{"book":"adl0009","page":363,"text":"(٣٥٦)\n( جلد دوم ) ( ذکر فتنه وشور ایام فتور افغانستان ) ( سراج التواريخ )\nشد و درانجا باتفاق ملا دين محمد معروف به محمد مشکین مشك عالم اندرى وملا عبدالغفور لنگری وغیره علماء وفضلاء\nو بزرکان خلق انبوهی از طوائف وردك واندری و تره کی وسلیمان خیل و دفتری و جدران و خواجه و تاجيك انجمن کرده\nدر ماه محرم الحرام سنه ١٢٩٧ از غزنین احرام جهاد بسته چون وارد منزل شیخ آباد شدند افسران لشکر انگلیس\nآگاه کشته سرفريدرك رابرتس نصف سپاه را بسر کردکی جنرال مکفرسن و سردار محمد حسن خان بن امیر\nکبیر اعلیحضرت امیر دوست محمد خان مرحوم در کاریز میر فرستاد که در وقت داخل شدن غازیان بیعار و هی از\nراه دوده مست و موضع چهل تن برایشان بتازند و پاره از نصف دیگر را بسالاری جنرال بيكر وسردار عبدالله\nخان بن سردار سلطان احمدخان مغفور مامور چهار آسیا کرد که از راه آب بازك قفای غازیان راه بر گرفته وارد\nمیدان شوند تا در هنگام ورود غازیان در چهار دهی ایشان از قفا وسپاه مأموره کاریز میر از پهلو و خودش با\nبقیه سپاه از پیش رو بر غازیان تاخته شاهد مقصود بکنار آرند چنانچه خودش با جنرال هلس واند كي از سواره\nنظام و دو ضرب توپ در قریه انجی باغبانان رفته و معدودی از سپاه را در شیر پور بمحافظت بنه ولشکر گاه\nگذاشت و از انجی باغبانان تا دامن کوه قرق و مرغ گیران راه چیده هر يك از قله کوه آسمانی وشهر دروازه\nرا بصد تن از پیاده نظام و توپ باهم استحکام کرده در همه مواضع مستعد و آماده پیکار نشستند تا که جنرال\nمحمد جان خان با جمعیت خویش پیشتر از ملا مشك عالم وارد قلعۀ قاضی شده بامر فريدرك رابرتس و همراهانش\nدر آویخت و او بامید افواج مأموره کاریز میر و چهار آسیا که از راه آب بازك و موضع دوده مست مأمور\nمیدان شده بود دلیرانه در جنك اقدام کرده بازار کار زار را رواج داد و در عین گیر و دار سپاه مأموره کاریز\nمیر که میبایست برطبق اندیشه وتدبير او بسروقتش میرسید از قضا باعترای فرزه و پغمان که بسر کردکی برادر\nپرویز شاه خان رهسپار كمك غازیان بودند دوچار گشته و گرفتار پیکار شده از رسیدن بسر وقت سر فريدرك را\nبرتسی باز ماندند و همچنین سپاه راه آب بازک نیز از سبب بعد مسافت نتوانست که در وقت گیر ودار رسیده\nباو یار و مدد کار شود بنابران تاب دست غازیان نیاورده پشت بمحار به نهاده از راه شکست روی بسوی شهر\nو شیر پور نهاد و غازیان عنان از تعاقبش باز نکشیده بسیاری از همراهانش را از دم تیغ گذرانیدند چنانچه از\nتمام سوارۀ نظام که با او همعنان بودند سه مزنك چهل سوار با خودش باقیمانده دیگران همه کشته شدند و با همان چهل\nسواره نظام از هیبت غازیان که در عقبش سر گرم تاخت و تاز بودند سراسیمه داخل ده مزنگ شد و درینوقت\nکه دست از جان شسته بود چهار صد تن از فوج پیاده که از جهت محافظت بندوا غروق از شیر پور باو رده ماونٹ او شده\nبودند در ده مزنك با ورسیده روح بقالبش دمید و پیادگان مذکور در بامهای خانهای مردم ده مزبور برشده بتفك غاز يا نرا\nاز در آمدن بده مزنگ باز داشتند ومقارن اینحال سردار ولی محمد خان که با جمعی از سوار و پیاده خاصه دار ودو\nضرب توپ بعزم رفتن ترکستان با امر انگلیسان در میدان کنار ده مزنك خیمه زده بود از راه یاری انگلیسان\nغازیانرا از پشته کنار شمالی ده مذکور هدف گلوله توپ آتشبار ساخته از تاخت تار وسط ده مزنك وقلعة حاجي\nيوسف بضرب گلوله توپ براند و خاصه داران خود سردار ولی محمد خان از مشاهده یاری دادن او انگلیسانرا\nبر آشفته خیمه و سامان سفر ترکستان او را تاراج کرده بغازیان ملحق شدند و غازیان که از ضرب گلوله اندازی\nهر دو توپ سردار ولی محمد خان روی از ده مزنك بر تافته بودند جانب واصل آباد وجنكلِك راه بر گرفته و پیادگان\nفوج نظام از ده مزنگ بیرون شده از کنار رود خانه بجانب غازیان تفنك کشاد داده همچنان حرب کنان جانب\nشهر وشیر پور بازگشتند و در خلال این قتال وجدال سپاهیکه با دلیران فرزه و پغمان و برادر پرویز شاه خان گرفتار\nپیکار شده بودند جنگ کنان از جنك غازیان برجسته در حدود قلعۀ قاضی و قلعه سلطان احمد خان دوچار\nغازیانیکه باملا ( مشك عالم ) همراه بودند شده با هم در آویختند و فراوان خونها ریخته در پایان کار انگلیسان پشت\nمجنك داده از راه قرغه رو بده مزنك نهادند وبامر سرفريدرك را برتس از بیم همله و یورش غازیان یکشبانه روز را\nدر ده مزنك بسر برده بعد وارد شیرپور شدند ولشكر مأموره راه آب بازك نیز وارد میدان گردیده غازیانرا چیره\nدست دیده از قفای دیگران شباشب در شیرپور فرود گشتند و ملا مشک عالم با غزاة ظفر توام از راه قلعه میرغضب","chars":3798,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00363.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/363","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/363","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}