{"book":"adl0009","page":426,"text":"(۳۹۸)\n( جلد سوم ) ( شرح سلطنت اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان ) ( سراج التواريخ )\nپایسری سلطنت نماید که مطلب دارالسلطنه شود (۷) هفتم غواص و هوای نفس خویش و استدعای اهل غرض در کاری\nاقدام نکرده حق بگوید و حق بشنود زیرا که اگر گفتار خوب و زشت سپهسالار بگوش مسموع سمع جهان آرا\nنگردد اعتبار او چه خواهد بود واگر بگوش قبول جا داده شود و در حقیقت خلاف واقع باشد او منفعل و شرمسار\nشده بد نام روز کار خواهد گشت (۸) هشتم کردار و رفتاری اختیار نکند که سردار عبدالقدوس خان حکمران\nهرات از کار حکومت بازمانده ورود او را باعث عزل خویش از حکومت داند و او را حاکم ملکی و خود را سالار\nنظامی پندارد فقط و سپهسالار فرامرزخان در هرات رفته از غنای او دو لک و شصت هزار و چهارصد و سیزده روپیه\nکابل از خزانه قندهار برای مواجب سپاه هرات بامر حضرت والا ارسالشده همچنین از خزانه کابل نیز فرستاده\nشد و مقارن اینحال میر ابوطالب خان برادر میر محمد حسین خان مستوفی از حد و راقدس بسر دفتری قندهار شرف\nافتخار حاصل کرده در روز پنجشنبه هشتم ماه جمای الثانی سال ۱۲۹۹ هزار و دویست و نود و نه هجری از دارالسلطنه\nکابل رهسپار قندهار شد\nذکر تنبیه\nو تهدید هزاره\nو افغان دهراود\nذکر تنبیه و تهدید قوم نور زائی\n( دهراود و هزاره محبت خان )\nو هم در خلال احوال مذکوره و اینحال مردم نورزائی افغان علاقه دهراود و هزاره محبت خان که سر در قید اطاعت\nفرمان پادشاهی نیاورده و مرتکب بعضی از امور که در حوصله سلطنت نگنجد پیر شده پانوادی نادانی نهادند چنانچه\nبا سهاك واوسال نامه و کتبات سردار عبدالرسول خان حکمران قندهار رهسپار طریق فرمان پذیری نشدند و احمد شاه\nکاگری را که حاکم قندهار بحکومت دهراود نگاشت اطاعت نکردند و عذر نارضائی از حاکمی او بجا نیاوردند نوشتند و او که\nاطاعت مردم اقاصه دهراود را بدون مخاربت مد نظر داشت احمد شاه خانرا معزول و ناظر ولی محمد خانرا بحکومت آنجا مامور\nکردو نیز ستیپ غنیم الدینخانرا با خاصه دارانش و چندی دیگر از خدمتکاران دولت در علاقه هزاره محبت خان فرستاد\nو گفت که تا بتواند آن مردم را بسخن دلالت اطاعت کند و اگر نشود بمحاربت گراید و از قفای غنیم الدین خان\nیک فوج پیاده نظام و سه ضرب توپ و چند بیرق پیاده ساخلو مامور دفعه کرد که شاید مردم هزاره محبت خان\nاز سطوت و مکنت سپاه پادشاهی هراسیده طریق اطاعت پیش گیرند چنانچه هزارکان از ورود لشکردولتی در موضع\nدمله خوفناک گشته چند تن از بزرگان ایشان چون محمد رسولخان و یوسف سلطان و علی اکبر خان و شیر بت سلطان\nو محی افضل خان و نائب روار و علی گوهر و قربانعلی و محمد حسین و نيك محمد و محمد کریم وغیره از راه اطاعت نزد\nحکمران قندهار شدند و چند دیگر که اندیشه خلاف در دل داشتند بهیانه سامان سفر رهسپار قندهار نگردیده\nگوش بآواز افغانان دهراود و هوش به بزرگان هزاره که بسلام حاکم قندهار آمدند نهادند که هرچه از نفع و ضرر\nعائد حال آنان شود تجویزی حاصل کرده جانب خیر خویش اختیار کنند و در نیحال مردم افغان دهراود که اطاعت\nپادشاهی در نظر ایشان زشت می‌نمود از ناظر ولی محمد خان حاکم جدید خودها نیز ناراضی گشته شکایاتها از\nجور و ظلم او بحکمران قندهار نوشتند و او احمدجانخان برادر سپهسالار غلام حیدر خان توخی را که پس از عزلش از\nحکومت قلات در قندهار نزد برادرش میبود بالاشکر شایانی از مردم ملکی قندهار بدهراود فرستاد که هریک از حاکم\nو رعیت را که بد باشد هدایت کند و او وارد علاقه دهراود شده اقاصه قوم نورزائی سکنه آنجا را خلاف شریعت\nو سلطنت مشاهده کرده بلایمت و نرم گوئی ایشانرا نصیحت نموده چند تن از بزرگان ایشانرا از راه استمالت با خود\nدر قندهار آورد که هرگونه قراریکه حکمران قندهار در کار ایشان نهد معمولدارند و بیرون از ان چیزیلی و پشیزی\nبحاکم خود ندهند و حکمران قندهار عهدنامه مشتمل بر اطاعت حکومت و ترك مخالفت امر سلطنت از ایشان گرفته\nرخصت مراجعت داد و این امر از عرض واقعه نگاران قندهار بگوش اعلیحضرت والا رسیده منظور نظر عاقبت\nمنظر نگشت و سردار عبدالرسول خان حاکم قندهار را منسوب بخطا فرموده بوی نگار داد که خطا کرده زیرا که\nآنان عهدنامه داده خود را از دست کشیدند و بدون قهر و عنف هرگز رامر است اطاعت نخواهند گرائید و از\nآنجا که ضمیر منیر والا آینه جهان نما بود آن فتنه اندیشان خالی از خرد بمجردیکه بآنهاد دهراود شدند عصیان ورزیده","chars":3641,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00426.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/426","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/426","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}