{"book":"adl0009","page":301,"text":"(٢٩٤)\n( جلد دوم ) ( ذکر وقایع عهد امارت اعلیحضرت امیر محمد افضل خان ) ( سراج التواریخ )\nوقایع سنه\n١٢٨٤ هجری\nوقائع سال هزار و دویست و هشتاد و چهار هجری\nدرین سال امیر شیر علیخان که از ضرب دست سردار عبدالرحمن خان چنانچه از پیش رقم کشت شکست یافته\nو ار دهراب شده در انجا اوازه فتح سردار فیض محمد خان را شنیده مکتوبی بصحابت نائب محمد علم خان از هرات\nنزداو فرستاد که اگر در خاطر آن برادر چیزی نرسد و اورا یارو مدد کارش پندارد هر آینه راه بلخ برگرفته وارد\nآنجلا خواهم شد و او مشعوفانه معروض داشت\nبیا که گوشه چشم من آشیانه تست کرم نما و فرود آ که خانه خانه توست\nو امیر شیر علیخان پس از وصول این نامه با سردار فتح محمد خان و سردار محمد ابراهیم خان و سردار یحیی\nخان و سردار سکندر خان و چهار هزار سوار کشاده هیاتی از راه میمنه وارد بلخ شد و سردار فیض محمد خان\nمقدمش را گرامی داشته مراسم پذیره و لوازم میهمانی بتقدیم رسانیده بیست لك روپیه از طلاو نقره مسكوك\nپیش کشید و او از تمام آن مبلغ تکه را برداشته همه را پس بدو عطا کرده فرمود که امروز همبچه خودم داشته\nباشم صرف راه تنك وكم كنم باینکه از شما گرفته اند وخته نمایم خلاصه پس از رفع خستگی راه بتهیه آلات\nحرب و فراهم نمودن سپاه پرداخته سامان تسخیر کابل ساز کردن نمود و امیر محمدافضل خان از ورود او بترکستان\nو هجومش بر تسخیر کابل آگاه گشته سردار محمد یوسف خان را با دو فوج پیاده نظام و چهارده ضرب توپ و چهار\nصد سوار نظام و پتحصد پیاده خاصه دار و پنصد سوار کشاده از کابل بعزم انسداد راه جانب چار یکار گسیل\nفرمود که نز دسردار محمد اسحق خان حاکم آنجا اقامه گزیده با او در حفاظت راه ترکستان مواظب باشند که اگر\nامیر شیر علی خان و سردار فیض محمد خان از ان راه روی بسوی کابل آرند بمدافعه و خواسته نگذارند که پاپیش گذارند\nتا سپاه دیگر از کابل رسیده دمار از روزگار ایشان برآرند و پس از رفتن او در چاریکار مرض وبا در کابل حادث\nشده مردم سکنه شهر و اطراف را ذله از جان بید و از سموم مرض مذکور امیر محمد افضل خان نیز جرعه نوش باده\nاجل گشته به بستر ناتوانی افتاد و در چنین حالت خبر حرکت امیر شیر علیخان و سردار فیض محمد خان از ترکستان\nبجانب کابل گوش خراشش شده سردار عبدالرحمن خان در قندهار مکتوب فرستاده سردار محمد اعظم خان را\nاز حال پدر خویش و احوال رهسپار شدن امیر شیر علیخان آگهی داد که بسرعت و شتاب وارد کابل شده\nبمحافظت شهر و اطراف مواظبت نماید تا او برایت مدافعه امیر شیر علیخان برافراخته جانب ترکستان راه برگیرد\nو او در آمدنش اهمال نمود زیرا که سردار محمد سرور خان پسر خود را از کابل در قندهار طلبیده و بجای خویش\nدر آنجا گذاشته بعد عازم کابل شده و رویش بطول انجامید و سردار عبدالرحمن خان نیز از سبب گرفتاری در چار\nداری پدر نیکو سیرش که بر بستر بیماری افتاده بود فرصت حرکت نیافت منکو جاسوس تعین فرمود که لشکر مخا لف را\n(۱) مراقب\nنگهبان\nمراقب (۱) بوده از هر راه که وارد شود او را آگاه نماید تاراه مدافعه بر گیرد خلاصه سپاه امیر شیر علیخان راه\nنزديك كرده فوج پیاده که در تحت لوای سردار محمد یوسف خان و از نوکران جان فشان سابقه امیر شیر علیخان\nبودند با هم مشورت کرده قرار دادند که در شب آتش بخون خانه زده همه را بسوزند و سردار محمد یوسف خان\nآگاه گشته محافظان قور خانه را تغیر داده دیگر محافظ گماشت و مقارن اینحال سپاه امیر شیر علی خان در خنجان راه\nنزديك كرده سردار محمد یوسف خان آگاه شده عرض پرداز پا به سر ر سلطنت گشت و هم بر طبق عرض او جاسوس سردار\nعبدالرحمن خان خبر آورد و درینجال مردم کوهستان که ابواب مکاتیب را با امیر شیر علیخان کشوده هر کدام نامه\nمتضمن بر خدمت گذاری و اخلاص شعاری ارسال داشتند بیخود را فرمان پذیر او بحساب آوردند -\nذکر محاربه\nغپشیرو کشته\nشدن سردار\nفیض محمدخان\nذکر مأمور شدن سردار عبدالرحمن خان\n( بمدافعه امیر شیر علیخان و کشته شدن سردار فیض محمد خان )\nو ازین سوی امیر محمد افضل خان با وجود علیل بودنش سردار عبدالرحمن خانرا با پنج فوج پیاده نظام و توپخانه\nاز راه كلك سردار محمد یوسف خان گسیل فرموده جلال نصیر خان را با پنج فوج پیاده نظام و توپخانه دیگر","chars":3499,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0009/00301.jpg","first_page":1,"last_page":1270,"title":"Kitāb-i musṭatāb-i sirāj al-tavārīkh ‏كتاب مسطتاب سيراج التواريخ‏‏","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0009/301","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0009/canvas/301","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0009/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0009_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}