{"book":"adl0009","page":432,"text":"( 404 )\n( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواریخ )\n( 1 )\nواقفین الیجان\nو مهمانان\nمقرری ناظر\nمحمد سرور\nبا نیابت الحکومتی\nهرات\nوی شدید چنانچه عریضه مشتمل بر استعفای حکومت هرات و متضمن بر استدعای ترك امور دنیوی و اختیار\nگوشه نشینی ارسال پایه سریر سلطنت نموده در طبع انور والا نا گوار افتاد و منشوریکه هادی مردان کار\nو حاوی برگفتار گوهربار و دستور العمل حکام روز کار است از حضور فیض گنجور بنام او شرف صدور یافت\nکه دنیا داری شما بسته باختیارات تامه در حکومت هرات نیست و آن درجه و مقام را ندارید که به مصالح امور\nدولتی و کارهای نازک سلطنتی رسیدگی و فهمیدگی داشته هر چه بکنید خالی از شواثب ایراد و اعتراض باشد و ا کر ازینکه شما را\nدر انجام مهام ملك و سپهسالار فرامرزخان را بانتظام سپاه نظام و نائب سلطان خان افشار را بحفاظت و حراست\nسرحد واحمد علی خان را بخدمات کوتوالی و خزانه داری منتخب و مامور فرموده ایم آزرده کشته باشید همۀ\nآنان ارباب اسباب پرده داری و حفظ ابروی شما اند که بار شما را سبك و کار شما را از عیوب اصلاح نيك فرموده ایم\nو از جانب ما کسری در عزت و نقصی در حرمت شما واقع نشده است و همان خطاب نایب الحکومتی و مدخلیت در کارهای\nمملکتی و توجه در مطالب دفاتر و حساب و تعلق در مقاصد شرائع و کتاب و مجالست با خوانین ولایت و واقفین ( 1 ) خارج\nاز مملکت و باز پرسی برایا و دا درسی رعایا و حفظ آداب حکومت و نظم و نسق و اجرای اوامر و نواهی شریعت\nبشما اندك نيست اگر چشم باز کنی و فکری بانجام و آغاز نمائی کار مامورین تمام دول روی زمین را برین نمط\nنخواهی دید که گاهی در یکجا کار کنند و هنگامی در دیگر منزل بارنهند و زمانی بنظم سپاه و آنی بنسق حال رعایا\nپردازند و در جمیع احوال تغییری در حال و تبدیلی بمال ایشان راه نمییابد و سزاوار خدمت و مستحق نعمت و طالب\nعزت و راغب خیر دولتند پس شما نیز بهمان خدمتیکه مأمورید وجهة همت نگاشته خود را مضطرب نسازید و بگفتار\nغرض جویان از راه راست خدمت و مأموریت منحرف نگردیده امور مرجوعه خویش را موافق قانون حکومت\nدر محل اجرا آرید و اینرا نیز غنیم نصیحت و رسم موعظت می نگارم که اگر خواست باشی دوست و دشمن را\nبشناسی و نيك را از بد تمیز دهی نظر بکردار و گوش بگفتارش کن اگر چنانچه شما را ترغیب و تحریص خدمت و صداقت\nنسبت بدولت و اطاعت امر سلطنت کرده اندازه خود را نیز نگاه دارد هم آئینه دوست خاص و دارای پاس و اخلاص\nشما خواهد بود وا کر بکلمات بمغز و مذاکرات ظاهر لغز باطن شما را بلغزاند و راه خلاف نماید یقین بدان\nو نيك غور و خوض نما که در چاهت خواهد انداخت زیرا که از راه باطن شیطان را گواه خود ساخته کردار\nو رفتار شما را نسبت بدولت اكربيك وا كربد باشد جلوه داده وتاسف نموده خواهد گفت که پاداش چنین و چنان\nخدمات این بود پس چنین شخص بهلاک شما راضی و دشمن فانیست و قاعده چنانست که مزد خدمت افزونش\nنعمت و عزتیست نه بخشش مملکت و اینقدر بدان و آگاه باش که در صورت شفقت ما نسبت بشما دیگر برا نمرسد که\nمنت ملاطفت و مرحمت بذمت شما كذارد چنانچه هر که محتاج انفمی بوده و هست وا کر اعلیحضرت سالار شما آزرده\nشوند البته همان دوستان شما که دامنها را در نرد شما زد اند روی ارادت از شما برگردانیده معاف و ذمائیکه هر کس\nمرتکب آن شده باشید نسبت بشما دهند و کار مرغوب شما را معیوب بنم آرند باری خود را فرزند و نو کر اخلاص مند\nدولت پنداشته از خیالات فاسده جوانی دوری گزیده در امور محوله خویش بچشم و گوش و هوش بکوشید\nو حرف مالین را بمقابل لطف و قهر ما بهیچ بشمارید و ا کر چنانچه در بحث و طالع شما قصوری باشد هر آئینه بخیال\nباطل و هوای فاسد محکم شده خود را باطل ساخته در کابل خواهید آمد و بابرادران خود خواهید نشست و مورد تشنیع\nو ملامت خواص و عوام خواهید شد فقط و هم از قفای این منشور ذات خجسته صفات اعليحضرت والا تشر یف فرما شدن\nخویش را بجانب هرات تصمیم عزم نهاده سردار عبد القدوس خان را خبر داد که از سبب عدم درایت و قلت\nکفایت او نهضت فرمای آنولایت گردیده کار مملکت و امور سپاه و رعیت را راست کنند اما بشرطیکه از دیگر\nسوی گرفتاری بدولت روی ندهد و سردار عبدالقدوس خان از وصول این توقیعات موعظت آیات افسرده خاطر\nگشته خواست که خود سر رهسپر کابل شود و اعلیحضرت والا قبل از انکه اوراه کابل و بدیگر جای برگیرد\nدر روز یازدهم ماه شوال سال 1289 هزار و دوصد و نود و نه هجری مبلغ ناظر محمد سرور خانرا بنیابت شهزاده آزاده\nسردار حبیب الله خان مامور حکومت هرات فرمود و او در روز چهاردهم ماه مذکور از کابل رهسپار آنجا شده\nروز دوشنبه هفدهم ماه ذیقعده وارد هرات کشت و اعیان و بزرگان شهر و افسران سپاه باقواع نظام استقبالش کرده","chars":3939,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00432.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/432","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/432","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}