسرا ر هسپار هند شده کرنيل رجوی از تغیر\nاو مأمور تصفیه منازعہ و تعیین نقاط فاصله سرحدات هرات گشت چنانچه بیاید انشاء الله و درسه شعبان کد خدایان و بزرگان\nطائفه جمشیدی بابل والوس خودها از آوازه اختیار صلح نمودن دولت روس آگاه شده از راه مراجعت وارد\nکشار مرغاب شدند و اینوقت سواران نظامی و ولایتی مقیمه آنجا که پراگنده شده بودند نیز از آب عبور کرده\nبقلعه و چهاوتی مرغاب در آمده اقامت گزیدند و مردم جمشیدی از ورود و قرار گرفتن سواران مذکوره در آنجا ایمن\nو مطمئن گشته بکار فلاحت و پیشه زراعت خویش پرداختند و درینحال نامه از افسر روسی که در پنحده پای تصرف\nنهاده بود بمطالعه امین الله خان سرحد دار آنجا رسیده نوشته بود که موضع شاه خلیل اولیاء و تنور سنگی را\nنقطه بين وحد فاصله جانین دانسته هر کدام از طرفین جانب دیگری از هر دو موضع مذکور تجاوز اختیار نکنند\nو او این نامه را بگرنیل رجوی فرستاده بافستر روسی پیام داد که نوشته شما را نزد متصف ومجزیکه برای رفع\nمنازعه از جانب دولت انگلیس مأمور است ارسال داشتم تا بامضای او اقدام در اجرای اینکار کنم واو از پیام\nامین الله خان ساکت گشته با دامن تامل پیچید و در خلال این احوال کدهای وقاسم زرد نامان جهار صده از شنیدن\nخیر فتح روسی و شکست سرحد داران افغان از موضع چقچران در علاقه چارصده داخل شده فتنه آغاز کردند\nو دست بتاراج مال و مواشی ودواب رعایای ترکستان دراز نمودند و ازین شورش آحدو تن و مردم چار صده\nجنرال شيريت خان مقيم میمنه آگاه گشته دانیال خان را با قلیلی از سپاه نظام بتدمیر آن مردم شریر نگماشت و او\nاز هرات نیز کمک طلبیده از استدعای او سپه سالار فرامرز خان سردان سعید محمد خان و نائب عبد الرحمن خان را\nبا فوج ساخته از هرات گسیل کرد و سپاه پادشاهی از دوسو رو بآن مردم فتنه جوی نکوهیده خو نهاده گوشمالی\n\nذکر\nفتنه گدای\nو قاسم زرد\nنامان جار\nصده","chars":3685,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00494.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/494","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/494","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}