{"book":"adl0009","page":483,"text":"( ٤٥٥ )\n( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان ) ( سراج التواريخ )\nتفویض فرمود ومطابق اینوقت تیمورشاه خان نائب سالار باسپاه و توپخانه که همراه داشت داخل علاقه پنجده\nشده حکمران هرات که راه سرخس بر گرفته بود وارد غوریان گردیده درنك كرد و درین اثنا یزدان قل دیوان بیگی\nدلاور خان والی سابقع میمنه که فرار کردنش از پیش مذ کورشد در ابو خاکی جرملازمت علیا حا توق حاکم مرو\nاختیار کرده باتفاق هم طریق اغواو گمراه کردن مردم پنجده وغیره پیش گرفته و بارسال رسائل ونوید\nعطای جوایز روی دل همه را بسوی اطاعت دولت روس نمودن آغاز نهادند و از ینسوی کار گذاران وخادمان\nدولت افغان در مواضع مستعدۀ سرحديه مقام گزیده گوش با واز وچشم بنبرگتار سرحد داران دولت روس\nنهاده استوار نشستند و سرحد داران دولت روس از استحکام و انضباط سرحد داران افغانیه رشك برده طریق\nمخالفت پیش گرفتند و با مور محار به انگیزی تاخته ساحۀ امور خصمانه شده حرکات خودسرا نه آغاز نهادند و این کردار\nورفتار مخالفانه آنان از عرایض قاضی سعدالدینخان در شهر جلال آباد مفهوم رای حضرت والا شده از منزل اول\nکه از انجا جانب پشاور نهضت فرموده بود در روز دهم ماه جمادی الثانی قاضی سعدالدینخان و افسران سپاه نظام سرحديه\nنگار داده ارشاد نمود که اگر چنانچه لشکر روس جانب پنجده حرکت کنند و از راه بهانه جوئی اقدام در جنك\nنماید زنهار که سپاه افغان آهنگ مدافعه نکرده آنجا را فرو گذاشته در موضع مرغاب اقامت و درنك كنند زیرا\nکه در صورت مقابله و حصول فتح راه پیش رفتن وملک گرفتن ندارند و در حالت شکست از آنجا تا هرات کار\nدولت را پست خواهند ساخت و از دست رفتن علاقه پنجده اسم دولت روس برونق نخواهد یافت چه ايل والوس\nپامیر و سال را چندوقت تنها محافظت و پاسبانی کردید و بضبط نیامد عیب ندارد وضرر کار در عدم استحکام\nهرات ومیمنه است که از نا استواری ایندو حصار رخنه در امور مملکت واقتدار دولت پدید خواهد آورد لهذا\nمیباید این دوشهر محکم واستوار کرده شوند و نیز جنك در علاقه پنجده بادولت روس بیهودی و برای وصول مدعا\nسودی ندارد وا گر دولت میذکوره علاقه مزبوره را متصرف شود خود را جانب مرغاب کشیده از آنجا نیز\nاگر اقامت دشوار شودروی بسوی میمنه آرند و آنجارا استحکام داده بیدار بنشینند و پس از ارسال این منشور\nاعلام سعادت فرجام را شقه کشا فرموده روز یکشنبه دوازدهم ماه مذکور در موضع على مسجد پرتو نزول افكند\nوهمدرین روز جنرال کام روف روسی نامۀ مشعر براعلان جنگ نزد تیمورشاه خان نائب سالار فرستاده پیام داد\nکه یا موضع آق تپه را فرو گذارد و یا آماده پیکار شود و در روز سیزدهم ماه که اعلیحضرت والا وارد پشاور\nشد و هنوز از نامه جنرال مذکور دیگر بزرگان مأمور نسرحد آگاه نشده بودند که با هم مشورت کرده آماده\nکار زار شوند و یا آق تپه را فرو گذاشته جواب پیام او را بگذارند و تیمور شاه خان که از بهانه جوئی جنرال\nموصوف علم نداشت بخیال آنکه چند روزی این نامه و پیام او بین خواهد داشت همت بر آراستن سپاه و پیراستن سلاح\nنگماشته از شدت باریدن باران همچنان آسوده خاطر نشسته بود که ناگهان لشکریان روس سازقانه باق تپه حمله\nکرده براه یورش جانب سنگر اردوی تیمورشاه خان پیش گرفتند و تا که به نزدیك سنگر نرسیده بودند ا گرچه\nگاولۀ تفنگ انداخته و پیش می آمدند ایشان چون از مدافعه ومقابله ممنوع بودند دست در آستین تحمل و سر بزانوی صبر\nوتفكر نشسته بکار نپرداختند و روسیان از عدم ممانعت اسلامیان دلیر تر شده پا پیشتر نهادند و با آنکه باد از پیش روسیان\nپشت در وزیدن بود سنگر اعوا به سنگر نزديك كردند انگاه اسلامیان ناچار گشته با آنکه تفنگ های ایشان همه دهن\nپر بود واز کثرت باران در وقت ریختن باروت در اندرون تفنگ آب ممزوج شده غیر میگشت دست بآلات ضرب برده\nمردانه بکوشیدند تا که سه صد تن از سپاهیان نظام اسلام با کرنیل شاه مردخان و بك ك تن نویسنده سپاه على اكبر خان و از جن\nفوج سواره میر آقای احمدی بدرجه رفیعه شهادت رسیده هفتاد وسه تن از سواره و پیاده نظام و توپخانه زخم دار\nگشتند و شصت و یکر اس اسپ از ضرب گاوله سقط گردیده هفت راس زخم یافتند و هشت تن از زخمداران\nدستگیر شده هشت عراده توپ که در پنجده بودند بتصرف روس در آمدند انگاه اسلامیان پشت بجنگ داده رو بهزیمت\nنهادند و از سپاه روس بقرار مکاتیب وقایع نکاران مرو وسرخس و عشق آباد وغیره زیاده ز هزار تن کشته گشتند\nوزخمدا رانرا که دست گیر شده بودند پس از التیام جراحات ایشان زاد راه داده مرخص نمودند و یکصد و چهار تن\nاز ملازمان اقوامیکه روسیان متصرف شدند از راه هزیمت داخل هرات شدند و درینوقت کمیشن انگلیس که در موضع","chars":3869,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00483.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/483","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/483","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}