{"book":"adl0009","page":346,"text":"(۲۳۹)\n(جلد دوم) (ذکر وقائع عهد امارت اعلیحضرت امیر شیرعلیخان) (سراج التواريخ)\nصد سوار از راه فرار در خوقند رفتند و جنرال ابراموق بسمرقند بازگشته سردار عبدالرحمن خان بپرسیدن\nزخمی که بدو رسیده بود تروقی شده پس از تبریك فتح شهر سبز و پرسش جراحت او وی یکعدد تصوار دان مینا کار\nطلا و يك ميل تفنك دولوله و يك ميل دوربين بزرك اعلى از مال تاراجی شهر سبز برسم ارمغان نزد سردار والاتبار\nنهاده او مال غارت شده مسلمان را حرام دانسته نپذیرفت و يك ساعت صحبت کرده بمنزل خویش مراجعت نمود\nو در خلال احوال مذکور، فراریان شهر سبز از راه امید و پناه وارد خوقند شده خدایار خان رئیس آنجا همه را\nبطمع جاه محبوس کرده در تاشکند نزد کپوز ناتر فرستاده خدمه و اموال ایشان را خود متصرف شد و كپوز ناتر\nهمه را مدتی در زندان انداخته بعد رها داده برای هريك تنخواهی معین کرد و عیال و اطفال ایشانرا که پادشاه بخارا\nاسیر کرده بود بامر کپوز ناتر در تاشکند نزد شوهران و محرمان ایشان فرستاد و از طرف دولت روس قدغن شد که\nدر تاشکند اقامه عمری گزیده باوطان خود مراجعت نکنند\n\nوقائع سال هزار و دویست و نود و چهار هجری سلم \nوقائع سنه\n١٢٩٤ هجری\n\nدرین سال امیر شیر علیخان سردار محمد علیخان حاکم پشت رود را از عرض رعایا که بغایت ستم میکرد معزول\nفرمود واو با وجود عزلش بفرمان طلب در کابل نیامده احکام پادشاهی را در زاویه نسیان گذاشت تا که امیر شیر\nعلیخان بر آشفته سلطان محمد خان قزلباش حاكم وجوهات قندهار را فرمان کرد که با سواره نظام در پشت رود\nرفته اورا محبوساً روانه کابل نماید و او بر طبق امر پادشاهی محبوسش کرده روانه حضور نمود وعوض او سردار\nمحمود یوسف خان بن امیر کبیر مأمور حکومت پشت رود شده از کابل در آنجا رفت و مقارن اینحال ارسلاح خان\nغلجائی از عرض استدعا اجابت حق را لبيك گفته بدرود جهان فانی کرد و بجای او ملا شاه محمد خان کتی خیل\nکه ذکر حالش از پیش مذکور شد بمنصب جليله وزیر دول خارجه سرافراز و ممتاز گشت و همدرین وقت فرستاده\nدولت علیه عثمانیه از جانب سلطان معظم اعلیحضرت عبدالحمید خان بتحريك دولت انكليس باميد و تحفه سلطانی\nوارد کابل کشته شرف باریابنت و داستانی از منافع و منافع دوستی و اتحاد دولت انکلیس و افغانستان بپای برده\nنقائص و اضرار دولت روس را نسبت بدولت افغانستان يكايك برشمرد که از دوستی دولت برطانیه اعراض نکرده\nفریفته اغراض دولت روس نشود بعد رخصت مراجعت حاصل کرده در قسطنطنیه رفت\n\nذکر ورود استلاتوف فرستاده دولت روس در کابل\nذکر ورود\nفرستاده دولت\nروس\n\nچون بواسطه نشر اخبارات از توقف سردار عبدالرحمن خان در سمرقند که موالات و اتحاد امیرشیر علیخان\nرا با دولت روس انتشار داده گفتگوی نزاع انګلیز را در بین امیرشیر علیخان و دولت انکرز درانداخته هنوز\nبسفیز و آویز نیانجامیده بود که استلاتوف روسی با یکنتن نائب ويكتن داکتر و پنجاه سواره نظام از راه رسالت\nوارد کابل شده رشته مودت و موالات را با امیر شیر علیخان انعقاد داده خود استلاتوف مراجعت کرده نائبش را\nبا دیگران که همراه او آمده بودند بصوابدید امیر شیر علیخان در کابل گذاشت که دولت انکلیس مخالفت گفته از پیمان\nگذشته که با او در انباله موثق داشته است عدول نکنند و بصلح راضی شده از خواهشی که مدنظر دارد در گذرد\nاما بسياق ( التقدير يضحك على التدبير ) نتیجه منعکس گردید چنانچه مرقوم شده می آید انشاءالله تعالى وامير\nشیر علیخان تهیه اسباب استواری برداخته جهت مصارف افواج نظام وانجام آلات حرب برهم واحدی از مردان\nسکنه تمام مملکت افغانستان و ترکستان متعلقه آن چهار روپیه کابلی بنام معاونت ملت حوالت فرمود و رعایا که\nبیرون از وجه مالیات اراضی و عشار ایشان که بکار کشان و بوان سلطنت میرسانیدند و هرگز اینگونه تکالیف را\nندیده و نکشیده بودند این حواله را شاق دانسته در ظاهر از بیم سیاست سلطنت ازین امر سر بازنزده در باطن\nدست تضرع بدرگاه بادشاه على الاطلاق برداشته استدعای زوال سلطنت اور انموده صباح ومساء نفرینتی همیکردند","chars":3334,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00346.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/346","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/346","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}