{"book":"adl0009","page":469,"text":"(٤٤١)\n(جلد سوم) (شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان) (سراج التواریخ)\n\nذکر\nبغاوت مردم\nکوهستانات\nلغمان وجلال\nآباد وغیرہ\n\nذکر بغاوت مردم شگیالی و دره نور و غیره\nطوایف لغمانات کافراجغان\n\nدر ماه ذی حجه سال ۱۳۰۱ هزار و سه صد و يك مردم شگیالی و دره نور و ماسموت و بخیل و آتوب و جلكاه و نوا\nتحريك صفدر خان ناوکی واو باغوای سید محمود خان کنری ومغول خان مهمند که از درگاه چنانچه سابقاً مذکور\nشد فرار وپناهنده کهسار شرارت و کوهپایه خصالی بودند تمرد ورزیده از همه پیشتر مردم شگیالی و دره نوری\nبقلعه شاهی واقعه دره مذکور که از طرف ولاتۀ وقت دولت ابدالشته بود تاخته محافظین قلعه بمدافعت پرداخته\nدست تصرف و تاراج ایشان را باز داشته دوتن را دستگیر و دیگران را مغلوب و منهزم ساختند چنانچه اثر را بفرار\nداخل کهسار نكبت و ادبار شدند و داد محمد خان حکمران جلال آباد هردوتن اسیر را که از آن مردم شریر دستگیر شده\nبودند بامر پادشاهی بدار سیاست کشیده عبره للناظرین ساخت و افواج قاهره مقیمه جلال آباد روی بسرزنش\nجانب دره نور نهاده دوضرب توپ بقلعه شاهی پیشتر فرستادند و هم خان بابا خان حاکم کنر وکرنیل محمد امیر خان\nبفرمانی که از حضور انور در روز شانزدهم ماه ذی حجه میرسید با طایفۀ شالنگر نظامی و مردم الوسی کنر وارد\nقلعه شاهی شدند و جنرال میر عطا خان نیز با فوج پیاده هرانی و شش عراده توپ که در مخزیه اقامت داشت وارد\nجلال آباد شده از آنجا باقوام مذکور که در زیر فرمان عبدالرشید خان کرنیل بودند ره آورد دره نور\nگشت و باچهار صدتن از سپاهیان نظام و دو ضرب توپ و مردم ایلجاری که قبل از وی وارد قلعه شاهی گردیده\nبودند پیوسته بدمزه کرده شریر دره نور را اسیر حیزه کرد و ملک موسی منی را که خواهش دستگیر نمودن\nو یا بیرون کردن سید محمود را کرده خط و ربطی در توده پودخنده هزار روپیه خان بابا خان حاکم کنر بامر\nاقدس والا داده مامور سرزنش سید محمود که باعث این فتنه او بود کرد و از جانب دیگر محمد اکبر خان لعل پوره\nبا جمعی از مردم مهمند با صفدر خان ناو کی که شورش آغاز کرده بود در قتال باز نموده از حضور وافر السرور\nمنشوری بنام او شرف صدور یافت که دست از پیکار تا آنوقت بدارد که جزای کار صفدر خان را در کنارش\nبگذارد و مقارن این حال سردار گل محمد خان حاکم لغمان که باغیان ماسموت و دره بخیل را چنانچه از پیش رقم\nگشت سزا داده روی تسخیر بسوی آتوب وجلگاه و نوا وفراجغان که سر برداشته بودند نهاده هزیمت یافت\nو ازین شکست خوردن او دوباره مردم ماسموت و بخیل در جرگه فتنه داخل گشته تمامت مردمان مذکوره از سر\nپرداشتی یاران خود قوی دل گردیده آشوب بزرگ برپای شد و از حضور اقدس فرامین جداگانه بنام سردار گل\nمحمد خان و جنرال میر عطا خان و محمد شاه خان حاکم تگاب صدور یافت که در وقتیکه دست از پیکار و یا از میدان\nکار زار باز ندارند تا دمار از روزگار ایشان نکشند و همچنین سراج الدین خان حاکم پشین و غلام حیدر خان\nحاکم نجراب را ارقام و اعلام فرمود که در روز یکشنبه بیست و یکم ماه ذی حجه از سه طرف بمخالفین فراجغان\nحمله کرده بازوی کین بکشایند و از جبهه ساکنان مذکوره حکام تکاب و نجراب و پشیه پیشتر از ساکنان جلال آباد\nو لغمان و کنر و افواج قاهره با مردم شگیالی و دره نور که هزار و پنجصد تن مرد مسلح از علاقه جات محکومه خود\nها کرده آورده و در هند کور از راه اسکین و بته و دره هزاره روی بسوی منزل مقصود نهادند و از سمت انغاب\nداخل دره فراجغان شده دست قتل و تاراج از آستین بر آورده بازوی کین بکشادند و زاد خوردگی داده نجند\nقلعه را بقهر وغلبه متصرف شده جمع کثیری از بغاه را مقتول و مجروح و اسیر ساختند و مابقی اثر را بفرار داخل\nکهسار کفار سیاه پوش شده در ذراوت بار گروه کفار همدوش گشتند و خدام دولت تمامت قلاع و مساکن\nایشانرا آتش زده بسوختند و در انجا در نك کرده پاسپناك فراریان و هدایت مخالفین پرداختند و همچنین محمد اکبر\nخان لعل پوره که با صفدر خان ناو کی سر بگرم مقابله بود داخل کوهستان مردم پالی والی شده با مغول خان مهمند\nکه فرار کرده در آنجا قرار گرفته بود در آویخته سه تن از همراهان مغول خانرا مقتول او شش تن را مجروح\nساخته دو تن از متابعان خودش مقتول و سه تن زخمدار گشتند و دست از مقابله باز نداشتند که محار به گشتند و کاکار","chars":3573,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00469.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/469","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/469","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}