{"book":"adl0009","page":368,"text":"(٢٦١)\n(جلد دوم)\n(ذكر شتر وشور ایام فتور افغانستان)\n(سراج التواريخ)\nکوه پر بر فیکه هر که از سمر قند ره نورد شود ازین جبل میباید عبور کند عزم قطع مسافت کرد و باوجودیکه آن جبل\nاز بسیاری برف وسختی سرمای دیماه چون سد مجین بودروی بسوی بدخشان نهاده چون بدامن آن کوه گذاشت\nتکیه بر تأیید پادشاه بی انباز کرده شروع بفراز شدن نمود ونزديك قله کوه رسیده از وزیدن باد سردی هوا\nرخ بشدت نهاد واز کثرت برف که اسپ تا زانو فرو میرفت فرود گشته با همراهانش اسپا نرا پیش انداخته و هر يك\nاز دم اسپ خویش گرفته وبقدر فرسخی برف را بریده از وحشت الزامیۀ حال همراهانش ظاهر گشت واو همه\nرا دلداری کرده راه میسپرد تا که چند تن ضایع گردیده مؤذن رکاب خویش را امر آذان دادن کرد واو هفت\nنوبت کلمات اذانرا تکرار کرده از لطف لطیف چنانکه باد از وزیدن بایستاد واز جمله همراهانش که صد تن\nبودند ده تن از دم اسپ گرفته با خودش که نیز دم اسپ بدست داشت بقله کوه بر شده نود تن دیگر در میان برف\nبازماند وسردار شجاعت دثار پنج تن از جمله بر شدگانرا پیشتر امر فرود گشتن از کوه کرده خودش که از حرکت\nطبیعی بپا عاجز گردیده بود باپنج تن دیگر بروی برف نشسته از قفای آنان خزیده خزیده از کوه فرود گشت\nواين وقت مردم متوطن دامن کوه که از ورود پیشینگان بحال سردار عبدالرحمن خان علم حاصل کرده بودند\nسه صدتن با هیزم رسیده ایستاده بودند که او فرود گشته و آتش برافروخته چون بحال آمد چند تن او و همراهانش\nرا برداشته رو بمنزل نهادند و دیگران راه فراز کوه بر گرفتند که باز ماندگان را معاونت نموده بمنزل رسانند\nو سردار والا تبار وقت طلوع آفتاب وارد منزل شده در خانه که مردم ده گرم کرده وبستر خواب کسترده\nبودند فرود گشته تا هنگام غروب بخوابید و بازماندگانش نیز وارد گردیده چون او از خواب بیدار شده تمام اعضای\nخودرا خسته ودردناک یافته و همراهانش را سالم دید هر یکی از مردم قلعه را يك طلا و بزركان ایشان را پنج پنج\nطلا داده همه را خرسند ساخت و ده روز در انجا درنك كرده بعد از رفع خستگی چون در راه حصار که عزم\nورود انجارا در دل داشت چهار کوه بزرك ديگر واقع بودند ترك آنجار ا كرده از طرف سمرقند که غیر از جبل\nتاسکار دگر کوهی در میان نیست رهسپار شد و درین راه نیز چند جای سخت و دشوار گذر چون قنوار ( ١ )\nو ( ٢ ) پل خشت ( ٣ ) وازری منار ( ٤ ) والمق ( ٥ ) و پيخنده ( ٦ ) و دومن ( ٧ ) و بهت وغیره\nبودند و با آنکه این جهت چون پل صراط خوفناک است و فرق و شدیتش با دوزخ بغیر اینکه در آنجا آتش عدل\nو در این جا یخ منجمد ظلم دیگر چیزی نیست خلاصه بیاری حضرت باری از همه جا سالم در گذشته دو شب بدیهات\nعلاقه پنج کند بسر برده بعد وارد قره داش و مغیان گشته دو روز درنك فرمود وير فقرا که از مزار خواجه\nاحرار برداشته از پیش با خود داشت و آنرا بسبب خوابیکه دیده و در عالم رؤیا از چند سال شنیده بود که بدو\nگفته بود که ای فرزند عزیز بیرق بزرگ مرا بردار و در وقت مراجعت جانب افغانستان با خود ببر که فتح یاب\nخواهی شد گرامی میداشت بنابران درین منزل دوراس گوسپند برسم خيرات ذبح کرده و پرچم آن عز محترم را\nگشوده راه شهر سبز بر گرفت ووارد قلعه جوز شده حاکم آنجا پذیره اش نکرد زیرا که پادشاه بخارا قبل از\nورود سردار والا تبار در آنجا بذريعه فرمان او را اعلام فرموده بود که کسی را نگذارد که علوفه بسردار\nفرخنده اطوار بدهند و چون این امر از پیام دادن حاکم معلوم و مفهومش گشت پاسخ داد که خدایار وساز کار\nمن است اندیشه از من نداشته باشید چنانچه او را احدی از مردم آنجا راه نداده در مسجدی فرودشد و همراهانش\nرا امر کرد که در کنار رودخانه جای گزینند و خودش برف را رفته اسپانش را بربسته فراز بام مسجد شد\nوبانك زد که ای مردم اگر علوفه ام داده بها بستانید منت پذیر خواهم شد والا بقهر و عنف آذوقه خواهم\nگرفت واکر آهنگ جنك كشيد درنك وصرفه نخواهم کرد چنانچه قلعه گیان از دادن علوفه سرباز زده سردار\nشجاعت دثار خدامش را امر کرد که بقلعه ریخته مجبور و دست انداز تحصیل علوفه نمایند و ایشان دست\nبغارت در از کرده قلعه گیان از خوف و هراس قرآن مجید را شفیع ساخته و از در ضراعت (۱) بیرون شده (۱) شفاعت\nاستدعا کردند که دست از تاراج باز دارند تا علوفه حاضر آورده بفروشند و اگر حاکم بزجر ما اقدام زاری کردن\nنماید بهانه خوبی داریم که بگوئیم که بقهرو ا کراه علوفه از ما گرفتند این را گفته علوفه حاضر آورده اختیار کردند","chars":3690,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00368.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/368","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/368","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}