{"book":"adl0009","page":453,"text":"(٤٢٥)\n( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبد الرحمن خان ) ( سراج التواريخ )\nکه سندیم و میشما را بدست دارید و یا به بگفته اهل غرض هرات آنها را بد میگوئید نزد کفتن و پرسیدن نیست و نمیشود\nکه بگمان کسی رابد یا خوب گفته شود که دنیا داری اینطور نیست که مظنه را پیشنهاد خاطر و دستور العمل\nامور بکنید و از آنجمله در خصوص کوتوال گفته بودید که دزدی میشود آیا کوتوال شريك دزد است يانه\nو اگر شریکست کدام دزدی بشراکت او شده و اگر نشده انچه حرفست که سرقت را اثر کوتوال بدانید و او\nبیکاره گفته شود و همچنین درباب چیوتره اگر اجاره است وجه را در وقت قسط میرساند شما را بسیاهه او چه\nکار است که بشما بدهد شما مستحق حصول همان وجه اجاره او میباشید که بازیافت دارید وا گر امانیست باید که\nشما را از آمد و رفت مال التجاره خبر دهد و شما مرا اطلاع بدهید و نیز بدین نوال امور سرحد که بدست نائب\nسلطان خان افشار است چه کم خدمتی از و صادر شده و از وقتیکه بدست اوست تا حال کدام بیقانونی نموده که\nاکنون از دست برادر زاده او امور سرحد اجرا بیابد خلاصه مردم هرات اراده دارند که سرحد بدست آدم\nشما نباشد که راه آمد و رفت ایشان بسته نشود و مردم قزلباش را بدداشته قسم قسم حرف بشما میگویند و شمارا\nبجهتد که از عقل خود باز ماندید و زبان مردم زبان شماشده و برادر قاری که امام حضور است میگوید در جمیع\nمجالس خلوت نزد نائب الحکومه هرات حاضر میبودم و اخبار نویسی هرات را میکردم و خادم دولت میباشم\nاز گفتار او بنظر من آدم فریبنده و شیطان و غدار آمده است وقوارهای بسیار خراب و ناصوابست چه شد\nکه برادرش امام حضور است پس این شخص که از خلوت شما خبر شود چنانست که در چارسوق بصاحب خود\nفحش و ناسزا گفته باشید زیرا که این شخص خودرا نمیشناسد شمارا چگونه شناخته خدمت خواهد کرد حیف\nبدین عقل و کار دانی آخر خدا نخواسته شما را خجالت روی خواهد داد چنانچه حکایت یکمجلس خلوت شما\nو سپهسالار را که باهم کرده بودید بیان کرده حیرانم ساخت و آن اینست که با هم گفته اید که پادشاه ایران وارد\nمشهد شده اگر سوار آنجا را مامور هرات کند لازمست که ماسوار خودرا پیش از آنکه او سوار مقرر\nکند امر کنیم که جام و باخرز را تاخته و تاراج کرده در هرات بیاوریم و نیز گفته اید که قلعه داری کرده احوال\nبکابل ارسال میداریم و این آدم میگوید که من حاضر بوده این گفتگوها را میشنیدم و پیش هردو نشسته بودم\nاین هرگاه فراست شما اینطور شده باشد بدابحال من که چه کنم شما خوب فکر بکنید که پادشاه ایران گاهی خیال\nاین امر را میکند و یا کسی میگذارد که بکند عقل شما را چه شد که هر قدر مینویسم که همه شما یکدل و یکجهت\nمتوجه خدمت دین و دولت باشید و باتفاق خدمت کنید و شایان را که ازین کل مردم کابل برگزیده ام میباید نیکنامی\nبرایم حاصل کنید نه اینکه شما از راه بی اتفاقی شخصیت خودرا بالای یکدیگر بخرج برده همدیگر را برباد\nنمائید و بيفك بغير ازین کاری ندارید و این حرامیها که خود را دوست شما تراشیده اند همه غولان فریبنده اند\nاگر امری از امور دنیا داری شمایان خطا شد آن وقت خواهید دید که این دوستان شما چه قسم خدمت\nشما را میکنند از برای خدا ورسول او وارواح پاکان که بقناعت بزرگی یکدیگر علفی را برباد ندهید و حال که\nشما بالای قبل حکومت سوارید نمیدانید که مردم غریب چه حال دارد و دشمن چه دامیهای تزویر را در راه شما\nپهن کرده و بغریب شما دانژ کار میکند و در ضمن آن کار خودرا میکند باری اینرا از جائی نمیگویم که افسون\nایشان تنها در دل شما کار واثر کرده بلکه ازین زیاده تر میگویم که با وجود دانستکی حال شما بدینمنوالست پس کسانیکه\nنو بسو کار آمده و نو کیسه هستند حال ایشان چه خواهد بود آخر یکی از شمارا مجنون دیگری نشته کرده اجرای\nکارهای خودرا خواهند کرد و هشت ماه میشود که یکنقره حساب شما چند رنك ميآيد که بصر آنرا میدانم\nونه پایش را میفهمم چنانچه اول که وارد هرات شدید نوشتید که مالیات محالات اخراجات را کافیست\nو پس از چندی مرقوم نمودید که مبلغ دويسه لك روپيه قران اکرباشد امور ایبولايت انجام میشود و همچنین\nپس از چندی دیگر نوشتید که دوازده لك روپيه كبودی میگند آیا کدام نوشته شما راستست باری بمن معلوم شد\nکه سیاهه را بکفته میرزایان روانه داشته اید و با سخن اول را میرزایان گفته و آخر را خود ملاحظه کرده اید و یا\nچوبها ندار میگوئید که اینقدر وجه در کار است و مداخل افغانستان بشما خوب معلوم است وجه اخراجات غير","chars":3703,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00453.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/453","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/453","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}