{"book":"adl0009","page":344,"text":"(۳۳۷)\n\n(جلد دوم) ( ذکر وقایع عهد امارت اعلیحضرت امیر شیر علیخان خان ) ( سراج التواریخ )\n\nنیز باشند تا از عزم و اراده دولت روس که از راه افغانستان جانب کشور هند دارد ایشان کار کنان دولت\nبرطانیه را از روی دانشتکی آگاه کنند تا برطبق آنچه روی کار اید کار کرده بتمهید جنین اسباب مدافعه\nآماده شود و ازین مکتوب نواب عطا محمد خان مقیم کابل را که سفیر دولت متبوعه او بود نیز\nخبر داده مرقوم نموده بود که جواب رقیمه او را از امیر شیر علیخان حاصل نموده ارسال دارد چنانچه امیر\nموصوف در وقت عرض و استدعای سفیر مذکور که خواهش جواب نامه لارد لیتین کرد نگارش فرمود\nکه هنگام ملاقات با لارد ابنو در امباله ذکر این مقوله بمیان رفته است که تا با اقوام افغان مشورت کرد ببه\nصواب دید ایشان مطمعن نظر نشوم نمی توانم پذیرای این امر شوم زیرا که آنرا ضدان دولت برطانیه را بدون\nرضای قوم در داخله مملکت راه دهم و آسیبی بدیشان برسد البته موالات بمعادات گراید و هم خودم بنقض میثاق\nشهره آفاق گردم و پس از وصول این جواب امیر شیر علیخان عطا محمد خان سفیر را در هند طلبیده دلایل\nو براهین خواهش خود و ثمره آنرا باو تعلیم و تلقین کرده دوباره از راه تتمای مزبور بکابلش فرستاد و امیر شیر\nعلیخان برفق جواب اولش پاسخ داده او لارد لیتین را آگاه کرد و او سفیر مذ کور را در خفیه مکتوب نمود\nکه بهانه امری راه هند برگرفته بامیر شیر علیخان وعده مراجعت خود را داده رهسپار شود چنانچه بهانه اینکه\nاسباب خویش را در کابل گذاشته در قریه اسمعیل خان رفته سردشته زمینداری و کشت کاری خود را نموده\nبکابل باز کردم رخصت خواست و چون اجازت رفتن یافت تمامت اسبابش را برداشته در کابل هیچ نگذاشته\nرهسپار شد و امیر شیر علیخان پس ازوی بکاهی حال آگاه کشته بخود اندیشید که کار کنان دولت انگلیس\nاز سبب اقتدار اختیار نمودن دولت روس که بواسطه اقامت سردار عبدالرحمن خان در سمرقند اعتبار اتخاد\nخود را با افغانستان نشر کرده و میکند آزرده کشته سفیر ایشانرا از راه تند، والت طلب هند کرده خواهند بود\nالحق که چنین بود که امیر شیر علیخان تصور فرمود چنانچه از لشکر کشیدن دولت مذ کوره که مرقوم شده\nمی آید معلوم میگردد خلاصه امیر شیر علیخان سراسیمه کشته سید نور محمد شاه خان صدر اعظم را با میر آخور\nاحمد خان و میرزا محمد باقر خان بن میرزا علی اکبر خان از راه رسالت روانه پشاور ساخت تا با انگلیسان\nاز عهد دوستی و اتحاد پیشین که در بین موثق و مرتبط است در میان آورده و بیاد داده رشته میثاق را بیش از\nپیش وثوق دهند و ایشان وارد پشاور شده نخست با انگلیسان از امور ماضیه سخن رانده هنوز زبان ردو قبول\nباز و رشته گفتگو در شروط عهد سابقه دراز بود که صدر اعظم بدرود جهان گفته گوهر مراد جانبیم ناسفته\nماند و همراهان او جسدش را از راه مراجعت جانب کابل نقل داده در کتل یکلنگه شهزاده عبدالله خان ولیعهد\nبا تمامت اعیان و بزرگان با سر بدو والا گهر خویش طریق مشایعت پیش گرفته مراسم پذبره جنازه او را بجای آورده\nدر قبرستان موضع موسوم به حبه مدفونش ساخت و باز ماند کانش را بصبر و شکیبائی تسلی داده بنواخت\n\nذکر مامور شدن میرزا حبیب الله خان برسالت جانب پشاور\n\nذکر رسالت\nمیرزا حبیب\nالله خان\nمستوفی\n\nو پس از چیدن بساط سوند سید نور محمد شاه خان صدر اعظم مرحوم امیر شیر علیخان میرزا حبیب الله خان\nمستوفی را برسالت نامزد فرموده ملا شاه محمد خان و تاج محمد خان فوفل زائی و میرزا محمد طاهر خان بن میرزا\nمحمد زمان خان را با او همراء نموده جانب پشاور رهسپار ساخت و این ملا شاه محمد در زمان قضاوت ملا عبدالسلام\nخان بقد هار جیده و دره احتساب در دست داشت و انگاه که ملا عبدالسلام خان بامر پادشاهی از قندهار\nدر هرات رفته بضبط و ربط مالیات و وجوهات آنجا پرداخت ملا شاه محمد را از جانب خود بکار وجوهات گذاشت\nو پس از آنکه قاضی عبدالسلام خان در سال ۱۲۸۰ هزار و دویست و هشتاد هجری همرکاب امیر شیر علیخان\nوارد کابل شده بمنصب قاضی القضاتی مفتخر گشت ملا شاه محمد را کاتب دیوان قضا مقرر نمود و آخر الامر\nاز سبب آنکه او با مردم دربار مراوده و رابطه تامه حاصل کرد قاضی عبدالسلام خان از حسد و رشک با او معاند\nگشت چنانچه در هنگام فرار کردن سردار محمد یعقوب خان از کابل و محاصره نمودن قندهار و فرار کردنش","chars":3574,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00344.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/344","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/344","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}