{"book":"adl0009","page":324,"text":"(۲۱۷)\n\n(جلد دوم) ( ذکر وقایع عهد امارت مستقله اعلیحضرت امیر شیر علیخان ) ( سراج التواریخ )\n\nدر حین حرکتش جانب پشاور شاهرد خان را بفرمان طلب از جلال آباد در پشاور خواسته پس از رسیدن او\nو نزول موکب والا در پشاور عقد نکاح دختر محمد عثمان خان وزیر با ذات اقدس والا انعقاد یافته حرم محترمش\nرا با حفاظت شاهمردخان در جلال آباد فرستاد و انگاه که اعلیحضرت والا از پشاور وارد جلال آباد شده\nراه کابل بر گرفت حرم محترم از قفای اردوی معلی رهسپار کابل گشت و خود او وارد کابل شده بنظم و نسق\nمملکت و ترتیب سپاه و تربیت رعیت پرداخته بلشکر گرفتن نظام مواظب گشت\n\nذکر مأمور شدن سردار فتح محمد خان\n\n( باقاس سردار محمد یعقوب خان بحکومت هرات )\n\nذکر مأمور\nشدن سردار\nفتح محمد خان\nبحکومت هرات\n\nو مقارن اینحال که امیر شیر علیخان بگرفتن فوج نظام ورعایت انام اشتغال داشت سردار محمد\nیعقوب خان که هرات و سردار فتح محمد خان را از خود و سردار محمد ابراهیم خان حاکم آنجا را\nاگر چه برادرش بود بیگانه می پنداشت عرض پرداز حضور قبله ایجادش شده استدعا نمود که سردار\nمحمد ابراهیم خان از حکومت هرات معزول و سردار فتح محمد خان منصوب فرمود شود و عرض اورتبة منظوری\nیافته سردار محمد ابراهیم خان بفرمان طلب در کابل آمده سردار فتح محمد خان از راه حکومت در هرات رفت و با وجود\nاینگونه ملاحظات که هیچ خواهش سردار محمد یعقوب خان رد نمیشد وی با غوای اهل غرض بل بهواجس (۱)\nنفسانی ووسواس شیطانی از سیب ولیعهدی شهزاده عبدالله جان بپدر سرگران شده تخم زوال نعمت در مزرعه\nدل کاشته از آب حسد در نشو و نما همی آورد وظاهراً از هیبت سلطنت چیزی نگفته باطناً بتخنب (۲) فکر نکوهیده\nداله نفاق میسفت و مترصد فرصت مخالفت بدر روز بسر می برد تا که امیر شیر علیخان از خلاف جوئی و هرزه\nکوئی او فهمت بخود آگاه گشته دفعةً از اوج اعتبارش فرود آورده اسبابیکه باعث مکنت و حشمت و رفعت او\nبودند همه ضبط و از وی بامر پدرش باز داشت شد و بجز از چهار صد سوار نظام که در زیر امر کرنیل فقیر احمد\nخان ریکا و تنخواه خوار خود او بودند در نزدش مانده دیگر چیزی از آلات تجمل و جلال برایش نگذاشت و او\nاز مشاهده اینحال زیاده تر مضطرب احوال گشته از افعال و اعمال خویش که نسبت بپدرش در دل داشت هیچ\nدر خاطر نیاورده پدز را درباره خود بدسگال می پنداشت و جویای فرصت گریزم رده روز بسر می برد\n\n(۱) هواجس\nخطرات\n(۲) مثقب\nبرمه\n\nذکر بغی سردار محمد اسمعیل خان\n\n( و اخراج شدنش جانب هندوستان )\n\nذکر بغی\nسردار محمد\nاسمعیل خان\nواخراج او\n(۳) تضاعیف\nقاتها و میانه ها\n\nو در خلال احوال مذکوره سردار محمد اسمعیل خان پسر سردار محمد امین خان که از سیب فتح کابل که ذکرش\nدر تضاعیف (۳) وقایع سال هزار و دو صد و هشتاد و پنج هجری گذشت و باعث هزیمت امیر محمد اعظم خان و استقلال\nسلطنت امیر شیر علیخان همین تسخیر کابل شد خود را در امارت شریک امیر شیر علیخان می پنداشت و امیر شیر علیخانش\nتخت بحکومت ترکستان نامزد فرموده در ثانی با ندیشه اینکه مبادا مصدر فتنه شود از رفتن ترکستانش باز داشت\nو او از غضبی آزرده گشته از شهر در قلعه مادر وزیر واقع چها ردهی رفته سواره و پیاده راتبه خوار خویش را\nبا خود برده با امیر شیر علیخان هنگامه آرای قتال گشت و امیر شیر علیخانش هر چند هدایت و استمالت نمود نشنود\nتا که منشی بختیار خان سفیر دولت انگلیس مأمور استمالت او شده بدلا سائی و وعده نوازش در چند اولش آورد\nو چون اکثراًرتو کران او از قزلباشیه چند اول بودند دروازه های چند اول را بربسته آهنگ جنگ کرد و امیر شیر علی\nخان از بالا حصار افواج نظام را با اتواپ آتشبار بردامنه کوه شیر دروازه که مشرف برچند اول است فرستاده\nامر کرد که اگر مردم چند اول طریق معاونت سردار محمد اسمعیل خان بر گرفته او را بیرون نکنند مردم سکنه\nآنرا با عماراتش هدف گلوله توپ و تفنك ساخته با خاك یکسان نمایند و خوانین قزلباشیه مراد خان و وزیر آباد\nو افشار و غیره ازین امر پادشاهی آگاه گشته از هر جانب نزد امیر شیر علیخان شده تنبیه و تهدید سردار محمد اسمعیل\nخانرا بعهده گرفتند که بدون مقاتله و محاربه سپاه پادشاهی او را بادست بسته حاضر بارگاه سلطنت کنند اما قبل","chars":3489,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00324.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/324","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/324","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}