{"book":"adl0009","page":437,"text":"(٤٠٩)\n( جلد ستوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواريخ )\n(۱) حراست عرض و ناموس و خون و مال رعیت است کوشیده زحمت را بر خود راحت می‌پنداریم و استراحت معیشت (۱) حالت\nرا اکو از طبیعت مبذل داریم تا درین ضمن از اراده اعلیحضرت ما هر که بدخواهی و مخالفت را نسبت بدولت و ملت خواستار بعضی بهادری\nشود هر آئینه سزاوار غضب کردگار و بعمل خویش گرفتار خواهد شد و یاس کتاب مستطاب رب الارباب خون و شجاعت\nچنین شخص هدر و مالش حلال خواهد بود فقط وسند مخالفت بدخواهانیکه در ضمن این نامه مذکور شد یکقطعه\nمکتوبی از محمد افضل خان و محمد موسی نامان پسران عبدالکریم خان قوم صافی بود که برای والده ماجده امیر\nمحمد یعقوب خان که در اوایل سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان در قلعه هوشمند خان مسکن داشت نوشته\nو بواسطه ضعیفه که نزد مشارالیها رفت و آمد داشت باو فرستادند که اعلیحضرت والا را در شکار گاه چمن بینی حصار\nبضرب گلوله تفنگ از پا در آورند و ازین معنی سلطنت به پسر یار ادر امیر محمد یعقوب خان قرار یابد و آن ضعیفه\nمکتوب مذکور را بوالده امیر محمد یعقوب خان نرسانیده بمعرفت میر محمد حسین خان مستوفی الممالک حاضر\nحضور اقدس والا کرد و آن دو تن را بخواهش محمد سرور خان و میر عبدالقادر خان کوهستانی که از اعلیحضرت\nوالا استدعای قتل ایشانرا کردند بدست بزرگان کوهستان سپرده سنگسار کردند و همچنین سردار نيك محمد خان\nمحمد زائی و عصمت الله خان و بهرام خان جبار خیل غلجائی و جنرال محمد جانخان و محمد افضل خان وردك و غیره\nبزرگان در حین توجه موکب همایونی جانب قندهار باهم معاهده کرده قرار دادند که وجود اقدس را گزند رسانند\nو نوشته پیمان و قرار داد ایشان بواسطه غلامان دولت بحضور اقدس والا رسیده تمامت ایشان گرفتار و زندانی\nشدند و بعد از زمانی بعضی مقتول و برخی از مملکت خارج شدند و پس از ارسال توقیع رفیع مذکور برای ملا\nمشك عالم و مردم اندری سردار محمد محسن خان که بجهت تنبیه و تهدید مردم زرمت و کتواژ مامور غزنین شده بود\nچون مردم مذکور بهدایت غلام حیدر خان توخی چنانچه رقم گشت اطاعت کرده سرخط فرمان نهادند\nبفرمان طلب از غزنین در کابل آمده شرف اندوز حضور شد و در اواخر ماه محرم اینسالستاره ذو ذنب بزرگی که\nطول ذنب آن تخمینا چهل درجه فلکی بود بساعت دوی شب طلوع میکرد و تا اواخر ماه صفر مرئی بود\n( ذکر توجه موکب همایونی از کابل در جلال آباد )\n( و واقعات محال خوست )\nذکر توجه\nموکب والا\nجانب جلال\nآباد\nدر روز پنجشنبه پانزدهم ماه ربیع الاول سال ۱۳۰۰ هزار و سه صد هجری اعلیحضرت والا بعزم قشلاق از کابل\nجانب جلال آباد نهضت فرماندہ شہزاده آزادہ سردار حبیب الله خانرا در کابل برای امور حکومت گذاشته صاحب\nزاده غلام حیدرخان بن صاحب زاده غلام جانرا به پیشکاری و محمد اکبر خان پسر نائب کاظم الرؤخیل را بخدمت ایشيك\nآقاسی گری او کاشته راه برگرفت و پس از نزول اجلال در جلال آباد باغ وزیر محمد اکبر خان مرحوم حال موسوم\nبباغ کوکب را محل استراحت و فرودگاه اقامت قرارداده تمامت سپاه را با خادمان در گاه بکنار رود بزرگ جای فرود شدن\nفرمود و مقارن ایصال ارض اقدس واقعه شکاران علاقه هزاره جاعوری بر جورستم محمد صدیق خان توخی حاکم آنجا\nبخاطر اقدس را استحضار دست داده فرمان غزل بنام او شرف صدور یافته پیر محمد خان پسر ناظر دین محمد خان بحکومت\nآنجا مأمور گشت و هم از عرض سردار محمد حسن خان حکمران غزنین اعلیحضرت والا را بر شرارت و قتل و غارت طوائف\nافغان خروتی و سلیمان خیل و ناصری که از قرار داد و اصلاح پادشاهی که قطع رشته معاندت ایشانرا چنانچه گذشت بمصالحت\nفرموده بود اطلاع حاصل گشت که از عهدیکه بامر والا در بین ایشان منعقد گشته بود عدول کرده دست بقتل\nرجال و غارت مال و منال یکدیگر دراز نموده اند پس اعلیحضرت والا سردار محمد حسن خان را فرمان کرد که\nتمامت سواران ملکی را از طوائف افغان و هزاره و تاجیکه غزنین و فوج پیاده نظام هراتی و چهار ضرب توپ\nبسالاری سردار شیرین دل خان برادر خویش مأمور کتواژ نماید که در آنجا رفته بقلاع ملك خانکی و اقوامش\nجای گزیده چشم بنماز و گوش بآواز طوائف سکنه مذکوره نهند تا هر کدام راه خلاف پیماید جزای کارش\nبکنارش نهاده آید واگر از سطوت سپاه پادشاهی مرتكب فتنه و آشوبی نشود افواج قاهره نیز در آنجا اقامت\nنماید تا هيچيك از بیم لشکر دولتی بمفسده نگراید چنانچه سردار شیرین دل خان وارد آنجا شده ملک دوست\nمحمد خان بن خانکی خان را با چندتن از بزرگان سلیمان خیل بکسیل درگاه عالم پناه نموده فضل الدین خان حاکم مقر","chars":3790,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00437.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/437","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/437","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}