{"book":"adl0009","page":322,"text":"(٣١٤)\n(جلد دوم) ( ذکر وقایع عهد امارت مستقله اعليحضرت امیر شیرعلیخان ) (سراج التواریخ) \nو ميرزا محمد حسن خان دبیر و سردار خان سرعسکر و خوشدل خان بن ايشيك آقاسی شیردل خان و غیره بزرگان\nو پنج هزار سواره و پیاده نظام و یکهزار سوار کشاده و ازمغان شاهانه راه پشاور برگرفته در منزل جمرود\nافسران نظام مقیمه پشاور با کندر آنجا و تمامت افواج نظام پذیره اش کرده بیست و یکضرب توپ برای تبريك\nورود مسعودش کشاد دادند و مردم بدره شاهانه بجای آورده در پشاور فرودش کردند خلاصه سپاه نظام را\nدر آنجا نذاشته خود با یکصد و يك سوار راه برگرفته با اعزاز و اکرام هر چه تمامتر در انباله شرفی نزول افکند\nو در روز ورود مسعودش بدانجا تمامت راجگان و نوابان و بزرگان کشور هندوستان و پنجاب باصاحب منصبان و حکام\nو ضباط و لایات از راه استقبال پیش آمده ملاقات رسمی بجای آوردند و در منزليکه فراخور شان\nاعلیحضر تش ترتیب داده بودند فرود آوردند و بعد از ان محفل مکالمه را زیب و آرایش داده اعليحضرت\nامیر شیر علیخان را تکلیف وتشریف بردن مجلس کرده باهم بکرسی گفتگو نشستند و قبل از آنکه\nباب مکالمه باز شود و سخن آغاز گردد لارد ارل میو حکمران کشور هند از اعلیحضرت امير شير عليخان\nرخصت و اجازت حاضر شدن لارد نیپر كما ندو چیف ولارد مکلوت وستین کارث ترجمان را خواسته باجازت\nو امر اعليحضرت او همسه تن حاضر مجلس شده بعد امير شير عليخان زبان بمقصد بیان کشوده فرمود که هرگاه\nسخن بلياس وملبس بوسواس گفته شود بسیار است اما کلامیکه خالی از کذب وریب و عاری از عیب باشد اینست\n(۱) مواضعه\nبا هم قرارداد\nکه از راه تجدید معاهده و توثيق مواضعه (۱) وارد اینولا نه گشته ام که پیمانی را که والد ماجدم امیر کبیر\nبا جالس لارنس در جمرود در میان نهاده و شروط و قیود چند در عهد نامه نگار داده اند که یکی از آنجمله اینست\nو قرار نهادن\nکه هر که حکمران افغانستان باشد با دوست دولت برطانیه متحد و بادشمنش معاند بوده دولت برطانیه بمخالفت\nو موالفت داخله مملکت افغانستان که افاغنه در بین خود داشته باشند در معاونت و مداقعت هيچيك مداخلت\nننماید و یا هر که جالس سرير امارت افغانستان شود و ازیزگان افغان باشد طریق دوستی و موالات پیماید و با خصمش\nاز راه وداد و اتحاد نگراید فقط و از عیاست که بسا کسا نرا هوای سلطنت افغانستان در سر افتاده مرتکب فتنه\nو شر شده مفسده بزرگ برمی انگیزند زیرا که میدانند که اگر خاتم امارت بانگشت و کلید فتح مملکت در مشت\nآرند دولت برطانیه دوست شان کرده و از قضی خود را مستظهر دانند چنانچه از هنگام انعقاد عهدنامه مذکوره\nتا کنون تخم نفاق در مزرعه قلوب مرزبانان امیر کبیر کشته گشته نائرة قتال و جدال برپاست و نیز در اختلال حوادث\nروزگار که کاریکار استوار بود آلات و ادوات حرب و وجه نقد برای مصارف جنك خانكي از دولت برطانيه\nخواهش کردم نظر بقرار داد پدر نیکو سیرم ولارد جانس لارنس داده نشد تا که در محاربات سید آباد و قلات\nوغيره هزیمت یافته سر خویش گرفتم و سال آنکه جای نشین پدر بودم و بر امارتم تصدیق کرده بودید چون\nمحاربات خانگی بود بهمان پیمان معاونتم نکردید و هنوز معاهده مذکوره باقیست پس چگونه تجدید عهد نمایم\nو عهدیرا که باعث شور و آشوب دائمی در افغانستان باشد از نو موثق دارم و اينك كه از لطف خداوند یمانند و زور\nبازوی ظفر پیوند خویش جالس سرير امارت شده ام درینجا آمدم که قطع آن معاهده کنم و وجه نقد و تفنگ که\nبدون خواهش من طوعاً فرستاده اید امانت نگاهداشته شده که مسترد شود و از آنجمله دو لك روپیه را در محاربه\nغزنه خان بمصرف رسانیده و يك لك ديگر را تخته وار مغان خریده جبرنه شما آورده ام که اين سه لك روپیه را\nمی توانم که ادا نمایم فقط ولارد میو زبان پاسخ کشوده گفت که از سخن گذشته باید در گذشته عهد جدید موثق\nمنعقد کرده شود و امیر شیر علیخان در جواب او فرمود که اگر دولت برطانیه دوستی امیر و مردم افغانستان\nرا مکفی و بسنده بده و بیست لك و يك كرور روپيه و بیست و سی هزار تفنگ داشته باشد که بدان دفع خصم\nبیرونی کرده شود بسی دشوار بلکه تا اختیار است زیرا که با نقد و وجه و سلاح از عدم استطاعت مردم\nافغاننیتان با کسی مخاصمت نتوانند کرد تا مالیات پنجساله از ایشان معاف و بقدر ماليات پنجساله و اندازه کفایت\nنظام و حفاظت سر حدات از دولت برطانیه داده نشود مردم افغانستان توان مقاتلت و مدافعت خصم خارجه را\nهرگز ندارند و هرگاه دولت برطانيه بقدر كفایت امور مذکوره اعانت و امداد نماید البته مردم افغانستان معاونت","chars":3750,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00322.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/322","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/322","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}