{"book":"adl0009","page":325,"text":"(۳۱۸)\n\n( جلد دوم ) ( ذکر وقایع عهد امارت مستقله اعلیحضرت امیر شیر علیخان ) ( سراج التواریخ )\n\nاز دیگران ناظر حسن علیخان با صفدر علیخان و برادرش که از پدر بختیری و از طرف مادر از محترمه سپاه منصور چنداول\nو خادم اخلاص کیش و نمک خوار صداقت اندیش امیر شیر علیخان بودند باندیشه اینکه قوم شان گرفتار عتاب پادشاهی\n\n(۱) یباب نشوند و خراب و یباب (۱) نگردند داخل چنداول شده سردار محمد اسمعیل خانرا کشیده با خود در بالا حصار\nبروزن شتاب بردند و شب او را قسم محبوس نگاهداشته بامدادان امر اخراج او و سردار صالح محمد خان و سردار ذوالفقار خان\nبمعنی خراب برادرانش از حضور امیر شیر علیخان صادر گردیده ایشیک آقاسی شیر دلخان مأمور گشت که ایشانرا بجانب هند برده\nبسر حد داران دولت انگلیس سپرده مراجعت کند و او هم به تن را بعد از توقف نوزده شب در چنداول\nو یکشب در بالا حصار برداشته بسرحد هند رسانیده برگشت و سردار محمد اسمعیل خان از انجا گرفته برام سوات\nداخل ولایت بدخشان شد و از انجا در کولاب رفته از انجا وارد بلخ شد و در انجا از تهی دستی روزگارش تلخ گشته\nاز طریق اندبه شرفیاب حضور امیر شیر علیخان گردید و او دوباره از کابلش اخراج هند کرده در لاهورش فرستاد\nو در انجا میبود تا که از اجل موعود فوت نمود\n\nذکر احداث\nشهر بود\n\nذکر احداث شهر جدید موسوم بشیر پور\n\nو پس از اخراج فرمودن سردار محمد اسمعیل خان سردار شیر علیخان را بایالت قندهار سرافرازی داده\nشهر جدید بزرگی در جنب شمالی شهر کابل بدور پشته بی بی ماهر و سنا نهاده موسوم بشیر پورش کرده بتعمیر\nآن پرداخت و موازی پنجاه قلبه زمین که مساوی از دو هزار جریب باشد برای عمارات سکنه شهر برگزیده\nپشته مذکوره را محل عمارات پادشاهی قرار داد و نخست صرف خیرات و صدقات فرموده اساس حائط شهر را\nاغاز نهاد و دیوار سطبری که توپ و فوج برفراز آن گردش کنند مشتمل بربروج متعدده و دروب وسیعه مرتفعه\nامر افراشتن کرد و در طرف اندرون دیوار حصار بخاصه گردش فوج و توپخانه دیوان جدا گانه و جای اقامه\nافواج متضمن بر بیوت کثیره معین فرموده ناظر حسین علیخان را مهتمم این کار مقرر کرد و چند تن از افسران\nنظامی و بزرگان ملکی را برای تهیه اسباب تعمیر از قبیل سنك و چوب و خشت خام و پخته و آهك و آهن وغیره\nبزیر دست او گذاشت و تمامت سپاه نظام را بزیر دست بنایان و معماران و نجاران و غیره مأمور کار کرده در ماه\nبمجر و پیه اضافه از تنخواه ماهواره سپاهیان که هفت روپیه کاین بود اجوره قرار داد و تا پنجسال هزاران معمار\nو نجار و کانکار و آهنگر و اجوره کار دیوار سمت جنوب شهر و نصف از ضلع مغربی و قدری از ضلع مشرقی\nافراخته گشت و چاه بزرگی بفراز تلیکه برای عمارات شاهی اختیار کرده جهت آبادان عمارات و باغ و بوستان\nحفر کرده و هنوز به آب نرسیده بود که باز ماند\n\nذكر\nسر گذشت\nامیر محمد اعظم\nخان و سردار\nعبد الرحمن\nخان در عرض\nراه برجند\nو مشهد\n\n(۲) ذخیره\nدر اینجا بمعنی\nحوض آب انبار\nاست\n\nذکر سر گذشت امیر محمد اعظم خان\n\n( وسردار عبدالرحمن خان در عرض راه برجند و مشهد )\n\nو در خلال احوال مذکوره چنانچه از پیش بشرح رفت امیر محمد اعظم خان و سردار عبد الرحمن خان از\nراه غربت و جلای وطن در روز پنجم ماه محرم سنه ۱۲۸۶ هزار و دوصد و هشتاد شش هجری وارد برجند شدند\nو در انجا پسران امیر علم خان مقدم ایشانرا گرامی داشته اقصی الغایت میهمان نوازی کردند و روز دوم ورود\nایشان مادر امیر علم خان ایشانرا از راه میهمانی دعوت کرده مراسم انتباق و اکرام بتقدیم رسانید در روز دوازدهم\nماه محرم از برجند راه بر گرفته چون وارد شهر خرو به سر این شده آثار عمارات عظیمه دیده از ناپایداری و بی ثباتی\nدنیا متأسف گشته از انجا در موضع بولسی که منزل بد هوا یست فرود شدند و مردم آنجا از رداعت و شوری آب\nو هوا هريك ذخیره (۲) جدا گانه از آجر و جیر و آهك برای خود ساخته آب باران دران فراهم شده آشامیدن\nشان ازان است و قبل از نزول کردن درین منزل امیر محمد اعظم خان را تب عارض گردیده یکماه از راه سپردن\nباز ماندند تا که افاقه یافته عازم راه آوردن کردند و هنگام شام رهسپار گشته و چند منزل در شب قطع مسافت\nو روز استراحت کرده وارد کاریز شهزاده شده در عمار تیکه شهزاده مخصوص خویش برداشته بود فرود کشند","chars":3536,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00325.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/325","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/325","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}