{"book":"adl0009","page":383,"text":"( ٣٧٦ )\n( جلد دوم ) ( ذکر وقایع ایام فتور افغانستان ) ( سراج التواریخ )\nو غلام حیدر خان رسالدار افشاری را بامیرزا غلام حسین خان کابلی نویسندۀ سردار نور محمد خان مشهود بسر تیپ\nو فیصد سوار کتباده از سواران پشت رودی و قندهاری و صد سوارۀ نظام مأمور قراولی کرد و هم درین بامداد\nانگلیس در آویخته تا دو ساعت بکشش و کوشش مردانه توده سپاه انگلیس را از راه چوهن باز داشته فراوان تن را\nخون بریختند و هنوز نائرة قتال در اشتعال بود که افواج پیاده نظام با اتواب صاعقه بار در رسیده دست بآلات\nپیکار بردند و تا پنج ساعت بازار گیر و دار را گرم داشته در پایان کار لوای فتح افراشتند چنانچه سپاه انگلیس پشت\nبجنگ داده رو بهزیمت نهادند و جنرال با غر نام انگلیسی با بسیاری از افراهمراه او کشته گشته از لشکر اسلام عبد الغفور\nخان برگد هراتی و محمد انور خان کپدان قندهاری و محمد زمان خان بگرزائی و پسر قادر خان با یصد تن از احاد شربت\nشهادت چشیده هشت صد تن زخمدار شدند و دیگران هزیمتیان سپاه انگلیس را تعاقب نموده بسیار تن را در عرض\nراه کریز افگندند اما از مشاهدۀ این حالت کرنیل سنجان انگلیس خود و تمام سپاه را تباه دانسته فریاد زد\nکه کسی هست که خود را فدای دولت ساخته دلاوران اسلام را دست از کشتن و با انداختن بازدارد که نام انگلیس\nپست نشود و از فریاد و الغیاث او دوصد تن از پیادگان فوج گوره داخل دیوار بست باغیکه در کنار راه واقع بود\nشده ببا ز داشتن غزاۀ پرداخته بکشاد دادن تفنگ گرائیدند و دیگران منبر را رو بقندهار همی دویدند و غازیان\nکه از قفای انگلیسان سرگرم ترکتاز بودند از گلوله تفنگ جای گزیدگان باغ مذکور هیچ نیندیشیده با آنکه\nتگرگ آسا از ضرب گلوله بزمین میربختند پیوسته بدیوار بست باغ بر شده داخل باغ گردیدند و با پیادگان گوره\nدر آویخته بسر نیزه تفنگ و ضرب شمشیر یکدیگر را زده آخر الامر همه دو صد تن گوره را از دم تیغ و طعن سنان\nو زدن نیزه گذرانیده یکتن را زنده نگذاشتند و ازین گرفتاری غازیان بقیه سپاه انگلیس که دست از جان شسته بودند\nبان خسته و دل شکسته داخل قندهار شدند و غازیان متعاقباً وارد قندهار شده بامر سردار نامدار محمد ایوب خان\nدر روز بیست و هفتم ماه شعبان شهر و انگلیسان را در تنگنای محاصره انداختند و راه آمد شد را بروی انگلیسان\nبسخت بربسته کار را برایشان دشوار ساختند و در روزهای محاصره ایشيك آقاسی محمد یوسف خان و فرخ خان کپدان\nتوپخانه از ضرب گلوله شربت شهادت نوشیدند تا که از صدمه بتوبیۀ تلگراف بسپاه مقیم کابل از حسرت و گرفتاری\nسپاه مقیم قندهار خبرداده امر کردند که از راه معاونت در قندهار رفته محصورین را از قید گرفتاری رهاندهند\nچنانچه جنرال سر فرید رابرتس با سپاه گران در روز ورود اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان که پنجم ماه رمضان\nبود از کابل رهسپار قندهار شد و در روز بیست و یکم انجاه واقعه ماجده ولیعهد مرحوم که از کابل در غزنین رفته\nو از انجا با سردار محمد حسن خان و سردار محمد هاشم خان و سردار عبدالله خان راه قندهار بر گرفته بود وارد آن\nدیار شده بسردار محمد ایوب خان پیوست و سپاه انگلیس روز بیست و سوم ماه رمضان وارد قندهار گردیده\nدر روز بیست و چهارم از راه بویابال رو بمیدان قتال نهاد و با سپاه سردار محمد ایوب خان در آویخت و تا نیم روز\nآلات کار زار بیدار مانده بسیار تن از جانبین کشته گشته آخر الامر سپاه سردار محمد ایوب خان راه هزیمت بر گرفته\nفرار اختیار کردند و از جهه کرنیل شیر محمد خان هزاره با یکصد تن پیاده از فوج ایستاده تا یکساعت هشت فوج پیاده\nنظام انگلیس را بزور بازوی مردانگی از تاختن باز داشته هزیمتیان اسلام را از ورطه هلاک و دمار نجات داد و دور اس\nاسب سواری او از ضرب گلوله سقط گردیده با یکزار صد تن پیاده که با او همراهی کرده بودند در جهه رفیعه شهادت\nیافته آخر الامر با بقیه همراهانش از قفای هزیمت یافتگان راه بر گرفت و انگلیسان فتحیاب گردیده آسوده خاطر\nشدند و مادر ولیعهد و سردار محمد هاشم خان و سردار عبدالله خان با فراه با سردار محمد ایوب خان همراه رفته در آنجا\nاقامت گزیدند و سردار محمد ایوب خان در هیات رفته مقارن اینحال سردار عبدالله خان بن اعلیحضرت امیر\nعبدالرحمن خان که در قندهار نظربند بود بدرود جهان کرد و سردار شمس الدین خان با سردار محمد هاشم خان\nبن امیر محمد اعظم خان مرحوم از کابل با مر اعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان و خواهش انگلیسان وارد قندهار شده منصرف\nآن دیار گشتند زیرا که تا اینوقت انگلیسان قندهار را نسپرده از سردار شیرعلیخان می شمردند و شکست محاربه\nمیوند را حمل بر خطای او کرده او را با مقسو بالش با خود برده در موضع کوهی واقع کنار شمالی بندر کراچی\nمسکن داده تمامت افغانستان را باعلیحضرت امیر عبدالرحمن خان تفویض نمودند فقط","chars":3959,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00383.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/383","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/383","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}